|
|
PRZYRZECZENIE LEKARSKIE
Przyjmuję z szacunkiem i wdzięcznością dla moich Mistrzów nadany mi tytuł lekarza i w pełni
świadomy związanych z nim obowiązków przyrzekam:
- obowiązki te sumiennie spełniać;
- służyć życiu i zdrowiu ludzkiemu;
- według najlepszej mej wiedzy przeciwdziałać cierpieniu i zapobiegać chorobom, a
chorym nieść pomoc bez żadnych różnic, takich jak: rasa, religia, narodowość, poglądy
polityczne, stan majątkowy i inne, mając na celu wyłącznie ich dobro i okazując im
należny szacunek;
- nie nadużywać ich zaufania i dochować tajemnicy lekarskiej nawet po śmierci chorego;
- strzec godności stanu lekarskiego i niczym jej nie splamić, a do kolegów lekarzy
odnosić się z należną im życzliwością, nie podważając zaufania do nich, jednak
postępując bezstronnie i mając na względzie dobro chorych;
- stale poszerzać swą wiedzę lekarską i podawać do wiadomości świata lekarskiego
wszystko to, co uda mi się wynaleźć i udoskonalić.
PRZYRZEKAM TO UROCZYŚCIE!
CZĘŚĆ OGÓLNA
Art. 1.
- Zasady etyki lekarskiej wynikają z ogólnych norm etycznych.
- Zobowiązują one lekarza do przestrzegania praw człowieka i dbania o godność zawodu lekarskiego.
- Naruszeniem godności zawodu jest każde postępowanie lekarza, które podważa zaufanie do zawodu.
Art. 2.
- Powołaniem lekarza jest ochrona życia i zdrowia ludzkiego, zapobieganie chorobom, leczenie chorych oraz niesienie ulgi w cierpieniu; lekarz nie może posługiwać się wiedzą i umiejętnością lekarską w działaniach sprzecznych z tym powołaniem.
- Najwyższym nakazem etycznym lekarza jest dobro chorego - salus aegroti suprema lex esto. Mechanizmy rynkowe, naciski społeczne i wymagania administracyjne nie zwalniają lekarza z przestrzegania tej zasady.
Art. 3.
Lekarz powinien zawsze wypełniać swoje obowiązki z poszanowaniem człowieka bez względu na wiek, płeć, rasę, wyposażenie genetyczne, narodowość, wyznanie, przynależność społeczną, sytuację materialną, poglądy polityczne lub inne uwarunkowania.
Art. 4.
Dla wypełnienia swoich zadań lekarz powinien zachować swobodę działań zawodowych, zgodnie ze swoim sumieniem i współczesną wiedzą medyczną.
Art. 5.
Izba lekarska jest obowiązana do czuwania nad przestrzeganiem zasad etyki i deontologii lekarskiej oraz zachowaniem godności zawodu przez wszystkich członków samorządu lekarskiego a także do starań, aby przepisy prawa nie naruszały zasad etyki lekarskiej.
CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA
ROZDZIAŁ I
Postępowanie lekarza wobec pacjenta
Art. 6.
Lekarz ma swobodę wyboru w zakresie metod postępowania, które uzna za najskuteczniejsze.
Powinien jednak ograniczyć czynności medyczne do rzeczywiście potrzebnych choremu zgodnie z aktualnym stanem wiedzy.
Art. 7.
W szczególnie uzasadnionych wypadkach lekarz może nie podjąć się lub odstąpić od leczenia chorego, z wyjątkiem przypadków nie cierpiących zwłoki. Nie podejmując albo odstępując od leczenia lekarz winien wskazać choremu inną możliwość uzyskania pomocy lekarskiej.
Jakość opieki medycznej
Art. 8.
Lekarz powinien przeprowadzać wszelkie postępowanie diagnostyczne, lecznicze i zapobiegawcze z należytą starannością, poświęcając im niezbędny czas.
Art. 9.
Lekarz może podejmować leczenie jedynie po uprzednim zbadaniu pacjenta. Wyjątki stanowią sytuacje, gdy porada lekarska może być udzielona wyłącznie na odległość.
Art. 10.
- Lekarz nie powinien wykraczać poza swoje umiejętności zawodowe przy wykonywaniu czynności diagnostycznych, zapobiegawczych, leczniczych i orzeczniczych.
- Jeżeli zakres tych czynności przewyższa umiejętności lekarza, wówczas winien się zwrócić do bardziej kompetentnego kolegi. Nie dotyczy to nagłych wypadków i ciężkich zachorowań, gdy zwłoka może zagrażać zdrowiu lub życiu chorego.
Art. 11.
Lekarz winien zabiegać o wykonywanie swego zawodu w warunkach, które zapewniają odpowiednią jakość opieki nad pacjentem.
Poszanowanie praw pacjenta
Art. 12.
- Lekarz powinien życzliwie i kulturalnie traktować pacjentów, szanując ich godność osobistą, prawo do intymności i prywatności.
- Relacje między pacjentem, a lekarzem powinny opierać się na ich wzajemnym zaufaniu; dlatego pacjent powinien mieć prawo do wyboru lekarza.
Art. 13.
- Obowiązkiem lekarza jest respektowanie prawa pacjenta do świadomego udziału w podejmowaniu decyzji dotyczących jego zdrowia.
- Informacja udzielona pacjentowi powinna być sformułowana w sposób dla niego zrozumiały.
- Lekarz powinien poinformować pacjenta o stopniu ewentualnego ryzyka zabiegów diagnostycznych i leczniczych i spodziewanych korzyściach związanych z wykonywaniem tych zabiegów, a także o możliwościach zastosowania innego postępowania medycznego.
Art. 14.
Lekarz nie może wykorzystywać swego wpływu na pacjenta w innym celu niż leczniczy.
Art. 15.
- Postępowanie diagnostyczne, lecznicze i zapobiegawcze wymaga zgody pacjenta. Jeżeli pacjent nie jest zdolny do świadomego wyrażenia zgody, powinien ją wyrazić jego przedstawiciel ustawowy lub osoba faktycznie opiekująca się pacjentem.
- W przypadku osoby niepełnoletniej, lekarz powinien starać się uzyskać także jej zgodę, o ile jest ona zdolna do świadomego wyrażenia tej zgody.
- Wszczęcie postępowania diagnostycznego, leczniczego i zapobiegawczego bez zgody pacjenta może być dopuszczone tylko wyjątkowo w szczególnych przypadkach zagrożenia życia lub zdrowia pacjenta lub innych osób.
- Badanie bez wymaganej zgody pacjenta lekarz może przeprowadzić również na zlecenie organu lub instytucji upoważnionej do tego z mocy prawa, o ile nie stwarza ono nadmiernego ryzyka zdrowotnego dla pacjenta.
- W razie nie uzyskania zgody na proponowane postępowanie, lekarz powinien nadal, w miarę możliwości, otaczać pacjenta opieką lekarską.
Art. 16.
- Lekarz może nie informować pacjenta o stanie jego zdrowia bądź o leczeniu, jeśli pacjent wyraża takie życzenie. Informowanie rodziny lub innych osób powinno być uzgodnione z chorym.
- W przypadku chorego nieprzytomnego lekarz może udzielić dla dobra chorego, niezbędnych informacji osobie, co do której jest przekonany, że działa ona w interesie chorego.
- W przypadku pacjenta niepełnoletniego lekarz ma obowiązek informowania jego przedstawiciela ustawowego lub opiekuna faktycznego.
Art. 17.
W razie niepomyślnej dla chorego prognozy, lekarz powinien poinformować o niej chorego z taktem i ostrożnością. Wiadomość o rozpoznaniu i złym rokowaniu może nie zostać choremu przekazana tylko w przypadku, jeśli lekarz jest głęboko przekonany, iż jej ujawnienie spowoduje bardzo poważne cierpienie chorego lub inne niekorzystne dla zdrowia następstwa; jednak na wyraźne żądanie pacjenta lekarz powinien udzielić pełnej informacji.
Art. 18.
Lekarz leczący nie może sprzeciwiać się, by chory zasięgał opinii o stanie swego zdrowia i postępowaniu lekarskim u innego lekarza. Na życzenie pacjenta powinien ułatwić mu taką konsultację.
Art. 19.
Chory w trakcie leczenia ma prawo do korzystania z opieki rodziny lub przyjaciół a także do kontaktów z duchownym.. Lekarz powinien odnosić się ze zrozumieniem do osób bliskich choremu wyrażających wobec lekarza obawy o zdrowie i życie chorego.
Art. 20.
Lekarz podejmujący się opieki nad chorym powinien starać się zapewnić mu ciągłość leczenia, a w razie potrzeby także pomoc innych lekarzy.
Art. 21.
W przypadku popełnienia przez lekarza poważnej pomyłki lub wystąpienia nieprzewidzianych powikłań w trakcie leczenia, lekarz powinien poinformować o tym chorego oraz podjąć działania dla naprawy ich następstw.
Art. 22.
W przypadkach wymagających szczególnych form diagnostyki, terapii lub działań zapobiegawczych, które nie mogą być zastosowane równocześnie u wszystkich potrzebujących lekarz ustalający kolejność pacjentów powinien opierać się na kryteriach medycznych.
Tajemnica lekarska
Art. 23.
Lekarz ma obowiązek zachowania tajemnicy lekarskiej. Tajemnicą są objęte wiadomości o pacjencie i jego otoczeniu uzyskane przez lekarza w związku z wykonywanymi czynnościami zawodowymi. Śmierć chorego nie zwalnia od obowiązku dochowania tajemnicy lekarskiej.
Art. 24.
Nie jest naruszeniem tajemnicy lekarskiej przekazanie informacji o stanie zdrowia pacjenta innemu lekarzowi, jeżeli jest to niezbędne dla dalszego leczenia lub wydania orzeczenia o stanie zdrowia pacjenta.
Art. 25.
Zwolnienie z zachowania tajemnicy lekarskiej może nastąpić:
- gdy pacjent wyrazi na to zgodę,
- jeśli zachowanie tajemnicy w sposób istotny zagraża zdrowiu lub życiu pacjenta lub
innych osób, oraz
- jeśli zobowiązują do tego przepisy prawa.
Art. 26.
Nie jest naruszeniem tajemnicy lekarskiej, jeśli po przeprowadzeniu badania lekarskiego na zlecenie upoważnionego z mocy prawa organu wynik badania zostanie przekazany zleceniodawcy; nieodzownym warunkiem jest jednak, aby lekarz przed rozpoczęciem badania poinformował o tym osobę, która ma być zbadana. Wszelkie informacje, które nie są konieczne dla uzasadnienia wniosków wynikających z badania, powinny być nadal objęte tajemnicą lekarską.
Art. 27.
Lekarz ma prawo do ujawnienia zauważonych faktów zagrożenia zdrowia lub życia w wyniku łamania praw człowieka.
Art. 28.
Lekarz powinien czuwać nad tym, by osoby asystujące lub pomagające mu w pracy przestrzegały tajemnicy zawodowej. Dopuszczenie ich do tajemnicy powinno obejmować wyłącznie informacje w zakresie niezbędnym do prawidłowego wykonywania ich czynności zawodowych. Lekarz musi czuwać nad prawidłowym prowadzeniem dokumentacji lekarskiej oraz zabezpieczeniem przed jej ujawnieniem. Dokumentacja lekarska powinna zawierać wyłącznie informacje potrzebne do postępowania lekarskiego.
Art. 29.
Lekarz i współpracujące z nim osoby są obowiązane do zabezpieczenia poufności informacji zawartych w materiale genetycznym pacjentów i ich rodzin.
Pomoc chorym w stanach terminalnych
Art. 30.
Lekarz powinien dołożyć wszelkich starań, aby zapewnić choremu humanitarną opiekę terminalną i godne warunki umierania. Lekarz winien do końca łagodzić cierpienia chorych w stanach terminalnych i utrzymywać, w miarę możliwości, jakość kończącego się życia.
Art. 31.
Lekarzowi nie wolno stosować eutanazji, ani pomagać choremu w popełnieniu samobójstwa.
Art. 32.
- W stanach terminalnych lekarz nie ma obowiązku podejmowania i prowadzenia reanimacji lub uporczywej terapii i stosowania środków nadzwyczajnych.
- Decyzja o zaprzestaniu reanimacji należy do lekarza i jest związana z oceną szans leczniczych.
Transplantacja
Art. 33.
Lekarz może pobierać komórki, tkanki i narządy ze zwłok w celu ich przeszczepiania, o ile zmarły nie wyraził za życia sprzeciwu.
Art. 34.
Lekarz, po stwierdzeniu śmierci mózgowej winien podtrzymywać funkcjonowanie komórek, tkanek i narządów, jeżeli mają one zostać przeszczepione.
Art. 35.
Lekarz nie może otrzymywać korzyści majątkowej lub osobistej za pobierane lub przeszczepiane komórki, tkanki i narządy.
Art. 36.
Pobranie komórek, tkanek lub narządów od żyjącego dawcy dla celów transplantacji może być dokonane tylko od dorosłego za jego pisemną zgodą, w warunkach pełnej dobrowolności, po uprzednim poinformowaniu go o wszelkich możliwych następstwach związanych z tym zabiegiem. Pobranie od żyjącego dawcy narządu niezbędnego do życia jest niedopuszczalne.
Art. 37.
Pobranie szpiku od dziecka jest dozwolone za zgodą jego przedstawiciela ustawowego. W przypadku osoby niepełnoletniej, o ile jest ona zdolna do wyrażania świadomej zgody, powinno się uzyskać również jej zgodę.
Prokreacja
Art. 38.
- Lekarz powinien z poczuciem szczególnej odpowiedzialności odnosić się do procesu przekazywania życia ludzkiego.
- Lekarz powinien udzielać zgodnych z wiedzą medyczną informacji dotyczących procesów zapłodniania i metod regulacji poczęć, uwzględniając ich skuteczność, mechanizm działania i ryzyko.
- Lekarz ma obowiązek zapoznać pacjentów z możliwościami współczesnej genetyki
lekarskiej, a także diagnostyki i terapii przedurodzeniowej. Przekazując powyższe
informacje lekarz ma obowiązek poinformować o ryzyku związanym z
przeprowadzeniem badań przedurodzeniowych.
Art. 39.
Podejmując działania lekarskie u kobiety w ciąży lekarz równocześnie odpowiada za zdrowie i życie jej dziecka. Dlatego obowiązkiem lekarza są starania o zachowanie zdrowia i życia dziecka również przed jego urodzeniem.
Art. 39a.
Lekarz nie może uczestniczyć w procedurach klonowania ludzi dla celów reprodukcyjnych lub terapeutycznych.
Zaświadczenia lekarskie
Art. 40.
Wydawanie zaświadczeń lekarskich jest dozwolone jedynie na podstawie aktualnego badania lub odpowiedniej dokumentacji.
Art. 41.
Każde zaświadczenie lekarskie lub inny dokument medyczny powinien umożliwiać identyfikację lekarza, który go wystawił. Treść dokumentu powinna być zgodna z wiedzą i sumieniem lekarza. Nie może być ona formułowana przez lekarza pod presją lub w oczekiwaniu osobistych korzyści.
ROZDZIAŁ II
Badania naukowe i eksperymenty biomedyczne
Art. 41a.
Lekarz przeprowadzający badania naukowe, a w szczególności eksperymenty medyczne, powinien przestrzegać norm i obowiązków wynikających z Kodeksu Etyki Lekarskiej oraz ogólnie przyjętych zasad etyki badań naukowych.1
Art. 42.
Eksperymenty medyczne z udziałem człowieka mogą być przeprowadzane przez lekarza, o ile służą poprawie zdrowia pacjenta biorącego udział w doświadczeniu lub wnoszą istotne dane poszerzające zakres wiedzy i umiejętności lekarskich.
Lekarz przeprowadzający eksperyment leczniczy powinien być przeświadczony, że spodziewane korzyści dla pacjenta przeważają w istotny sposób nad nieuniknionym ryzykiem.
Art. 42a.
- Lekarz przeprowadzając eksperyment leczniczy nie może narażać pacjenta na ryzyko w istotnym stopniu większe niż to, które grozi osobie nie poddanej temu eksperymentowi.
- Lekarz przeprowadzając eksperyment badawczy może podejmować wyłącznie ryzyko minimalne.
Art. 43.
- Od osoby, która ma być poddana eksperymentowi medycznemu, lekarz musi uzyskać zgodę po uprzednim poinformowaniu jej o wszystkich aspektach doświadczenia, które mogą jej dotyczyć, oraz o prawie do odstąpienia w każdym czasie od udziału w eksperymencie.
- Osoba wyrażająca zgodę na udział w eksperymencie nie może czynić tego pod wpływem zależności od lekarza czy pozostawania pod jakąkolwiek presją.
- Lekarz nie może prowadzić eksperymentów badawczych z udziałem osób ubezwłasnowolnionych, żołnierzy służby zasadniczej oraz osób pozbawionych wolności z wyjątkiem badań prowadzonych dla dobra tych grup.
Art. 44.
- W przypadku pacjenta niezdolnego do świadomego podjęcia decyzji i wyrażania woli, lekarz powinien uzyskać na piśmie zgodę jego przedstawiciela ustawowego lub sądu opiekuńczego.
- Warunkiem niezbędnym do podjęcia eksperymentu medycznego z udziałem osób wymienionych w ust. 1 jest brak możliwości przeprowadzenia badań o porównywalnej skuteczności z udziałem osób zdolnych do wyrażenia zgody.
Art. 45.
- Lekarz uczestniczący w eksperymentach medycznych musi je przeprowadzać zgodnie z zasadami badań naukowych. Eksperymenty z udziałem człowieka powinny być poprzedzone badaniami in vitro oraz in vivo na zwierzętach. Zwierzęta poddawane eksperymentom należy odpowiednio traktować i w miarę możliwości chronić przed cierpieniem.
- Lekarzowi nie wolno przeprowadzać eksperymentów badawczych z udziałem człowieka w stadium embrionalnym.
- Lekarz może przeprowadzać eksperymenty lecznicze z udziałem człowieka w stadium embrionalnym tylko wtedy gdy, spodziewane korzyści zdrowotne w sposób istotny przekraczają ryzyko zdrowotne embrionów nie poddanych eksperymentowi leczniczemu.
Art. 46.
Projekt każdego eksperymentu z udziałem człowieka powinien być jasno określony i przedłożony do oceny niezależnej komisji etycznej w celu uzyskania jej akceptacji.
Art. 47.
Eksperyment medyczny z udziałem człowieka może być przeprowadzony wyłącznie pod nadzorem lekarza posiadającego odpowiednio wysokie kwalifikacje.
Art. 48.
Wszelkie odkrycia i spostrzeżenia związane z wykonywaniem zawodu lekarz winien przekazywać środowisku lekarskiemu i publikować przede wszystkim w prasie medycznej.
Art. 49.
Należy ściśle przestrzegać praw autorskich w publikacjach naukowych. Dopisywanie swego nazwiska do prac zespołów, w których się nie uczestniczyło lub pomijanie nazwisk osób, które brały w nich udział jest naruszeniem zasad etyki. Wykorzystanie materiału klinicznego do badań naukowych wymaga zgody kierownika kliniki lub ordynatora oddziału leczących pacjenta.
Art. 50.
Wyniki badań przeprowadzonych niezgodnie z zasadami etyki lekarskiej nie powinny być publikowane.
Art. 51.
- Wymagane jest uzyskanie zgody pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego na udział w demonstracjach naukowych lub dydaktycznych.
- Należy starać się o zachowanie anonimowości osoby demonstrowanej.
ROZDZIAŁ II a
Związki lekarzy z przemysłem
Art. 51a.
- Lekarz nie powinien przyjmować korzyści od przedstawicieli przemysłu medycznego, jeżeli może to ograniczyć obiektywizm jego opinii zawodowych lub podważyć zaufanie do zawodu lekarza.
- Lekarz może przyjąć zapłatę od producenta leków lub wyrobów medycznych (sprzętu i wyposażenia medycznego) za wykonaną pracę, prowadzenie szkoleń i badań, które pogłębiają wiedzę medyczną lub zawodową, jeżeli ta zapłata jest współmierna do wkładu pracy lekarza.
Art. 51b.
Lekarzowi mającemu związki finansowe z przemysłem medycznym nie wolno w żaden sposób odstąpić od podejmowania w pełni obiektywnych decyzji klinicznych lub działania w najlepszym interesie pacjentów i osób biorących udział w badaniach.
Art. 51c.
Lekarz powinien ujawniać słuchaczom wykładów oraz redaktorom publikacji wszelkie związki z firmami lub subwencje z ich strony, oraz inne korzyści mogące być przyczyną konfliktu interesów.
Art. 51d.
Lekarz biorący udział w badaniach sponsorowanych przez producentów leków lub wyrobów medycznych (sprzętu i wyposażenia medycznego) musi się upewnić, że badania te są prowadzone zgodnie z zasadami etyki. Lekarz nie powinien uczestniczyć w badaniach naukowych, których celem jest promocja tych produktów.
Art. 51e.
Lekarz powinien ujawniać swoje powiązania z producentem leków lub wyrobów medycznych (sprzętu i wyposażenia medycznego) pacjentom, którzy mają być poddani badaniom sponsorowanym przez tego producenta.
Art. 51f.
Lekarz nie może przyjmować wynagrodzenia za samo skierowanie pacjenta na badania prowadzone lub sponsorowane przez producenta leków lub wyrobów medycznych (sprzętu i wyposażenia medycznego).
Art. 51g.
Lekarz biorący udział w badaniach na zlecenie producentów leków lub wyrobów medycznych (sprzętu i wyposażenia medycznego) musi przeciwdziałać nieobiektywnemu przedstawianiu ich wyników w publikacjach.
ROZDZIAŁ II b
Ludzki genom
Art. 51h.
- Lekarzowi nie wolno dyskryminować osób ze względu na dziedzictwo genetyczne.
- Lekarz uczestniczący w badaniach, których celem jest identyfikacja nosicielstwa genu choroby lub genetycznej podatności na zachorowania, może je przeprowadzać jedynie dla celów zdrowotnych lub badań naukowych z nimi związanych, po uzyskaniu zgody pacjenta oraz umożliwieniu mu konsultacji genetycznej.
- Lekarz może dokonać interwencji w obrębie ludzkiego genomu wyłącznie w celach profilaktycznych lub terapeutycznych zgodnie z art. 46 Kodeksu Etyki Lekarskiej.
- Lekarz nie może uczestniczyć w czynnościach mających na celu wywoływanie dziedzicznych zmian genetycznych u człowieka.
ROZDZIAŁ III
Stosunki wzajemne między lekarzami
Art. 52.
- Lekarze powinni okazywać sobie wzajemny szacunek. Szczególny szacunek i względy należą się lekarzom seniorom, a zwłaszcza byłym nauczycielom.
- Lekarz powinien zachować szczególną ostrożność w formułowaniu opinii o działalności zawodowej innego lekarza, w szczególności nie powinien publicznie dyskredytować go w jakikolwiek sposób.
- Lekarz wszelkie uwagi o dostrzeżonych błędach w postępowaniu innego lekarza powinien przekazać przede wszystkim temu lekarzowi. Jeżeli interwencja okaże się nieskuteczna albo dostrzeżony błąd lub naruszenie zasad etyki powoduje poważną szkodę, konieczne jest poinformowanie organu izby lekarskiej
- Poinformowanie organu izby lekarskiej o zauważonym naruszeniu zasad etycznych i niekompetencji zawodowej innego lekarza nie stanowi naruszenia zasad etyki.
- Jeżeli dostrzeżony błąd, popełniony przez innego lekarza, ma niekorzystny wpływ na stan zdrowia pacjenta należy podjąć działania dla odwrócenia jego skutków.
Art. 53.
- Doświadczeni lekarze winni służyć radą i pomocą mniej doświadczonym kolegom, zwłaszcza w trudnych przypadkach klinicznych.
- Lekarze pełniący funkcje kierownicze powinni traktować swoich pracowników zgodnie z zasadami etyki.
- Lekarze pełniący funkcje kierownicze są zobowiązani do szczególnej dbałości o dobro chorego oraz o warunki pracy i rozwoju zawodowego podległych im osób.
Art. 54.
W razie wątpliwości diagnostycznych i leczniczych lekarz powinien, w miarę możliwości, zapewnić choremu konsultację innego lekarza. Opinia konsultanta ma charakter doradczy, gdyż za całość postępowania odpowiada lekarz prowadzący leczenie.
Art. 55.
Lekarz kontrolujący pracę innych lekarzy powinien, w miarę możliwości, zawiadomić ich wcześniej, aby umożliwić im obecność w czasie kontroli i bezpośrednie przekazanie uwag o jej wynikach.
ROZDZIAŁ IV
Zasady postępowania w praktyce lekarskiej
Art. 56.
- Powinnością każdego lekarza jest stałe uzupełnianie i doskonalenie swej wiedzy i umiejętności zawodowych, a także przekazywanie ich swoim współpracownikom.
- Lekarze, w miarę możliwości, winni brać czynny udział w pracach towarzystw lekarskich.
Art. 57.
- Lekarzowi nie wolno posługiwać się metodami uznanymi przez naukę za szkodliwe, bezwartościowe lub nie zweryfikowanymi naukowo. Nie wolno mu także współdziałać z osobami zajmującymi się leczeniem, a nie posiadającymi do tego uprawnień.
- Wybierając formę diagnostyki lub terapii lekarz ma obowiązek kierować się przede wszystkim kryterium skuteczności i bezpieczeństwa chorego oraz nie narażać go na nieuzasadnione koszty.
- Lekarz nie powinien dokonywać wyboru i rekomendacji ośrodka leczniczego oraz metody diagnostyki ze względu na własne korzyści.
Art. 58.
Lekarz powinien odnosić się z należytym szacunkiem i w sposób kulturalny do personelu medycznego i pomocniczego. Powinien jednak pamiętać, że jedynie on ma prawo podejmowania decyzji związanych z prowadzonym przez niego leczeniem.
Art. 59.
Lekarze powinni solidarnie wspierać działalność swego samorządu, którego zadaniem jest zapewnienie lekarzom należnej pozycji w społeczeństwie. Podejmując krytykę działania organów samorządu lekarskiego winni przeprowadzić ją przede wszystkim w środowisku lekarskim lub na łamach pism lekarskich.
Art. 60.
Jeśli zostanie naruszone dobre imię lekarza, a rzecznik odpowiedzialności zawodowej lub sąd lekarski nie potwierdzą stawianych mu zarzutów, lekarz powinien uzyskać od izby lekarskiej wszelką możliwą pomoc w naprawieniu wyrządzonej mu szkody.
Art. 61.
Lekarz urzędu państwowego, samorządowego lub jakiejkolwiek instytucji publicznej lub prywatnej powinien rzetelnie wypełniać zobowiązania zaciągnięte wobec tych instytucji; jednak lekarz nie powinien spełniać poleceń pracodawcy sprzecznych z zasadami etyki i deontologii lekarskiej.
Art. 62.
Praktykę lekarską wolno wykonywać wyłącznie pod własnym nazwiskiem. Lekarzowi wolno używać tylko należnych mu tytułów zawodowych i naukowych.
Art. 63.
- Lekarz tworzy swoją zawodową opinię jedynie w oparciu o wyniki swojej pracy, dlatego wszelkie reklamowanie się jest zabronione.
- Lekarz nie powinien wyrażać zgody na używanie swego nazwiska i wizerunku dla celów komercyjnych.
Art. 64.
W czasie wykonywania swej pracy lekarz musi zachować trzeźwość i nie podlegać działaniu jakichkolwiek środków uzależniających.
Art. 65.
Lekarzowi nie wolno narzucać swych usług chorym, lub pozyskiwać pacjentów w sposób niezgodny z zasadami etyki i deontologii lekarskiej oraz lojalności wobec kolegów.
Art. 66.
- Lekarz ma prawo umawiać się o wysokość honorarium przed rozpoczęciem leczenia.
- Wyjątkiem od tej zasady jest pomoc w nagłych wypadkach. W razie braku stosownych cenników lekarz powinien brać pod uwagę wartość oddanej usługi, poniesione koszty własne, swoje kwalifikacje, a także w miarę możliwości, sytuację materialną pacjenta.
- Lekarz może leczyć bezpłatnie.
- Lekarzowi nie wolno stosować metod nieuczciwej konkurencji, szczególnie w zakresie nierzetelnego informowania o swoich możliwościach działania, jak i kosztach leczenia.
Art. 67.
Dobrym zwyczajem jest leczenie bezpłatnie innych lekarzy i członków ich najbliższej rodziny, w tym wdów, wdowców i sierot po lekarzach.
Art. 68.
Jeżeli z zatrudnienia lekarza wynika, że winien on spełniać swe obowiązki wobec powierzonych jego opiece chorych bez świadczeń finansowych z ich strony, to nie może żądać od tych chorych wynagrodzenia w jakiejkolwiek formie, ani też uzależniać leczenia od uzyskania materialnych korzyści.
ROZDZIAŁ V
Lekarz a społeczeństwo
Art. 69.
Lekarz nie może odmówić pomocy lekarskiej w przypadkach nie cierpiących zwłoki, jeśli pacjent nie ma możliwości uzyskania jej ze strony instytucji powołanych do udzielania pomocy.
Art. 70.
Zadania, jakie spełnia lekarz, dają mu podstawę do żądania ochrony jego godności osobistej, nietykalności cielesnej oraz pomocy w wykonywaniu działań zawodowych.
Art. 71.
Lekarz ma obowiązek zwracania uwagi społeczeństwa, władz i każdego pacjenta na znaczenie ochrony zdrowia, a także na zagrożenie ekologiczne. Swoim postępowaniem, również poza pracą zawodową, lekarz nie może propagować postaw antyzdrowotnych.
Art. 72.
Lekarz przeprowadzający badania masowe o charakterze epidemiologicznym powinien mieć na celu uzyskanie wyników, które będą wykorzystane dla poprawy zdrowotności społeczeństwa. Badania te nie powinny stwarzać ryzyka zagrożenia zdrowia osób w nich uczestniczących.
Art. 73.
Lekarz decydujący się na uczestniczenie w zorganizowanej formie protestu nie jest zwolniony od obowiązku udzielania pomocy lekarskiej, o ile nie udzielenie tej pomocy może narazić pacjenta na utratę życia lub pogorszenie stanu zdrowia.
Art. 74.
Lekarz nie może uczestniczyć w akcie pozbawiania życia, asystować w torturowaniu lub innym poniżającym traktowaniu człowieka. Nie może też wykorzystywać swej wiedzy i umiejętności dla ułatwienia stosowania jakichkolwiek form okrutnego postępowania.
Art. 75.
Lekarz nie może stosować środków i metod dopingowych w celach nieleczniczych. Stosowanie środków i metod uznanych za dopingowe u osób uprawiających sport jest nieetyczne.
ROZDZIAŁ VI
Zasady końcowe
Art. 76.
W wypadkach nie przewidzianych w Kodeksie Etyki Lekarskiej należy kierować się zasadami wyrażonymi w uchwałach władz samorządu lekarskiego, w orzecznictwie sądów lekarskich oraz dobrymi obyczajami przyjętymi przez środowisko lekarskie.
Art. 77.
Lekarze nauczający studentów powinni zaznajamiać ich z Kodeksem Etyki Lekarskiej. Studenci medycyny powinni zarówno przyswajać sobie jak i respektować zasady zawarte w niniejszym Kodeksie.
Art. 78.
Lekarze, którzy nauczają studentów lub szkolą lekarzy powinni swoim postępowaniem stanowić przykład godny naśladowania dla studentów i młodych lekarzy będących pod ich opieką.
1Zasady Prawidłowego Prowadzenia Badań Klinicznych (GCP), Warszawa 1998; Deklaracja Helsińska Światowego Stowarzyszenia Lekarzy, Edynburg 2000
|
Komunikaty
|
2010-09-03
Rzecznikiem Praw Lekarzy został Krzysztof Kordel. Wyboru dokonała Naczelna Rada Lekarska w dniu 3 września br.
|
***
|
2010-08-25
20 sierpnia br. Prezydium NRL przyjęło stanowisko dotyczące projektu rozporządzenia MZ zmieniającego rozporządzenie w sprawie specjalizacji lekarzy i lekarzy dentystów. Prezydium NRL podkreśla w stanowisku m.in., że jedna z proponowanych zmian stwarzająca możliwość, aby lekarze odbywający szkolenie specjalizacyjne na podstawie umowy o pracę pełnili dyżury w oparciu o umowę cywilnoprawną, budzi wątpliwości co do jej zgodności z art. 32j ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej. Zdaniem Prezydium NRL celem proponowanej zmiany jest obejście przepisów ustawowych oraz umożliwienie kształtowania wynagrodzenia lekarzy odbywających szkolenie specjalizacyjne za czas pełnienia dyżurów, w sposób dla nich krzywdzący. W stanowisku Prezydium NRL sprzeciwiło się różnicowaniu sytuacji kandydatów w postępowaniu kwalifikacyjnym ze względu na odpowiedni okres zatrudnienia w jednostce akredytowanej. Prezydium NRL zaaprobowało możliwość zdobycia dodatkowych punktów za posiadanie stopnia naukowego doktora oraz za publikacje w czasopismach naukowych zamieszczonych w wykazie czasopism sporządzonym przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla potrzeb oceny parametrycznej jednostek naukowych. Zaproponowało jednak, aby punkty dodatkowe za uzyskanie stopnia naukowego doktora możliwe były do uzyskania jedynie przez osoby posiadające tytuł naukowy doktora nauk medycznych w dyscyplinie naukowej zgodnej z kierunkiem specjalizacji. Z aprobatą przyjęto propozycję, aby specjalizacja mogła odbywać się pod kierunkiem lekarza wykonującego swój zawód na podstawie umowy cywilnoprawnej. więcej w stanowisku
|
***
| Agresja w ochronie zdrowia |
|
2010-08-05
5 sierpnia br. prezes NRL Maciej Hamankiewicz oraz wiceprezes NRL Romuald Krajewski spotkali się z Komendantem Głównym Policji Andrzejem Matejukiem w celu omówienia aktualnych możliwości przeciwdziałania agresji wobec pracowników ochrony zdrowia. Ustalono wstępne założenia działań, których realizacji podejmie się zespół złożony z przedstawicieli Komendy Głównej Policji, Naczelnej Izby Lekarskiej oraz Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych. 22 września br. w siedzibie Naczelnej Izby Lekarskiej odbędzie się konferencja p.t. "Agresja w ochronie zdrowia".
|
***
| Stanowisko PNRL w sprawie ustawowego uregulowania minimalnej płacy dla lekarzy |
|
2010-07-30
30 lipca br. Prezydium NRL przyjęło stanowisko w sprawie ustawowego uregulowania minimalnej płacy dla lekarzy. Przypominając o stanowisku VIII rajowego Zjazdu Lekarzy z dnia 6 stycznia 2006 r. w sprawie ustawowego uregulowania minimalnej płacy dla lekarzy, liczne stanowiska i apele okręgowych zjazdów lekarzy i Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy oraz ze względu na podjęte przez Rząd prace nad projektami ustaw, reformującymi ochronę zdrowia w Polsce, Prezydium podnosi w stanowisku, że nie ma szans powodzenia reforma, bez wcześniejszego zapewnienia godziwych wynagrodzeń fachowym pracownikom, w tym przede wszystkim lekarzy i lekarzy dentystów. Czytaj więcej
W dokumencie czytamy: "Szczególnie istotne jest ustawowe określenie minimalnego wynagrodzenia postulowanego ww. stanowiskach, apelach na poziomie co najmniej dwukrotności średniego krajowego wynagrodzenia dla lekarza bez specjalizacji oraz trzykrotności dla lekarza ze specjalizacją. Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej wyraża opinię, że podpisane przez Ministra Zdrowia w dniu 30 czerwca 2010r. porozumienie z Ogólnopolskim Związkiem Zawodowym Pielęgniarek i Położnych gwarantujące ustawową regulację wysokości podwyżek wynagrodzeń pielęgniarkom i położnym daje szanse na możliwość ustawowej regulacji minimalnego wynagrodzenia dla lekarzy i lekarzy dentystów."
|
***
|
2010-07-30
W związku z podpisaniem przez Ministra Zdrowia porozumienia z Ogólnopolskim Związkiem Zawodowym Pielęgniarek i Położnych gwarantującego ustawową, regulację wysokości podwyżek wynagrodzeń pielęgniarek i położnych (w dniu 30 czerwca 2010 r.), Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej wystosowało 30 lipca br. apel do Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy o podpisanie analogicznego porozumienia. "Porozumienie takie winno stanowić także podstawę do ustawowego uregulowania minimalnego wynagrodzenia lekarzy i lekarzy dentystów, co dotychczas było kwestionowane przez Ministra Zdrowia." - czytamy w apelu.
|
***
| Stanowisko PNRL w sprawie Elektronicznej Platformy... |
|
2010-07-30
Prezydium NRL w dniu 30 lipca br. przyjęło stanowisko w sprawie projektu Elektronicznej Platformy Gromadzenia, Analizowania i Udostępniania Zasobów Cyfrowych o Zdarzeniach Medycznych (P1) Prezydium stwierdziło, że planowane w ramach tego projektu działania stwarzają ogromne szanse na usprawnienie i unowocześnienie polskiego systemu ochrony zdrowia.
|
***
|
2010-07-29
Prezes NRL wystosował 29 lipca br. list do Pana Prezydenta elekta nawiązujący do poruszonej w trakcie kampanii wyborczej propozycji powołania Rady Zdrowia Publicznego i stworzenia płaszczyzny współpracy przedstawicieli różnych ugrupowań politycznych oraz ekspertów z dziedziny ochrony zdrowia. Zgłosił chęć współpracy i udziału samorządu lekarskiego w tej inicjatywie.
|
***
|
2010-07-16
Trwa dyskusja dotycząca obowiązku posiadania kas fiskalnych przez lekarzy i lekarzy dentystów. Na stanowisko NRL z dnia 25 czerwca br. odpowiedział Minister Finansów. W piśmie czytamy: "w związku z kolejnym wystąpieniem Naczelnej Rady Lekarskiej, w którym negatywnej ocenie poddano projekt niewprowadzania na lata 2011-2012 okresowych zwolnień od ewidencji przy zastosowaniu kas, w zakresie usług medycznych, przedstawiam następujące uwagi i informacje.
1. Również w tym wystąpieniu Rady nie znajduję żadnego odniesienia Rady negującego, przyjętą przez Sejm w 1993 r. ustawą od podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, zasadę zagwarantowania przywilejów konsumentom do otrzymania bez dodatkowych żądań dowodów sprzedaży lub świadczenia usługi (paragonu kasowego) z uwidocznioną strukturą ceny informującą ich o dokonanych naliczeniach podatku, zastosowanych ulgach lub zwolnieniach od podatku,
Można więc przypuszczać, że Rada w gruncie rzeczy nie neguje przynajmniej tego aspektu wdrożenia kas przy świadczeniu usług medycznych. Czytaj więcej
2. Nie mogę zgodzić się z uwagą, iż przy konstruowaniu zwolnień od ewidencji kasowej na lata 2011-2012 nie brano pod uwagę kryterium zawartego w ustawie obligującego Ministra Finansów do wzięcia pod uwagę wielkości sprzedaży zwolnionej. Faktycznie było to jedno z decydujących kryteriów, jednak znalazło zastosowanie w zupełnie innej korelacji niż zaprezentowano to w wystąpieniu Rady. Kryterium to absolutnie nie może być interpretowane jako zobowiązanie przez parlament do stałego stosowania zwolnienia od ewidencji kasowej w zakresie działalności, gdzie funkcjonują zwolnienia od podatku. Gdyby przyjąć takie założenie nie byłoby racji do nadawania Ministrowi Finansów upoważnienia do wprowadzania zwolnień tylko na czas określony (por. art. 111 ust. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.). Nie byłoby też potrzeby ustanawiania przez ustawodawcę prawa do zwrotu części kwot wydatkowanych na zakup kas dla podatników wykonujących wyłącznie czynności zwolnione (por. art.lll ust. 5 ww. ustawy). Przy wydawaniu kolejnych rozporządzeń Ministra Finansów w sprawie okresowych zwolnień od ewidencjonowania przy zastosowaniu kas, kryterium wielkości sprzedaży zwolnionej było brane pod uwagę o tyle, że był to czynnik, który zadecydował o relatywnie długim okresie stosowania zwolnień na czas określony w usługach medycznych. Kryterium to również jest stosowane w tym sensie, że brane są bezpośrednio pod uwagę skutki budżetowe wypłaty zwrotów (por. art.l 11 ust. 4 ww. ustawy). Ponadto dla rozłożenia w czasie wydatków budżetu a także dla stworzenia podatnikom warunków ułatwiających obsługę procesu instalacji kas przewidziano zasadę rozłożenia tego obowiązku na 5 miesięcy (por. § 6 ust.. 1 projektu rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących). Zasada ta również dotyczy podatników zwolnionych od VAT, którzy z mocy obowiązujących przepisów zobligowani są do instalacji kas rejestrujących.
Odnosząc się w skrócie do tez zawartych w wystąpieniu związanych ze zgodnością przepisu projektu z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej chciałbym podkreślić, że zagadnienia:
- stosowania kas przy działalności zwolnionej od podatku (w zakresie kas taksówkowych przed 1 maja 2004 roku),
- stosowania kas przy sprzedaży leków aptecznych (w zakresie funkcjonowania przepisu o niedopuszczalności sprzedaży przy awarii kasy),
było przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego i w tym zakresie oceny Trybunału Konstytucyjnego nie pokrywają się z argumentacją Naczelnej Izby Lekarskiej. Szanując odmienność poglądów, uprzejmie proszę o przyjęcie tych wyjaśnień do akceptującej wiadomości."
|
***
|
2010-07-15
Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu prowadzony przez prof. Henryka Skarżyńskiego - członka NRL otrzymał Nagrodę XXI wieku w kategorii Ochrona Zdrowia w konkursie The Computerworld Honors Program otrzymywaną w Waszyngtonie. 15 lipca br. odbyła się konferencja prasowa, która zbiegła się z osiemnastą rocznicą wszczepienia implantu ślimakowego osobie niesłyszącej.
|
***
| International Classification of Functioning, Disability and Health(ICF) |
|
2010-07-14
Naczelna Izba Lekarska, korzystając z doświadczenia w publikacji klasyfikacji CPT-PL, będzie uczestniczyć w opiniowaniu i doskonaleniu polskiej wersji International Classification of Functioning, Disability and Health(ICF). 14 lipca br. w Warszawie odbyło się posiedzenie Rady ICF, w którym uczestniczył wiceprezes NRL Romuald Krajewski.
|
***
| Posiedzenie Konferencji Prezesów Towarzystw Lekarskich |
|
2010-06-28
Przedstawiciele NRL wzięli udział w posiedzeniu Konferencji Prezesów Towarzystw Lekarskich organizowanym 28 czerwca br. Na posiedzeniu m.in. zaproponowano przyjęcie stanowisk w sprawie trybu rekrutacji do rozpoczęcia specjalizacji oraz w sprawie stażu, zasygnalizowano potrzebę szkolenia dla mediatorów powoływanych na podstawie ustawy o izbach lekarskich, przedstawiono wstępnie projekt nowelizacji ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
|
***
|
|