Postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy w krajach Wspólnoty Europejskiej

Postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy w krajach Wspólnoty Europejskiej.

 

Przedstawiane opracowanie zostało oparte na trzech kwestionariuszach skierowanych do izb lekarskich lub odpowiadających im organizacji w krajach Wspólnoty. Pierwszy dotyczył rodzajów zachowań, które mogą spowodować postępowanie dyscyplinarne. Drugi dotyczył samego trybu postępowania, a trzeci podstaw do wymiany informacji o postępowaniu dyscyplinarnym pomiędzy krajami europejskimi i podstaw do wydawania zaświadczeń o nienagannej postawie.

Rozmiary problemu

Kraje członkowskie Konferencji zostały zapytane o liczbę postępowań dyscyplinarnych prowadzonych w ich krajach w 1995 roku na szczeblu ogólnokrajowym i o ogólną liczbę praktykujących w tym czasie lekarzy. Niektóre kraje, głównie te, w których rejestracja i postępowanie dyscyplinarne odbywają się na szczeblu regionalnym, nie mogły dostarczyć takiej informacji. Odpowiedzi były następujące:

Kraj	Liczba postępowań jako % liczby praktykujących lekarzy
Austria	0,66
Dania	17,00
Francja	0,12
Holandia	0,35
Irlandia	0,16
Luksemburg	0,44
Szwecja	6,40
Wielka Brytania	0,77
Włochy	0,11

 

Informacje o trybie postępowania zawarte w następnej części mogą wyjaśnić znaczną część zmienności widocznej w tej tabeli. Dania i Szwecja mają centralne biura przyjmujące skargi, zajmujące się nawet drobnymi sprawami, które gdzie indziej są załatwiane na poziomie szpitala lub administracji służby zdrowia. Liczby dotyczące Danii, Szwecji i Wielkiej Brytanii dotyczą otrzymanych skarg, nie zaś liczby kar. Tylko około Ľ skarg otrzymywanych przez General Medical Council prowadzi do jakiegokolwiek postępowania i tylko 1 z 20 prowadzi do stwierdzenia niewłaściwego postępowania. W Szwecji około 20% skarg nie prowadzi do postępowania i tylko 10-15% powoduje sankcje dyscyplinarne. Podobna jest sytuacja w Danii.

We Francji i we Włoszech postępowanie rozpoczyna się na szczeblu regionalnym i często tam się kończy. Liczba spraw na szczeblu krajowym jest więc tylko częścią całości. Tym niemniej liczby wskazują, że postępowanie dyscyplinarne jest rzadkie w stosunku do liczby praktykujących lekarzy.

Tryb postępowania

Poniżej znajduje się opis postępowania w poszczególnych krajach, a podsumowanie najważniejszych cech jest zawarte w tabeli.

	Początek postępowania (szczebel)	Większość lekarzy w komisji?	Postępowanie apelacyjne (szczebel)	Większość lekarzy w komisji	Postępowanie otwarte dla publiczności?	Czy komisja musi opierać się tylko na przepisach prawa?	Oddzielne postępowanie w instytucjach ubezpieczenia zdrowotnego
Austria	regionalny	tak	krajowy	tak	nie	nie	nie
Belgia	regionalny	tak	krajowy	50%	tak	nie	tak
Dania	krajowy	nie	nie ma		nie	nie	tak
Finlandia	regionalny	nie ma kom.	krajowy	nie	nie	nie	nie
Francja	regionalny	tak	krajowy	tak	tak	nie	tak
Niemcy	regionalny	nie	regionalny	nie	nie	tak	nie
Grecja	regionalny	tak	krajowy	tak
Irlandia	krajowy	tak	sąd powsz.		nie	nie	nie
Włochy	regionalny	tak	krajowy	nie	tak	nie	nie
Luksemburg	krajowy	tak	krajowy	nie	nie	tak	nie
Holandia	regionalny	tak	krajowy	nie	tak	nie	nie
Hiszpania	regionalny	tak	krajowy	tak	nie	tak	nie
Szwecja	krajowy	nie	krajowy	nie	nie	nie	tak
Wielka Br.	krajowy	tak	sąd powsz		tak	nie	tak
Polska	regionalny	tak	krajowy	tak	nie	tak	nie

 

Austria

Rozróżnia się pomiędzy sankcjami dyscyplinarnymi, które mogą zostać nałożone za niewłaściwe postępowanie a wykreśleniem z rejestru lekarzy, które nie jest uważane za sankcję lecz za środek ochrony społeczeństwa przed lekarzami, którzy okazali się niegodnymi zaufania wskutek złego postępowania lub niezadowalającego stanu zdrowia. Dlatego istnieją dwa oddzielne tryby postępowania i to samo przewinienie może być jednocześnie rozpatrywane w jednym i w drugim.

Sprawy dotyczące zdolności do wykonywania zawodu są rozpatrywane początkowo na szczeblu regionalnym przez komisję powoływaną przez izbę lekarską, a ostateczna decyzja co do wykreślenia z rejestru jest podejmowana przez radę lekarską. Lekarz może wnieść apelację do gubernatora prowincji.

Sprawy przewinień zawodowych są początkowo rozpatrywane na szczeblu prowincji przez komisje (sądy) dyscyplinarne składające się z sędziego, który jest przewodniczącym nominowanym przez Ministerstwo Zdrowia i z dwóch lekarzy nominowanych przez radę lekarską. Apelacje są rozpatrywane na szczeblu krajowym przez komisję dyscyplinarną izby lekarskiej, której przewodzi sędzia nominowany przez Ministra Zdrowia w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości. Dodatkowo komisja składa się z dwóch przedstawicieli ministerstwa zdrowia, z których jeden jest lekarzem i dwóch osób nominowanych przez prezydium izby lekarskiej. Jeżeli komisja na szczeblu krajowym podtrzyma decyzję o karze, lekarz może apelować do sądu powszechnego zarówno na podstawie zarzutów proceduralnych jak i merytorycznych.

W Austrii możliwe są kary pozbawienia i zawieszenia prawa wykonywania zawodu, kary pieniężne i upomnienia. Administracja służby zdrowia może również nałożyć kary za przewinienia mniejszej wagi.

Belgia

Skargi są początkowo rozpatrywane przez regionalną komisję lekarską (wybieraną przez lekarzy) z udziałem jednego sędziego. Komisje regionalne mogą pozbawić prawa wykonywania zawodu, zawiesić je lub upomnieć lekarza. Apelacje są rozpatrywane na szczeblu krajowym przez komisję składającą się z pięciu sędziów (wyznaczonych przez króla) i pięciu lekarzy (po jednym z każdej z pięciu rad regionalnych). Ukarani lekarze mogą apelować do sądu kasacyjnego, ale wyłącznie na podstawie zarzutów proceduralnych.

Dania

W Danii nie ma izby lekarskiej. Stowarzyszenie Lekarzy Duńskich ma komisję dyscyplinarną, która może udzielić upomnienia za nieetyczne postępowanie i może zalecić usunięcie lekarza ze Stowarzyszenia. Wszystkie pozostałe czynności dyscyplinarne znajdują się w rękach Komisji Skarg Chorych, która jest organem ministerstwa zdrowia i rozpatruje sprawy wszystkich pracowników ochrony zdrowia. Przewodniczący komisji i trzej wiceprzewodniczący są spoza zawodu i są nominowani przez ministra. Pozostałych 76 członków również wyznacza minister na podstawie rekomendacji odpowiednich władz i organizacji. Spoza zawodu jest 16 z tych 76 osób.

Wszystkie skargi są rozpatrywane na szczeblu krajowym przez komisje wybierane spośród członków Komisji Skarg. Komisja może tylko udzielić upomnienia lub nagany lekarzowi i nie istnieje możliwość apelacji. Poważniejsze sprawy są kierowane do sądów powszechnych. Również lekarze ukarani przez komisję mogą odwołać się do sądu, ale tylko wówczas, gdy pojawią się nowe dowody w sprawie. Zależnie od wyroku sądu ministerstwo zdrowia może zabrać lub zawiesić prawo wykonywania zawodu, nałożyć ograniczenia lub zalecić określone przeszkolenie.

Finlandia

W Finlandii nie ma izby lekarskiej. Fińskie Towarzystwo Lekarskie wymaga od członków przestrzegania zasad etycznych Towarzystwa i za poważne wykroczenia członkowie mogą być usuwani.

Sprawy niewłaściwego postępowania zawodowego należą do Ośrodka Prawno-Medycznego, który jest organem ministerstwa zdrowia i opieki społecznej. Wstępne postępowanie jest prowadzone na szczeblu regionalnym prze lekarza wyznaczonego przez władze lokalne. Lekarz ten może wymagać od obwinionego lekarza podjęcia pewnych kroków zaradczych (na przykład poprawy warunków wykonywania praktyki). Sprawy , które mogą wymagać sankcji dyscyplinarnych kierowane są do Ośrodka. Są one rozpatrywane przez komisje składające się z 5 osób, z których 2 są lekarzami. Ośrodek może pozbawić prawa wykonywania zawodu, zawiesić je, ograniczyć, zalecić przeszkolenie, udzielić upomnienia lub zaleceń. Lekarze mogą odwoływać się do sądów zarówno na podstawie zarzutów proceduralnych jak i merytorycznych.

Prawo wykonywania zawodu może również zostać zabrane przez sąd jeżeli lekarz popełnił przestępstwo, które stawia pod znakiem zapytania zaufanie związane z zawodem.

Francja

We Francji sprawy są podzielone na przypadki naruszenia etyki lekarskiej i naruszenia zasad dotyczących funkcjonowania systemu ubezpieczeń społecznych/zdrowotnych. Są one początkowo rozpatrywane na szczeblu regionalnym, pierwsze przez regionalną radę lekarską, drugie przez komisje powoływane w ramach systemu ubezpieczeń. Komisje regionalne składają się z 9 wybranych lekarzy, 9 zastępców i 4lub 5 doradców nominowanych przez sądy i odpowiednich ministrów. Komisje systemu ubezpieczeń mają przewodniczącego spoza zawodu i czterech członków - lekarzy, z których 2 jest nominowanych prze izbę, a dwóch przez organizacje ubezpieczeniowe.

Apelacje od decyzji komisji regionalnych izby lekarskiej są rozpatrywane przez komisję dyscyplinarną izby na szczeblu krajowym. Przewodniczący komisji i jego 4 zastępców są radcami (conseiller d'Etat) mianowanymi przez ministerstwo sprawiedliwości. Komisja dodatkowo ma 8 członków i 8 zastępców nominowanych przez izbę. Istnieje też tryb apelacji na szczeblu krajowym od decyzji komisji ubezpieczeniowych. Lekarze wyznaczeni przez izbę stanowią tu mniejszość. Decyzje obu komisji mogą być zaskarżone do sądu zarówno na podstawie zarzutów proceduralnych jak i merytorycznych.

Pozbawienie lub zawieszenie prawa wykonywania zawodu może być orzeczone przez izbę na szczeblu regionalnym i krajowym. Izba może również upomnieć lekarza lub udzielić nagany. Komisje ubezpieczeniowe mogą nałożyć kary pieniężne lub pozbawić lekarza prawa do zwrotu kosztów w systemie ubezpieczeniowym na określony czas. Dodatkowo lekarze pracujący w szpitalach publicznych mogą być karani finansowo lub w inny sposób przez pracodawców.

Niemcy

Niemcy składają się z 16 landów, z których każdy rejestruje lekarzy i prowadzi postępowanie dyscyplinarne. Każdy land ma swoje własne prawo, które praktycznie nie różni się bardzo od innych. Prawo praktyki może zostać zabrane zarówno przez trybunał dyscyplinarny landu lub przez sąd. Zarówno trybunał jak i sąd mogą rozpatrywać tylko sprawy dotyczące czynów popełnionych w danym landzie. Oznacza to, że lekarze obwinieni w jednym landzie mogą przenieść się do innego aby uniknąć sankcji.

Izby lekarska w każdym landzie może wyłącznie upomnieć lekarza lub udzielić nagany. Poważniejsze sprawy są rozpatrywane przez trybunał odpowiedzialności zawodowej, który w pierwszej instancji składa się z sędziego i doradców medycznych mianowanych przez ministerstwo zdrowia. Apelacje są rozpatrywane przez 3 sędziów z pomocą doradców medycznych. Lekarze mają prawo odwołania do sądu powszechnego zarówno na podstawie zarzutów proceduralnych jak i merytorycznych.

Trybunały mogą pozbawić prawa wykonywania zawodu, zawiesić je, udzielić upomnienia lub nałożyć karę pieniężną.

Grecja

Sprawy są początkowo rozpatrywane przez komisję dyscyplinarną regionalnego towarzystwa lekarskiego, a odwołania na szczeblu krajowym przez najwyższą komisję dyscyplinarną. Na obu szczeblach komisja składa się z przewodniczącego, wiceprzewodniczącego, 4 członków i 4 zastępców, z których wszyscy są lekarzami wybranymi przez towarzystwo. w posiedzeniach komisji zawsze uczestniczy radca prawny. Decyzje komisji mogą być skarżone do sądów powszechnych zarówno na podstawie zarzutów proceduralnych jak i merytorycznych.

Komisje mogą udzielić upomnienia, nałożyć karę pieniężną obliczaną jako wielokrotność pensji dyrektora szpitala (maksymalnie 20) lub zawiesić prawo wykonywania zawodu na okres do 3 lat.

Irlandia

Wszystkie sprawy są rozpatrywane przez Komisję Zdolności do Wykonywania Praktyki Irlandzkiej Rady Lekarskiej. Rada w większości składa się z wybranych lekarzy, ale są w niej również przedstawiciele szkół medycznych, uczelni i osoby spoza zawodu wyznaczone przez rząd. Komisja jest wybierana przez Radę Lekarską i musi mieć przynajmniej jedną osobę spoza zawodu.

Jeżeli Komisja stwierdzi, że lekarz jest winien poważnego wykroczenia zawodowego, Rada może pozbawić go prawa wykonywania zawodu, zawiesić je, nałożyć ograniczenia, zalecić szkolenie uzupełniające. Może też upomnieć lekarza lub udzielić nagany. Nie ma możliwości apelacji w ramach Rady, ale lekarze mogą odwoływać się do sądów zarówno na podstawie zarzutów proceduralnych jak i merytorycznych. Mniejsze kary dyscyplinarne mogą być nałożone przez pracodawcę lub administrację służby zdrowia.

Włochy

Sprawy są początkowo rozpatrywane przez regionalne izby lekarskie, które mogą pozbawić lub zawiesić prawo wykonywania zawodu, nałoży ograniczenia, kary pieniężne, zalecić szkolenie. Lekarze mogą odwoływać się do Centralnej Komisji dla zawodów medycznych, której przewodniczy radca (conseiller d'Etat) i która składa się z pracowników administracji państwowej wyznaczonych przez ministerstwo zdrowia i lekarzy wyznaczonych przez Narodową Federację Izb Lekarskich.

Lekarze mogą odwoływać się do sądów zarówno na podstawie zarzutów proceduralnych jak i merytorycznych, ale wykonanie sankcji nie jest zwieszane podczas trwania apelacji.

Luksemburg

Luksemburg ma jedną instytucję dyscyplinarną obejmującą cały kraj - Komisję Dyscyplinarną Izby Lekarskiej. Jej członkami jest 4 lub 5 wybranych lekarzy i jeden prawnik. Apelacje są rozpatrywane przez komisję składającą się z prawników i lekarzy, mianowaną przez sądy.

Komisja może ograniczyć prawo wykonywania zawodu, nałożyć kary pieniężne, zalecić przeszkolenie, upomnieć lub udzielić nagany. Może również zawiesić zwrot kosztów z systemu ubezpieczenia społecznego. Może też zalecić Ministrowi Zdrowia pozbawienie lub zawieszenia prawa wykonywania zawodu, ale decyzja należy do Ministra.

Holandia

W Holandii nie ma izby lekarskiej. Królewskie Holenderskie Towarzystwo Lekarskie, do którego należy 50% lekarzy, może ukarać pieniężnie swoich członków, upomnieć, udzielić nagany, zaleceń lub wykluczyć z Towarzystwa. Poważne sprawy są rozpatrywane przez regionalne trybunały dyscyplinarne, a apelacje przez centralny trybunał. Trybunały mogą zastosować wszystkie wymieniane kary.

Trybunały regionalne składają się z dwóch prawników i trzech lekarzy, wszyscy są mianowani przez ministra zdrowia. Trybunał centralny składa się z trzech prawników i dwóch lekarzy mianowanych tak samo jak regionalny. Lekarze mogą odwoływać się do sądów zarówno na podstawie zarzutów proceduralnych jak i merytorycznych.

W oddzielnym trybie postępowania system ubezpieczeń społecznych może usunąć lekarzy ze swojej listy za niedostateczny standard praktyki.

Hiszpania

Sprawy są początkowo rozpatrywane przez komisję regionalnej izby lekarskiej, składającą się z 5 członków wybranych przez lekarzy z prowincji na 4 lata. Apelacje mogą być rozpatrywane albo radę do spraw medycznych rządu regionalnego wybraną przez rektorów uczelni medycznych tej prowincji lub przez naczelną radę uczelni medycznych wybraną przez rektorów wszystkich uczelni medycznych.

Obie komisje mogą pozbawić prawa wykonywania zawodu, zawiesić je, udzielić napomnienia, nagany, zaleceń. Lekarze mogą odwoływać się od decyzji komisji drugiego szczebla do sądów zarówno na podstawie zarzutów proceduralnych jak i merytorycznych.

Ministerstwo zdrowia może stosować sankcje dyscyplinarne wobec lekarzy zatrudnionych w sektorze publicznym.

Szwecja

W Szwecji nie ma izby lekarskiej. Szwedzkie Towarzystwo Lekarskie może upomnieć, wydać zalecenia i w poważnych przypadkach wykluczyć lekarzy winnych niewłaściwego postępowania. Poważniejsze przypadki są rozpatrywane przez Komisję Odpowiedzialności Medycznej, która jest organem państwowym na szczeblu centralnym.

Przewodniczącym komisji jest sędzia. Dodatkowo w jej skład wchodzi czterech posłów reprezentujących społeczeństwo, po jednym przedstawicielu głównych organizacji pracowniczych oraz przedstawiciel pracodawcy. Wszyscy są mianowani przez rząd na okres 3 lat. Apelacja odbywa się w drodze sądowej, początkowo w sądzie administracyjnym (3 sędziów ) i w ostatniej instancji w naczelnym sądzie administracyjnym (5 sędziów). Apelacja może dotyczyć zarzutów proceduralnych jak i merytorycznych.

Wielka Brytania

Wszystkie sprawy dotyczące niewłaściwego postępowania zawodowego są rozpatrywane na szczeblu krajowym przez Naczelną Radę Lekarską. Sprawy mniejszej wagi mogą być rozpatrywane w ramach narodowej służby zdrowia, gdzie celem jest raczej rozwiązanie problemu niż karanie. Rada składa się w większości z lekarzy wybieranych przez wszystkich lekarzy posiadających prawo praktyki, mniejszej grupy lekarzy wyznaczonych przez szkoły medyczne i z osób spoza zawodu wśród których Ľ jest nominowana przez królową. Rada ma prawo pozbawić prawa wykonywania zawodu, zawiesić je, ograniczyć (włączając obowiązek przeszkolenia), udzielić upomnienia lub zaleceń.

Skargi składane do Rady są najpierw rozpatrywane przez jednego z członków-lekarzy, który dokonuje wstępnego przeglądu i decyduje, czy doszło do poważnego naruszenia zasad wykonywania zawodu. Jeżeli tak, sprawa jest kierowana do komisji postępowania wstępnego, która na podstawie dokumentów może nie podjąć żadnego działania, może udzielić upomnienia albo skierować sprawę na otwarte posiedzenie komisji etyki zawodowej. Obie komisje są wybierane przez wszystkich członków Rady i w obu znajdują się osoby spoza zawodu. W obu uczestniczy radca prawny wyznaczony przez Radę.

Lekarze mogą odwoływać się do komisji sądowej na podstawie zarzutów proceduralnych, ale nie merytorycznych. Mogą również domagać się sprawdzenia sprawy przez sędziego, ale jak dotąd żadna decyzja komisji nie została zakwestionowana.

Przedstawiane omówienie dotyczy przede wszystkim tych aspektów prawa medycznego, które dotyczą prawa lekarza do wykonywania praktyki, choć prawo to nie jest jednoznacznie określone. We wszystkich krajach europejskich rejestracja uznawanego wykształcenia medycznego w odpowiednim urzędzie daje lekarzowi prawo do podejmowanie prawnie określonych czynności medycznych. W niektórych krajach swoboda wykonywania praktyki zależy także w znacznym stopniu od uzyskania prawa do miejsca i prawa do praktyki w ramach systemu ubezpieczeń. Zasadnicze znaczenie ma jednak prawo do wykonywania czynności zarezerwowanych przepisami dla lekarzy i omówienie dotyczy trybu postępowania mogącego prowadzić do ograniczenia lub pozbawienia tego prawa.

Istnieje duża różnorodność trybów związana z faktem, że rejestracja i wydawanie prawa wykonywania zawodu w jednych krajach jest w rękach rządu, w innych całkowicie lub częściowo w rękach zawodu. Z jednej strony są więc kraje, w których również komisje dyscyplinarne są ustanawiane przez rząd, z drugiej kraje, w których postępowanie jest całkowicie w rękach organizacji lekarskich. Pomiędzy nimi są rozwiązania pośrednie, z większym lub mniejszym udziałem przedstawicieli urzędów państwowych i lekarzy. Innym źródłem odmienności jest centralizacja, charakterystyczna dla mniejszych krajów i regionalizacja w większych krajach, zazwyczaj połączona z możliwością apelacji na szczeblu krajowym.

Postępowanie jest publiczne tylko w 5 z 14 krajów, od których otrzymano informacje. Nie zależy to od stopnia w jakim postępowanie jest w rękach lekarzy. Ponieważ wykonywanie praktyki lekarskiej ma niewątpliwie duże znaczenie dla społeczeństwa, istnieją też argumenty za otwartym trybem rozpatrywania skarg, popierane zwłaszcza przez prawników.

Ważne jest, aby w każdym kraju postępowanie dyscyplinarne cieszyło się zaufaniem społeczeństwa i lekarzy, których ono dotyczy. Aby tak się stało, musi być postrzegane przez wszystkich jako obiektywne i oparte na uzgodnionych standardach wykonywania zawodu i etyki. Systemy oparte na agencjach rządowych stwarzają zagrożenie alienacji środowiska lekarskiego i opierania osądów na wartościach niewłaściwych dla praktyki lekarskiej. Z drugiej strony samokontrola środowiska może cieszyć się zaufaniem jeśli zdecydowanie działa w kierunku ochrony chorych przed lekarzami niegodnymi zaufania.

Porównanie zakresu odpowiedzialności

Kolejna część kwestionariusza dotyczyła odpowiedzialności dyscyplinarnej za konkretne rodzaje przewinień. Przewinienia takie jak: odmowa wizyty u chorego, który wymaga leczenia, niewłaściwe badanie, zaniedbanie wymaganego leczenia, nawiązywanie relacji emocjonalnych z chorymi, reklamowanie, złe odnoszenie się do chorych, ich rodzin lub lekarzy, nieuczciwość, krytykowanie kolegów, opuszczenie miejsca pracy bez zawiadomienia, niewłaściwe układy z firmami farmaceutycznymi, wykorzystywanie stanowiska dla korzyści osobistych, zaniedbanie poinformowania odpowiedniej instytucji o niewłaściwym postępowaniu innego lekarza, popełnienie przestępstwa, mogą być powodem orzeczenia kar dyscyplinarnych. We wszystkich, z wyjątkiem 3, krajach komisje/sądy mają znaczną niezależność w decyzjach co do konkretnych spraw. W kilku krajach prawo wykonywania zawodu może zostać zawieszone również przez sąd powszechny.

Krajami, które najczęściej podchodzą łagodnie do przewinień zawodowych są Finlandia, Szwecja, Holandia. Podkreślić należy, że są to 3 z 4 krajów, w których postępowanie dyscyplinarne jest całkowicie w rękach rządu i prawdopodobnie sytuacja jest podobna w Danii. Osoby spoza zawodu będące członkami GMC zauważyły, że lekarze będący członkami komisji dyscyplinarnej są dalecy od chronienia innych lekarzy i mają dużo surowsze poglądy na wykroczenia zawodowe. Jest prawdopodobne, że tak jest wszędzie i że obwinieni lekarze prawdopodobnie są surowiej traktowani w krajach, gdzie odpowiedzialność zawodowa jest w rękach środowiska lekarskiego.

Wymiana informacji o sankcjach dyscyplinarnych

Aby korzystać z prawa do swobodnej migracji zapewnionego lekarzom w zaleceniach WE 93/16, lekarz musi być obywatelem kraju członkowskiego, musi posiadać uznane wykształcenie przyznane w kraju członkowskim i musi dostarczyć odpowiedniej instytucji w kraju do którego przenosi się zaświadczenie o nienagannej postawie (good standing) z kraju, z którego pochodzi. Wyrażano w związku z tym obawy czy zaświadczenie daje wystarczające zabezpieczenie przed lekarzami, którzy nie są przydatni do praktyki oraz wątpliwości co do okoliczności w jakich instytucje odmawiają wydania zaświadczenia. Trzecia część kwestionariusza dotyczyła o powiadamiania i udostępniania informacji o odpowiedzialności zawodowej lekarzy. W siedmiu krajach różne władze są powiadamiane rutynowo o ukaraniu. Francja i Włochy powiadamiają również kraj pochodzenia lekarza i kraj, do którego - o ile wiadomo - zamierzał on się przenieść. Finlandia zawiadamia wszystkie kraje skandynawskie. W innych krajach istnieją przeszkody prawne uniemożliwiające rutynowe powiadamianie.

Rutynowe powiadamianie daje dodatkowe zabezpieczenie. Jednakże zaświadczenie o nienagannej postawie powinno być wystarczające, o ile nie jest wydawane lekarzom, co do których prowadzone jest dochodzenie. Dlatego niepokojące jest, że 6 krajów może odmówić wydania zaświadczenia dopiero po orzeczeniu winy. Może to skłaniać lekarzy do zmiany kraju natychmiast po rozpoczęciu przeciwko nim postępowania. Dyskusje w ramach Konferencji wykazały, że podejście do sprawy zaświadczeń w poszczególnych krajach jest wynikiem obowiązującego prawa. Wobec tego ujednolicenie podejścia mogłoby nastąpić tylko w wyniku wprowadzenia nowej legislacji europejskiej i umów międzyrządowych, co jest trudne do przeprowadzenia.

 

 

Międzynarodowa Konferencja Izb Lekarskich i Podobnych Organizacji przyjęła następujące zalecenia:

1. Jeżeli lekarz podjął się opieki nad chorym, odmowa wizyty kiedy stan chorego tego wymaga, zaniedbanie właściwego wywiadu lub niezapewnienie niezbędnego leczenia sugeruje poważne lekceważenie obowiązków wobec chorego.

2. Nadużycie przez lekarza zaufania i uprzywilejowanej pozycji w celu stworzenia relacji o charakterze seksualnym z chorym stanowi poważne naruszenie zasad postępowania.

3. Celowe fałszowanie przez lekarza danych z badań naukowych może mieć poważne szkodliwe konsekwencje dla wszystkich chorych i zawsze powinno być traktowane jako poważne naruszenie zasad postępowania.

4. Zaniedbanie odpowiedniego działania w sytuacji zagrożenia chorych z powodu niewłaściwego postępowania lub braku kompetencji innego lekarza stanowi lekceważenie obowiązków zawodowych.

5. Jakikolwiek czyn nieuczciwy popełniony przez lekarza wobec chorego stanowi rażące naruszenie zasad postępowania i powinien skutkować pozbawieniem prawa praktyki.

6. Lekarz, który jest pozbawiony prawa praktyki lub którego prawo jest zawieszone czy ograniczone do czasu wygaśnięcia kary nie może otrzymać zaświadczenia o nienagannej postawie w kraju, gdzie wykonywał zawód.

Przewinienia określone w punktach 1-4 powinny prowadzić do postępowania dyscyplinarnego.

 

opracowanie na podstawie raportu Dra S. Brearley  - R. Krajewski

	Postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy w krajach Wspólnoty Europejskiej "Zażarte boje francuskich medyków" - artykuł z Rzeczypospolitej o skardze lekarzy francuskich do Komisji Europejskiej na postępowanie dyscyplinarne oraz komentarz do tego artykułu. Organization of medical professional disciplinary proceedings in European Community countries (). Postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej w krajach Wspólnoty Europejskiej. Porównanie orzeczeń sądów lekarskich we Francji, Wielkiej Brytanii i w Polsce - rok 1999.
Naczelna Izba Lekarska. Ul. J. Sobieskiego 110. 00-764 Warszawa. E-mail: sekretariat@hipokrates.org. Tel. (22) 559 13 00. Fax (22) 559 13 24.