 

|
 |
Uwaga na wzrost zachorowalności na odrę
|  |  |  |
 |
Państwowy Inspektor Sanitarny MSWiA na obszarze województwa świętokrzyskiego informuje, że w okresie od lutego do I połowy maja 2006r. na terenie Polski zarejestrowano zwiększoną liczbę zachorowań na odrę - 45 przypadków. W porównywalnym okresie 2005 r zarejestrowano 6 przypadków.
Wiadomo, że na Ukrainie od kilku miesięcy występuje epidemia odry.
Odra jest jednostka chorobową (wymienioną w pozycji 38 załącznika nr 1 do ustawy z dnia 6 września 2001 o chorobach zakaźnych i zakażeniach Dz. U. nr 126 poz. 1384). wobec której istnieje obowiązek (wynikający z art. 20. 3 ww. ustawy) zachorowania lub podejrzenia w ciągu 24 godzin właściwemu ze względu na miejsce zachorowania powiatowemu inspektorowi sanitarnemu.
W obecnej sytuacji epidemiologicznej należy być szczególnie wyczulonym na możliwość wystąpienia przypadków zachorowania na odrę.
Zgłoszenia należy dokonać na odpowiednim formularzu.
Rekomendowana definicja przypadku:
- Gorączka (38 o lub wyższa )
- Wysypka plamkowo-grudkowa i
- co najmniej 1 z 3 objawów : kaszel, nieżyt nosa, zapalenie spojówek
- Inne np. plamki Koplika
Objawy mogą być słabo wyrażone.
Najczęściej popełniane podczas rozpoznania i zgłaszania błędy: wysypka pęcherzykowa, brak gorączki, angina, rozpoznanie u 2-krotnie szczepionych .
Powikłaniem odry może być najczęściej zapalenie płuc, dławiec rzekomy.
W odrze nie występuje nosicielstwo.
Laboratoryjne kryteria rozpoznania to:
- Przynajmniej 4 krotny wzrost miana przeciwciał
- Wyosobnienie wirusa odry
- Obecność specyficznych dla odry przeciwciał w klasie IgM
Polska jest krajem który stara się o uzyskanie certyfikatu eliminacji odry.
O sprawności działań świadczą następujące wskaźniki
% otrzymanych raportów tygodniowych (na podstawie zgłoszeń) - 80%
% przypadków zgłoszonych do 7 dni po wystąpieniu wysypki-80%
% przypadków badanych przed upływem 48 godzin od zgłoszenia -80%
% przypadków z odpowiednimi badaniami laboratoryjnymi-80%
% przypadków ze znalezionym źródłem zakażenia -80%
Dlatego podczas wizyty chorego (dziecka) należy pobrać materiał w celu izolacji wirusa i przekazać wraz ze zgłoszeniem terenowo właściwemu inspektorowi sanitarnemu.
Określenie materiału i sposób pobrania, przechowania w załączniku.
W Polsce w latach 60tych notowano rocznie średnio ok. 126 000 zachorowań na odrę, co było przyczyną ponad 200 zgonów rocznie w ciągu tych 10 lat głównie z powodu SSPE . Od momentu wprowadzenia szczepień w 1975 r liczba zachorowań spadła np. do 99 w 1999roku 77 w 2000, 133 w 2001, 34 w 2002 i 48 w 2003. Ostatni zgon 1 zanotowano w 1998r.
Szczepienie. Pierwszą dawkę szczepionki podaje się w 13-15 mż.
W 1991 w prowadzono obowiązkowe szczepienie dzieci drugą dawką szczepionki początkowo w 9 , potem z uwagi na kolizję czasową ze szczepieniem tbc (trudności z gojeniem blizny) w 7 roku życia - czyli w odwrotnej kolejności najpierw odra potem tbc).
Od tego roku 2006 w kalendarzu szczepień jest zmiana dotycząca terminu drugiego szczepienia . Druga dawka powinna być podawana po ukończeniu 11 roku życia w postaci szczepionki skojarzonej MMR- odra , świnka, różyczka. Zmiana jest podyktowana koniecznością uodpornienia dziewcząt przeciw różyczce (korelacja w czasie - jednoczasowość).
Kraje bliskie eliminacji odry to takie, w których działa system zgłaszania i rejestracji podejrzanych przypadków odry,
- w ciągu roku jest potwierdzany laboratoryjnie co najmniej 1 przypadek podejrzany o odrę na 100 tysięcy mieszkańców (w Polsce należało by badać rocznie ok. 400 przypadków ) oczekuje się ,że wśród zbadanych w ciągu ostatnich 5 lat będzie mniej niż 10 % przypadków potwierdzonej odry
- w ciągu 5 lat co roku będzie zaszczepionych 95% dzieci w wieku do 2 lat, a w żadnym regionie kraju odsetek ten nie będzie niższy od 90%
- lub stwierdzi się , że odsetek dzieci wrażliwych jest nie większy niż 15 % w wieku 1-4 lata;10% w wieku 5-9 lat; 5% w wieku 10-14 lat.(co wymaga prowadzenia przeglądów serologicznych.
Wszystkie epidemie odry tzn. ogniska w których wystąpiły 2 lub więcej generacje zakażenia , powinny być dokładnie badane z uwzględnieniem wykrycia osób wrażliwych i ich zaszczepieniem. (w załączeniu przykład postępowania podczas zawleczenia odry do Salwadoru)
Największą słabością nadzoru epidemiologicznego nad odrą jest brak potwierdzenia podejrzenia odry badaniem serologicznym.(badanie krwi pobranej między 7a 40 dniem od wystąpienia wysypki na przeciwciała w klasie IgM -jest to test z wyboru- w laboratorium PZH).
Izolacja wirusa od chorych (co umożliwia pobrany materiał wg załącznika 1)i typowanie molekularne szczepów umożliwia prześledzenie źródła zakażenia (potwierdzenie ewentualnej transmisji wirusa z Ukrainy)
Opracowała: Alicja Haduch
Państwowy Inspektor Sanitarny MSWiA na obszarze województwa świętokrzyskiego
Eskulap Świętokrzyski 2006 nr 11 - pismo Świętokrzyskiej Izby Lekarskiej.
Wydawca: Okręgowa Rada Lekarska w Kielcach.
Dla członków izb lekarskich bezpłatnie.
|