 |
O wyizolowaniu szczepu Vibrio cholerae non O1 od pacjenta w Centralnym Szpitalu Klinicznym MSWiA w Warszawie |  |  |  |
 |
W dniu 11.07.2006r. do Centralnego Szpitala Klinicznego MSWiA (CSK MSWiA) w Warszawie przyjęty został 49-letni pacjent K.K zamieszkały w Warszawie, zatrudniony jako pracownik sprzątający na Dworcu Centralnym PKP w Warszawie, który został skutecznie reanimowany po utonięciu w Jeziorku Czerniakowskim i przywieziony do szpitala przez zespół "R". W dniu 11. 07 podczas obserwacji chorego stwierdzono wysoką gorączkę oraz biegunkę.
Chory przebywał na Oddziale Intensywnej Opieki Medycznej, gdzie zmarł w dniu 12.07.2006r. Z posiewu krwi rutynowo pobranej od pacjenta w dniu 12 lipca 2006r. w pracowni bakteriologicznej CSK MSWiA wyhodowano pałeczki Gram-ujemne, oksydazo- dodatnie odpowiadające przecinkowcom Vibrio cholerae. W wyniku dalszej identyfikacji szczepu w Ośrodku Referencyjnym - Zakładzie Bakteriologii Państwowego Zakładu Higieny oraz w Ośrodku Diagnostyki i Zwalczania Zagrożeń Biologicznych Wojskowego Instytutu Higieny i Epidemiologii w dniu 18 lipca 2006r. potwierdzono przynależność badanego szczepu do gatunku Vibrio cholerae NAG. Jest to przecinkowiec cholery nie aglutynujący w surowicy diagnostycznej 01 dla szczepów epidemicznych cholery azjatyckiej, nie wywołujący klasycznej postaci choroby zakaźnej - cholery. Zgodnie z zarządzeniem Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 31 grudnia 2003r. została podjęta decyzja uruchomienia systemu wczesnego powiadamiania o zagrożeniu epidemicznym. W związku z podejrzeniem wystąpienia niebezpiecznej choroby zakaźnej Główny Inspektor Sanitarny MSWiA niezwłocznie powiadomił Głównego Inspektora Sanitarnego. Przeprowadzone prze WSSE i PSSE w Warszawie dochodzenie epidemiologiczne nie wykazało zachorowań na biegunkę wśród członków rodziny oraz w miejscu pracy chorego (Dworzec Centralny). Szpital wdrożył procedury przeciw epidemiczne.
Straż miejska uniemożliwiła kąpiel w Jeziorku Czerniakowskim zamkniętym wcześniej z powodu obecności w wodzie bakterii grupy coli i salmonella. W dniu 17. 07. 2006 pobrano z jeziorka próby wody, z których wyizolowano szczepy Vibrio cholerae non O1. Jednocześnie Główny Inspektor Sanitarny MSWiA uzgodnił z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w Warszawie tryb postępowania zmierzający do ograniczenia szerzenia się czynnika biologicznego polegający na zabezpieczeniu przed dostępem ludności do Jeziorka Czerniakowskiego oraz przeprowadzeniu zabiegów dezynfekcyjnych na terenie Dworca Centralnego PKP - w miejscu pracy osoby chorej, a także objęciu nadzorem epidemiologicznym rodziny zmarłego (wywiad epidemiologiczny- obserwacja w kierunku choroby biegunkowej, przeprowadzenie 2-krotnego badania kału w kierunku Vibrio cholerae) oraz wszystkich osób z bliskiego kontaktu (ratownicy, personel medyczny).
W chwili obecnej po konsultacjach ze specjalistami w dziedzinie chorób zakaźnych i epidemiologii uznano, że nie ma zagrożenia wybuchu epidemii. Akwen Jeziorka Czerniakowskiego pozostaje zamknięty.
Przypadek należy traktować jako zachorowanie wywołane przez bakterie Vibrio cholerae non-O1, a nie jako cholerę (czyli zachorowanie wywołane przez Vibrio cholerae O1 lub O 139 wytwarzającego toksynę). Vibrio cholerae non O1 wywołuje zachorowania sporadyczne lub niewielkie ogniska związane ze spożyciem zakażonej żywności.
NIE POWODUJE ZACHOROWAŃ SZERZACYCH SIĘ EPIDEMICZNIE w przeciwieństwie do Vibrio cholerae O1 i O 139. Inne gatunki z rodzaju Vibrio wywołują również chorobę biegunkową, a także zakażenia z lokalizacją pozajelitową, które mogą być nawet przyczyną posocznicy o śmiertelnym przebiegu. V. cholerae NAG może posiadać właściwości chorobotwórcze dla człowieka z powodu wytwarzania toksyny hemolizującej krwinki czerwone.
Większość zakażeń ma objawy mniej groźne i występują one w krótszym okresie niż w klasycznej epidemicznej cholerze. Jak podaje literatura fachowa pozajelitowe zakażenia V. choleare NAG są dość powszechne w postaci zakażonych ran i zapalenia ucha zewnętrznego. Do zakażenia uszkodzonej skóry dochodzi podczas kąpieli w zakażonych wodach morskich lub sztucznych akwenach wodnych, podczas obróbki "owoców morza" (krewetki, ostrygi, kraby).
Podobne szczepy bakterii izolowano uprzednio z rzeki Bug i w badaniach przeprowadzonych na zwierzętach wykazały właściwości toksyczne, a nawet letalne. Jednocześnie przypominam, że zgodnie z art. 20 pkt 3 ustawy o chorobach zakaźnych i zakażeniach (Dz. U. z 2001r nr 126, poz. 1384. z póź. zm.) w przypadku podejrzenia lub rozpoznania choroby zakaźnej określonej z załączniku nr 1do ustawy, , obowiązek zgłoszenia choroby do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego spoczywa na lekarzu, który tę chorobę rozpoznał.
Natomiast w przypadku uzyskania przez laboratorium wykonujące badanie mikrobiologiczne dodatnich wyników badań w kierunku biologicznych czynników chorobotwórczych, określonych w wykazie stanowiącym załącznik nr 2 do ww. ustawy kierownik laboratorium jest zobowiązany niezwłocznie powiadomić o tym Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego oraz Państwowego Inspektora Sanitarnego MSWiA.
Szacuje się, że cholera wywołuje 120 tys. zgonów na świecie i występuje w 80 krajach. W załączeniu mapa przedstawiająca terytorialny zasięg zachorowań oraz liczbę zarejestrowanych przypadków rodzimych , importowanych i zgonów.
Możliwość zetknięcia z chorym na cholerę istnieje zarówno podczas podróży zagranicznych jak i zetknięcia z osobami przybywającymi z terenów epidemicznych. Nie można zapobiec zawleczeniu choroby do kraju, ale można zapobiec wystąpieniu rodzimych zachorowań.
Definicja przypadku dla celów epidemiologicznych.
Cholerę należy zawsze podejrzewać:
- gdy na terenie gdzie nie występuje cholera wystąpi ostre odwodnienie lub śmierć z powodu ostrej biegunki u pacjenta w wieku 5 lat lub więcej,
- gdy osoba przybywa z terenu na którym są lub były zachorowania na cholerę, a od czasu opuszczenia tego terenu upłynęło mniej niż 5 dni.
- jeżeli ostra biegunka wystąpi u osoby mającej częsty kontakt z podróżnymi.
- Jeżeli na określonym terenie wystąpi gwałtowny wzrost zachorowań na ostre biegunki wymagające hospitalizacji
Cholera to ostra i zaraźliwa choroba jelitowa, w której patogenezie zasadniczą rolę odgrywa enterotoksyna przecinkowców cholery. Przecinkowiec nie wnika do komórek jelita tylko działa przez enterotoksynę.
Chorobę charakteryzuje nagły początek i gwałtowny przebieg bez gorączki. Ostra biegunka -liczne wypróżnienia bez bólów brzucha i wymioty bez nudności. W 90 % przebieg choroby jest łagodny, trudny do różnicowania z innymi chorobami biegunkowymi, a u 10% chorych przebieg choroby jest ciężki prowadzący do odwodnienia i zgonu. Ponieważ przebieg jest trudny do przewidzenia w przypadku podejrzenia cholery należy chorego poddać obserwacji i leczeniu szpitalnemu.
Człowiek chory lub nosiciel wydala przecinkowce cholery z kałem. Wydalanie utrzymuje się przez cały okres choroby i trwa po ustąpieniu objawów do kilku miesięcy, co może być źródłem zanieczyszczenia wody (do picia , celów sanitarnych, rekreacyjnych). A przeżycie bakterii w wodzie przy występujących wysokich temperaturach powietrza może się utrzymywać tygodniami.
Dlatego leczenie szpitalne trwa do ustąpienia objawów i uzyskania 3 kolejnych ujemnych wyników badania kału.
Materiał diagnostyczny: kał, wymaz z odbytnicy, wymiociny.
Podłoże transportowe: woda peptonowa, lub podłoże transportowe. W razie braku wymaz nasączyć płynnym kałem i zamknąć w probówce. Zabezpieczyć przed stłuczeniem. Przecinkowiec jest bardzo wrażliwy na wysychanie i środowisko kwaśne.
Temperatura transportu: temperatura otoczenia lub w chłodziarce.
Izolację i wstępną identyfikację wykonują wszystkie WSSE. Pełny wynik po 36 godzinach.
Identyfikację gatunków wykonuje Zakład Bakteriologii PZH jako laboratorium referencyjne.
Przepisy międzynarodowe nie przewidują stosowania kordonu sanitarnego, kwarantanny, kontroli granicznej w celu zapobiegania szerzeniu choroby. Światowa Organizacja Zdrowia nie przewiduje też żadnej sytuacji gdzie należałoby stosować szczepionkę przeciw cholerze lub żądać zaświadczeń o przeprowadzeniu szczepienia.
Najważniejsze jest wczesne wykrywanie zachorowań, izolacja chorych oraz objęcie nadzorem epidemiologicznym osób z kontaktu bezpośredniego (domowników, współpracowników, współtowarzyszy podróży) osób, które wspólnie z chorym spożywały posiłki, korzystały z tych samych urządzę sanitarnych do 5 dni przed wystąpieniem zachorowań . Osoby te poddaje się izolacji do czasu uzyskania 2 krotnego ujemnego badania kału.
W miejscu zamieszkania, środku transportu przeprowadza się dezynfekcję. Przecinkowiec jest wrażliwy na środki dezynfekcyjne zawierające chlor.
Zalecane chlorowanie wody.
Podczas wystąpienia zachorowań oraz podczas planowania podróży należy przestrzegać określonych zasad:
- Rygorystycznie przestrzegać zasad higieny podczas przygotowywania posiłków.
- Środki spożywcze sypkie, suche wymagające gotowania, o niskim pH należy uznać za bezpieczne.
- Nie spożywać żywności przygotowanej w niewiadomych lub złych warunkach przez osoby o niewiadomym stanie zdrowia
- Pić tylko wodę świeżo przegotowaną, napoje gazowane (zwiększają kwaśność soku żołądkowego) fabrycznie butelkowane lub puszkowane. Z tego powodu nie używać lodu z wody niewiadomego pochodzenia.
- Spożywać posiłki świeżo gotowane, gorące.
- Owoce i warzywa myć w wodzie przegotowanej i obrać. Nie jeść warzyw i owoców które trudno jest umyć i obrać - sałata, owoce jagodowe
- Przetrzymywanie w lodówce potraw mlecznych, mięsnych lub rybnych nie niszczy przecinkowca. Owoce morza mogą być źródłem zakażenia.
Państwowy Inspektor Sanitarny MSWiA na obszarze województwa świętokrzyskiego Eskulap Świętokrzyski 2006 nr 11 - pismo Świętokrzyskiej Izby Lekarskiej.
Wydawca: Okręgowa Rada Lekarska w Kielcach.
Dla członków izb lekarskich bezpłatnie.