European Forum of Medical Associations and WHO
Warsaw, Poland, 17-19 March 2000
EUR/00/5016633/6
16 February 2000
00230
ORIGINAL: ENGLISH
DECLARATION ON PHYSICIANS’ AUTONOMY
1. Conscious of the Statement made by the European Forum of
Medical Associations and WHO in Tel Aviv, Israel, 9 March 1999;
2. Reaffirming that the prime duty of physicians is the
care1 of their patients;
3. Recognizing that substantial appropriate autonomy is
essential if physicians are to fulfil their professional responsibilities to
their patients and comply with the ethical code by which the medical
profession is governed;
4. Accepting that the corresponding duty on the part of the
profession requires the guarantee of accountable, efficient, transparent
self-regulation by the medical profession;
5. Stressing that the individual physician and the
profession as a whole will take account of the structure, resources and
culture of the society of which they are a part;
6. Reaffirming that as a profession physicians, as part of
their self-regulatory process, accept responsibility for determining standards
of quality of care provided by individual physicians to their patients;
7. Accepting that professional autonomy is granted to
physicians by society, that society demands a corresponding responsibility on
the part of the medical profession, and that this forms the basis of the
confidence of society in physicians;
8. Noting the Statements of the World Medical Association
on Professional Autonomy and Self-Regulation (Madrid 1987) and on the Rights
of the Patient (Lisbon 1981 and Bali 1995), and the Statement by the Standing
Committee of European Doctors on Professional Autonomy and Responsibility
(1999);
9. Considering that patient care and physicians’
autonomy is at risk whenever professional freedom is restricted in the course
of cost-containment or rationing for economic reasons;
10. Considers it essential that legislation relating to the
practice of medicine by fully licensed physicians should take into account the
following considerations and principles relevant to their role in society:
a) physicians need to have professional autonomy to make
clinical decisions on the care of patients;
b) the confidence which society has in physicians merits
the granting of appropriate professional autonomy;
c) in the best interests of the patient, physicians have a
duty to safeguard the confidentiality of their patients when exercising their
profession, and their right to carry out this duty should be incorporated in
legislation;
d) all physicians should have the right to independent
practice2
e) physicians should not be penalized, financially or
otherwise, when acting to safeguard on behalf of sick and vulnerable patients
- equal access to effective treatment
- the availability of adequate resources to care for each
patient;
f) legislative provisions relating to the autonomy of
physicians must not conflict with the provisions of the International Code of
Medical Ethics (London 1949, Sydney 1968, Venice 1988, Stockholm 1994).
1In the context of this document the word „care”
includes prevention, diagnosis, treatment and rehabilitation.
2For constitutional reasons, WHO cannot take a position on
this point.
Europejskie Forum Organizacji Medycznych i Światowej
Organizacji Zdrowia
Warszawa, 17-19 marca 2000
oryginał
- angielski
Deklaracja o autonomii lekarza
1. świadomi
zapisania przez Europejskie Forum Organizacji Medycznych i Światowej
Organizacji Zdrowia projektu w Izraelu w Tel Avivie w dniach 7-9 marca 1999
2. potwierdzając,
że najważniejszym obowiązkiem lekarzy jest sprawowanie opieki1 nad
pacjentem,
3. uznając,
że rzeczywista, właściwa autonomia wykonywania zawodu lekarza jest niezbędna,
jeśli mają oni wypełniać swoje obowiązki
wobec pacjentów i przestrzegać kodeksu
etyki, który reguluje postępowanie
lekarskie,
4. akceptując,
że spoczywająca na lekarzach odpowiedzialność
narzuca im obowiązek
świadomej skutecznej (efektywnej) samoregulacji,
5. podkreślając,
że każdy lekarz z osobna, a także cała społeczność
lekarska weźmie
pod uwagę strukturę, zasoby i kulturę społeczeństwa, którego są częścią,
6. potwierdzając,
że jako cała społeczność lekarska,
lekarze przyjmują
odpowiedzialność za ustalanie standardów
jakości opieki
lekarskiej każdego lekarza względem swoich pacjentów jako część
procesu samoregulacji,
7. uznając,
że społeczeństwo gwarantuje autonomię zawodu lekarza wymagając jednocześnie
od lekarzy odpowiedzialności, co tworzy właśnie podstawy zaufania, jakim
obdarza ono lekarzy,
8. uznając
stanowiska Światowego Towarzystwa Medycznego (The World Medical Association)
o Autonomii i Samoregulacji Zawodu Lekarza (Professional Autonomy and
Self-Regulation) (Madryt, 1987), i o prawach Pacjenta (Lizbona, 1981 i Bali,
1995), a także stanowisko Europejskiej Unii Lekarzy Specjalistów (CP) o
Autonomii Zawodowej i Odpowiedzialności (1999)
9. uważając,
że sprawowanie opieki2 nad pacjentem i autonomia lekarza jest zagrożona wszędzie
tam, gdzie ogranicza się wolność
zawodową przez
powstrzymywanie lub wydzielanie środków dla celów ekonomicznych,
10. uważa
za istotne, by ustawodawstwo odnoszące się do wykonywania zawodu lekarza
przez lekarzy posiadających pełne kwalifikacje uwzględniało następujące
okoliczności i reguły, stosownie do roli jaką lekarze odgrywają w społeczeństwie:
a) autonomia wykonywania zawodu niezbędna
jest, aby lekarze mogli podejmować
decyzje kliniczne dotyczące
sprawowania opieki3 nad pacjentem;
b) zaufanie, jakie społeczeństwo
pokłada w lekarzach zasługuje na przyznanie im odpowiedniej autonomii
zawodowej;
c) w najlepszym interesie pacjenta lekarze mają
obowiązek zachowania tajemnicy lekarskiej w czasie sprawowania swoich obowiązków,
a prawo lekarza do wywiązania się z tego obowiązku powinno być
regulowane przez przepisy;
d) wszyscy lekarze powinni mieć
prawo do samodzielnej praktyki4;
e) lekarz nie powinien być
karany finansowo, ani w żaden
inny sposób wtedy, gdy działa w imieniu chorych i słabych pacjentów, aby
zagwarantować:
- jednakowy dostęp
do efektywnego leczenia;
- dostęp
do wystarczających (dostatecznych) środków potrzebnych do sprawowania
opieki nad każdym pacjentem;
f) przepisy odnoszące
się do autonomii wykonywania zawodu lekarza nie mogą kolidować
z postanowieniami Międzynarodowego
Kodeksu Etyki Lekarskiej (The International Code of Medical
Ethics). (Londyn
1949, Sydney 1968, Wenecja 1988)
1W niniejszym dokumencie słowo
„opieka” użyte zostało w znaczeniu: zapobieganie, diagnozowanie,
leczenie i rehabilitacja
2jak wyżej
3jak wyżej
4Z powodów konstytucyjnych, Światowa
Organizacja Zdrowia nie może wypowiadać
się w tej
kwestii