Projekt rekodyfikacji Ustawy o Izbach Lekarskich w zakresie odpowiedzialności zawodowej

Projekt rekodyfikacji ustawy o izbach lekarskich w zakresie odpowiedzialności zawodowej z uwagami Naczlnego Sądu Lekarskiego i przewodniczących Okręgowych Sądów Lekarskich opracowanymi 19.04.2002 na szkoleniu w Jachrance.

USTAWA
z dnia
o zmianie ustawy o izbach lekarskich 

Art. 1. W ustawie z dnia 17 maja 1989 r. o izbach lekarskich (Dz. U. Nr 30, poz. 158, zm. z 1990 r. Nr 20, poz. 120, z 1996 r. Nr 106, poz. 496, z 1997 r. Nr 28, poz. 152, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 oraz z 2001 r. Nr 126, poz. 1383) wprowadza się następujące zmiany:

1) W art. 7 ust. 5 wyrazy "ukaranych karą wymienioną w art. 42 ust. 1 pkt.
2 i 3" zastępuje się wyrazami "prawomocnie ukaranych karą wymienioną w art. 575 ust. 1 pkt. 1-6",
2) Art. 29 otrzymuje brzmienie:
"Art. 29. Okręgowy rzecznik odpowiedzialności zawodowej:
1) prowadzi postępowania wyjaśniające w sprawach odpowiedzialności zawodowej lekarzy,
2) wydaje postanowienia w trybie art. 51 ust. 1 niniejszej ustawy,
3) sprawuje funkcję oskarżyciela przed sądami lekarskimi,
4) składa okręgowej radzie lekarskiej okresowe informacje o stanie
postępowań wyjaśniających z zakresu odpowiedzialności zawodowej lekarzy,
5) składa sprawozdanie z działalności okręgowemu zjazdowi lekarzy.",
3) Art. 40 otrzymuje brzmienie:
" Art.40. Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej:
1) prowadzi postępowania wyjaśniające w sprawach odpowiedzialności zawodowej lekarzy,
2) sprawuje nadzór nad działalnością okręgowych rzeczników odpowiedzialności zawodowej,
3) sprawuje funkcję oskarżyciela przed sądami lekarskimi,
4) składa Naczelnej Radzie Lekarskiej okresowe informacje o stanie postępowań wyjaśniających z zakresu odpowiedzialności zawodowej lekarzy,
5) składa sprawozdanie z działalności Krajowemu Zjazdowi Lekarzy,
6) rozpatruje skargi złożone w trybie art. 49 p. 5 oraz zażalenia złożone w trybie art. 50 ust. 1 niniejszej ustawy,
7) wydaje postanowienia w trybie art. 51 ust. 1 niniejszej ustawy.",

4) Rozdział 6 "Odpowiedzialność zawodowa" otrzymuje brzmienie:

Rozdział 6

Odpowiedzialność zawodowa

Art. 41. Członkowie izb lekarskich podlegają odpowiedzialności zawodowej za:
1) postępowanie sprzeczne z zasadami etyki i deontologii lekarskiej,
2) postępowanie naruszające godność zawodu,
3) naruszenie przepisów dotyczących wykonywania zawodu,
4) naruszenie uchwał organów izb lekarskich.

Art. 42. Postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej toczy się niezależnie od postępowania karnego lub postępowania dyscyplinarnego określonego w odrębnych przepisach, wszczętego przez uprawiony do prowadzenia takiego postępowania organ w związku z tym samym czynem. Jeśli przebieg postępowania karnego może mieć znaczenie dla postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej, postępowanie to może zostać zawieszone do czasu ukończenia postępowania karnego.

Art. 43. 1. Lekarza uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu lekarskiego.
2. Wszelkie wątpliwości, których w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarza nie da się usunąć, należy tłumaczyć na korzyść lekarza objętego tym postępowaniem.

Art. 44. 1. Postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej nie wszczyna się, a wszczęte umarza, jeżeli:
1) czynu nie popełniono, albo brak jest dowodów dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia,
2) nastąpiło przedawnienie, o którym mowa w art. 45 niniejszej ustawy,
3) czyn nie wyczerpuje przesłanek odpowiedzialności zawodowej, o których mowa w art. 41 niniejszej ustawy,
4) postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej co do tego samego czynu tej samej osoby zostało prawomocnie zakończone, albo wcześniej wszczęte toczy się,
5) szkodliwość czynu jest znikoma,
6) obwiniony zmarł.
2. W razie śmierci obwinionego przed ukończeniem postępowania, toczy się ono nadal, jeżeli w terminie dwumiesięcznym od dnia zgonu zażąda tego jego małżonek, krewny w linii prostej lub rodzeństwo. W takim przypadku sąd lekarski może wydać orzeczenie uniewinniające, gdy zaś brak przesłanek dla wydania tego rodzaju orzeczenia, postępowanie umorzyć.

Art. 45. 1. Nie można wszcząć postępowania wyjaśniającego w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej, jeżeli od chwili popełnienia czynu upłynęły 3 lata, z zastrzeżeniem ust. 4.
2. Bieg przedawnienia wszczęcia postępowania wyjaśniającego przerywa otrzymanie przez rzecznika odpowiedzialności zawodowej informacji o popełnieniu czynu z zakresu odpowiedzialności zawodowej lekarza.
3. Karalność przewinienia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło 8 lat.
4. Jeżeli przewinienie zawodowe zawiera znamiona przestępstwa - przedawnienie wszczęcia postępowania wyjaśniającego i przedawnienie karalności następuje nie wcześniej niż przedawnienie karalności przewidziane dla tego przestępstwa w Kodeksie Karnym.

Art. 46. Postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej obejmuje:
1) postępowanie wyjaśniające,
2) postępowanie przed sądem lekarskim,
3) postępowanie wykonawcze.

Art. 47. 1. Stronami w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarza są oskarżyciel, obwiniony i pokrzywdzony.
2. Oskarżycielem w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarza jest rzecznik odpowiedzialności zawodowej.
3. Obwinionym jest lekarz przeciwko któremu toczy się postępowanie. W postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej obwiniony może korzystać z pomocy nie więcej niż 3 obrońców, którymi mogą być lekarze lub adwokaci.
4. Za pokrzywdzonego uważa się osobę fizyczną, prawną lub inny pomiot prawa nie posiadający osobowości prawnej, których dobro prawnie chronione zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone czynem lekarza, podlegającym rozpoznaniu w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej.
5. W postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarza pokrzywdzony działa sam, przez swego przedstawiciela lub nie więcej niż 2 pełnomocników spośród adwokatów lub lekarzy, z zastrzeżeniem ust 6.
6. W razie śmierci pokrzywdzonego jego prawa w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarza może wykonywać osoba najbliższa w rozumieniu art. 115 § 11 kodeksu karnego.
7. Rzecznik odpowiedzialności zawodowej w czasie prowadzenia postępowania wyjaśniającego, a sąd lekarski po otrzymaniu wniosku o ukaraniu mogą ustanowić spośród lekarzy obrońcę z urzędu dla lekarza, przeciwko któremu toczy się postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej.

Art. 48. 1. Rzecznik odpowiedzialności zawodowej wydaje postanowienie o wszczęciu postępowania wyjaśniającego w sprawie, jeżeli uzyska wiarygodną informację o popełnieniu czynu z zakresu odpowiedzialności zawodowej lekarzy.
2. W toku postępowania wyjaśniającego rzecznik odpowiedzialności zawodowej
powinien dążyć do szczegółowego wyjaśnienia sprawy. W tym celu może on
przesłuchać pokrzywdzonego, lekarza, którego postępowanie
dotyczy, świadków oraz biegłych, jak również przeprowadzić inne dowody.
3. W toku postępowania wyjaśniającego należy lekarzowi, którego
postępowanie dotyczy, umożliwić złożenie wyjaśnień, które uważa on za
istotne dla sprawy.
4. Rzecznik odpowiedzialności zawodowej obowiązany jest badać i
uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na niekorzyść jak i na
korzyść lekarza, którego postępowanie dotyczy.
5. W szczególnie uzasadnionych przypadkach Rzecznik odpowiedzialności zawodowej może wystąpić do sądu lekarskiego z wnioskiem, o którym mowa w art. 5710 ust. 2.

Art. 49. Pokrzywdzony w toku postępowania wyjaśniającego w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej jest uprawniony do:
1) zgłaszania wniosków dowodowych,
2) wniesienia zażalenia na postanowienie rzecznika odpowiedzialności
zawodowej o odmowie wszczęcia postępowania wyjaśniającego albo umorzeniu postępowania,
3) przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich wypisów i kopii, chyba że rzecznik odpowiedzialności zawodowej ograniczy dostęp do nich w zakresie objętym tajemnicą lekarską dotyczącą innych osób, z zastrzeżeniem przepisów o tajemnicy zawodowej i o ochronie danych osobowych,
4) ustanowienia pełnomocników,
5) złożenia do Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej skargi na przewlekłość postępowania.

Art. 50. 1. Na postanowienie rzecznika odpowiedzialności zawodowej o odmowie wszczęcia postępowania wyjaśniającego albo o umorzeniu postępowania, pokrzywdzony może złożyć zażalenie do Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej, w terminie 7 dni od doręczenia mu postanowienia wraz z uzasadnieniem.
2. Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej może w drodze postanowienia:
1) utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie, o którym mowa w ust.1,
2) uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia,
3) uchylić zaskarżone postanowienie i przejąć sprawę do dalszego prowadzenie.
3. Postanowienie, o którym mowa w ust.2 doręcza się stronom wraz z uzasadnieniem, które nie podlega zaskarżeniu.

Art. 51. 1. W wypadku przewinienia zawodowego mniejszej wagi, w szczególności jeżeli przemawia za tym postawa lekarza po popełnieniu przewinienia, rzecznik odpowiedzialności zawodowej może wydać postanowienie o umorzeniu postępowania wyjaśniającego i udzielić lekarzowi ostrzeżenia, które wraz z uzasadnieniem doręcza się stronom.
2. Na postanowienie o umorzeniu postępowania wyjaśniającego i udzieleniu lekarzowi ostrzeżenia przez rzecznika odpowiedzialności zawodowej przysługuje stronom odwołanie do sądu lekarskiego, w terminie 14 dni od jego doręczenia wraz z uzasadnieniem.

Art. 52. 1. W sprawach odpowiedzialności zawodowej członków organów okręgowych izb lekarskich, wymienionych w art. 20 pkt 2-5 oraz w art. 31 pkt. 1-4 postępowanie wyjaśniające prowadzi Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej wyznaczony przez Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej.
2. Postępowanie wyjaśniające w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej prowadzi Okręgowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej wyznaczony przez Naczelny Sąd Lekarski.

Art. 53. 1. Jeżeli zebrane w toku postępowania wyjaśniającego dowody w dostatecznym stopniu uprawdopodobniają popełnienie przewinienia zawodowego rzecznik odpowiedzialności zawodowej powiadamia lekarza, któremu przedstawiono zarzut popełnienia tego przewinienia i jego obrońcę o terminie końcowego zaznajomienia z materiałami postępowania, z pouczeniem ich o prawie uprzedniego przejrzenia akt w określonym terminie.
2. Termin zaznajomienia lekarza, któremu przedstawiono zarzuty, z materiałami postępowania powinien być tak wyznaczony, aby od doręczenia zawiadomienia o nim temu lekarzowi i jego obrońcy upłynęło co najmniej 14 dni.
3. W terminie 3 dni od dnia zaznajomienia lekarza, przeciwko któremu toczy się postępowanie wyjaśniające, z materiałami postępowania, lekarz ten może złożyć wnioski o uzupełnienie tego postępowania.
4. Jeżeli nie zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania wyjaśniającego rzecznik odpowiedzialności zawodowej wydaje postanowienie o zamknięciu postępowania i o jego treści zawiadamia strony oraz ich pełnomocników i obrońców.
5. W terminie 14 dni po zamknięciu postępowania wyjaśniającego rzecznik odpowiedzialności zawodowej składa do właściwego sądu lekarskiego wniosek o ukaranie wraz z aktami sprawy.

Art. 54. 1. Sprawy w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy rozpatrują okręgowe sądy lekarskie i Naczelny Sąd Lekarski.
2. Właściwy do rozpoznania sprawy w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej w pierwszej instancji jest okręgowy sąd lekarski izby lekarskiej, której obwiniony jest członkiem w chwili wszczęcia postępowania
3. Sprawy przeciwko członkom organów o których mowa w art. 20 pkt 2-5 rozpoznaje w pierwszej instancji okręgowy sąd lekarski, wskazany
przez Naczelny Sąd Lekarski.
4. Sprawy przeciwko członkom organów o których mowa w art. 31 rozpoznaje Okręgowy Sąd Lekarski wskazany przez Naczelny Sąd Lekarski, innej izby lekarskiej niż ta, której obwiniony lekarz jest członkiem w chwili wszczęcia postępowania.
5. Naczelny Sąd Lekarski:
1) rozpoznaje odwołania od orzeczeń okręgowych sądów lekarskich,
2) rozpoznaje zażalenia na postanowienia w trybie art. 5710 ust. 2.

Art. 55. Składowi Naczelnego Sądu Lekarskiego przewodniczy sędzia Sądu Najwyższego, wyznaczony z listy ustalonej przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego.

Art. 56. 1. Członkowie sądów lekarskich w zakresie orzekania są niezawiśli i podlegają tylko ustawom.
2. Członkowie sądów lekarskich orzekają na podstawie swojego przekonania
opartego na swobodnej ocenie całokształtu dowodów przeprowadzonych w toku postępowania uwzględniając okoliczności przemawiające zarówno na niekorzyść jak i na korzyść obwinionego.

Art. 57. Postępowanie przed sądem lekarskim odbywa się na rozprawie jawnej dla członków izb lekarskich i pokrzywdzonego.
Z ważnych względów sąd lekarski może wyłączyć jawność postępowania względem członków izby lekarskiej, zaś wobec pokrzywdzonego w takim jedynie zakresie, który odnosi się do tajemnicy lekarskiej nie dotyczącej pokrzywdzonego.

Art. 57.1. 1. Jeżeli w postępowaniu w sprawie odpowiedzialności zawodowej obwiniony, świadek lub biegły nie stawił się na rozprawę bez usprawiedliwienia albo bezpodstawnie odmawia zeznań, sąd lekarski może zwrócić się do sądu rejonowego, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby wezwanej, o przesłuchanie jej w charakterze świadka lub biegłego na okoliczności wskazane przez sąd lekarski. O terminie przesłuchania sąd rejonowy zawiadamia strony, a protokół z przesłuchania przesyła sądowi lekarskiemu.
2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli obwiniony, świadek lub biegłynie stawi siębez usprawiedliwienia na wezwanie rzecznika odpowiedzialności zawodowejalbo bezpodstawnie odmawia zeznań.

3. Za nieusprawiedliwione niestawiennictwo, bezprawną odmowę zeznań lub złożenia przyrzeczenia sąd rejonowy nałożyć może na obwinionego, świadka lub biegłego karę wg przepisów postępowania karnego. Może on też zarządzić wg tych przepisów przymusowe doprowadzenie świadka.

Art. 57.2. Pokrzywdzony i obwiniony przed sądem lekarskim są uprawnieni do:
1) brania udziału w rozprawie i w innych czynnościach przeprowadzanych przez sąd lekarski,
2) zgłaszania wniosków dowodowych,
3) przeglądania akt sprawy i sporządzania z nich wypisów i kopii, z ograniczeniami wynikającymi z art. 49 pkt 3
4) ustanowienia pełnomocników.

Art. 57.3. 1. Sąd lekarski orzeka według swego przekonania opartego na ocenie
wszystkich przeprowadzonych dowodów.
2. Sąd lekarski może:
1) uznać obwinionego lekarza za winnego zarzucanego mu czynu i
wymierzyć mu jedną z kar wymienionych w art. 575,
2) uniewinnić obwinionego lekarza,
3) umorzyć postępowanie - w razie wystąpienia jednej z okoliczności, o których mowa w art. 44 ust. 1.

Art. 57.4. 1. Po ogłoszeniu orzeczenia, sąd lekarski przedstawia ustne jego uzasadnienie.
2. Orzeczenie wraz z pisemnym uzasadnieniem sąd lekarski doręcza stronom w terminie 30 dni od dnia jego ogłoszenia.
3. Uzasadnienie orzeczenia powinno zawierać:
1) wskazanie faktów uznanych przez sąd lekarski za udowodnione i na
podstawie których dowodów sąd ustalił stan faktyczny oraz tych
faktów, które nie zostały udowodnione,
2) wskazanie podstawy prawnej orzeczenia,
3) przytoczenie okoliczności, które sąd lekarski miał na względzie przy
wymiarze kary.

Art. 57.5. 1. Sąd lekarski może orzekać następujące kary:
1) upomnienie,
2) naganę,
3) karę pieniężną, (uwaga: opinie na temat celowości tej kary są bardzo podzielone zarówno wśród lekarzy jak i sędziów oraz specjalistów prawa medycznego)
4) ograniczenia zakresu czynności w wykonywaniu zawodu lekarza na okres od sześciu miesięcy do dwóch lat,
5) zakaz pełnienia funkcji kierowniczych w zakładach opieki zdrowotnej i innych jednostkach organizacyjnych ochrony zdrowia oraz uczelniach medycznych na okres od jednego roku do pięciu lat,
6) zawieszenie prawa wykonywania zawodu na okres do trzech lat
7) pozbawienie prawa wykonywania zawodu.
2. Sąd lekarski orzekając karę przewidzianą w w ust. 1 pkt 4 lub pkt 6 może orzec jako karę dodatkową karę wymienioną w ust. 1 pkt 5,
3. Sąd lekarski może zarządzić opublikowanie orzeczenia w Gazecie Lekarskiej.

Art. 57.6. 1. Karę pieniężną orzeka się w wysokości od jednokrotnego do
dziesięciokrotnego najniższego miesięcznego wynagrodzenia pracowników, ogłaszanego przez Główny Urząd Statystyczny, w chwili wydania orzeczenia w pierwszej instancji, na cel społeczny związany z ochroną zdrowia lub praw pacjenta.
2. Karę pieniężną sąd lekarski orzeka samoistnie albo obok kar wymienionych w art. 575 ust. 1 pkt. 2, 4 - 6.

Art. 57.7. 1. Zawieszenie prawa wykonywania zawodu orzeka się na czas od sześciu miesięcy do trzech lat, w miesiącach i latach.
2. Odbywanie kary rozpoczyna się z dniem uprawomocnienia się orzeczenia; w
czasie odbywania kary lekarz nie może wykonywać zawodu lekarza w
żadnej formie.

Art. 57.8. Kara pozbawienia prawa wykonywania zawodu powoduje skreślenie z listy członków izby lekarskiej bez prawa ubiegania się o ponowne uzyskanie tego prawa.

Art. 57.9. 1. Wymierzenie kary powoduje utratę biernego prawa wyboru do organów izb lekarskich do czasu usunięcia z rejestru adnotacji o ukaraniu.
2. Prawomocne ukaranie karą wymienioną w art. 575 pkt 5-7 stanowi podstawę do rozwiązania bez wypowiedzenia z winy pracownika umowy o pracę albo umowy cywilnoprawnej, na podstawie której lekarz wykonuje zawód.

Art. 57.10. 1. Lekarz, któremu przedstawiono zarzut popełnienia ciężkiego przewinienia zawodowego oraz zebrano dowody wskazujące na duże prawdopodobieństwo popełnienia przez niego tego przewinienia a wyjątkowo także w celu zapobieżenia popełnienia przez niego nowego, ciężkiego przewinienia, może być tymczasowo zawieszony w prawie wykonywania zawodu.
2. Postanowienie o zawieszeniu wydaje sąd lekarski z urzędu lub na wniosek
rzecznika odpowiedzialności zawodowej.
3. Na postanowienie o tymczasowym zawieszeniu w czynnościach zawodowych lekarzowi przysługuje, w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia, zażalenie do Naczelnego Sądu Lekarskiego.
4. Zażalenie, o którym mowa w ust. 3 nie wstrzymuje natychmiastowej wykonalności postanowienia.

Art. 57.11. 1. Lekarz, wobec którego sąd lekarski orzekł karę wymienioną w art. 575 p. 6 lub 7, może być przez ten sąd tymczasowo zawieszony w wykonywaniu czynności zawodowych. Postanowienie o zawieszeniu sąd lekarski może wydać z urzędu lub na wniosek rzecznika odpowiedzialności zawodowej.
2. Postanowienie sądu lekarskiego o tymczasowym zawieszeniu w
wykonywaniu czynności zawodowych jest natychmiast wykonalne i
obowiązuje do czasu uprawomocnienia się orzeczenia, nie dłużej jednak niż 6 miesięcy od daty wydania.

Art. 57.12. Jeżeli sąd lekarski uzna, że kara prawomocnie wymierzona obwinionemu lekarzowi w postępowaniu karnym o ten sam czyn spełni również cele kary, która powinna być wymierzona w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej, może on odstąpić od wymierzania kary w toczącym się przed nim postępowaniu poprzestając na uznaniu lekarza winnym popełnienia przewinienia zawodowego. W tym przypadku sąd określa przez jaki okres adnotacja o wydanym orzeczeniu powinna być utrzymana w Rejestrze Ukaranych Lekarzy

Art. 57.13. Jeżeli sąd lekarski uzna, iż przyczyną popełnienia przez lekarza przewinienia zawodowego było niedostateczne przygotowanie zawodowe tego lekarza lub jego stan zdrowia, zawiadamia o tym właściwą okręgową radę lekarską z wnioskiem o przeprowadzenie postępowania przewidzianego w art. 11 lub art. 12 ustawy z dnia 5 grudnia 1996r.o zawodzie lekarza (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 21, poz. 204).

Art. 57.14. 1. Od orzeczenia wydanego przez sąd lekarski w pierwszej instancji stronom przysługuje odwołanie do sądu drugiej instancji.
2. Odwołanie do sądu lekarskiego drugiej instancji wnosi się za pośrednictwem tego sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie 14 dni od doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem oraz z pouczeniem o trybie i terminie wniesienia odwołania.
3. Cofnięcie odwołania przez składającą je stronę przed rozpoczęciem rozprawy odwoławczej wiąże Naczelny Sąd Lekarski.

Art. 57.15. W postępowaniu odwoławczym przed sądem lekarskim stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.

Art. 57.16. Naczelny Sąd Lekarski rozpoznaje sprawę w granicach odwołania. Bierze jednak z urzędu pod rozwagę naruszenie prawa materialnego oraz rażące naruszenie przepisów o postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej.

Art. 57.17. Sąd lekarski drugiej instancji nie może wydać orzeczenia na niekorzyść obwinionego, jeżeli odwołanie wniesiono wyłącznie na jego korzyść.

Art. 57.18. 1. Orzeczenie Sądu II instancji doręcza się stronom wraz z uzasadnieniem .
2. Prawomocne orzeczenie sądu lekarskiego doręcza się ministrom właściwym do spraw sprawiedliwości i do spraw zdrowia oraz prezesowi Naczelnej Rady Lekarskiej

Art. 57.19. 1. Od prawomocnego orzeczenia Naczelnego Sądu Lekarskiego kończącego postępowanie może być wniesiona kasacja.
2. Do wniesienia kasacji uprawnione są strony. Kasacja wniesiona przez obwinionego lub pokrzywdzonego powinna być sporządzona przez obrońcę lub pełnomocnika będącego adwokatem.
3. Minister Zdrowia, Minister Sprawiedliwości-Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Obywatelskich i Prezes Naczelnej Rady Lekarskiej mogą wnieść kasację od każdego prawomocnego orzeczenia sądu lekarskiego kończącego postępowanie.

Art. 57.20. 1. Kasacja może być wniesiona jedynie z powodu rażącego naruszenia przez sąd lekarski prawa, przepisów Kodeksu Etyki Lekarskiej lub rażącej niewspółmierności orzeczonej kary do ciężaru wykroczenia zawodowego .
2. Lekarz może wnieść kasację jedynie wówczas, gdy orzeczona wobec niego kara została wymieniona w art. 5718 pkt. pkt 5-7.
3. Termin do wniesienia kasacji dla stron wynosi 30 dni od daty doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem. Wniosek o kasację z uzasadnieniem należy zgłosić w Naczelnym Sądzie Lekarskim, a terminie 7 dni od daty ogłoszenia orzeczenia.
4. Terminu do wniesienia kasacji wskazanym w § 3, nie stosuje się do kasacji wnoszonej przez Ministra Sprawiedliwości-Prokuratora Generalnego, Ministra Zdrowia, Rzecznika Praw Obywatelskich i Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej.
5. Niedopuszczalne jest uwzględnienie kasacji na niekorzyść obwinionego wniesionej po upływie 6 miesięcy od daty uprawomocnienia się orzeczenia.

Art. 57.21. 1. Orzeczenie, od którego wniesiono kasację nie podlega wykonaniu do czasu jej rozpoznania.
2. Od kasacji nie uiszcza się opłaty sądowej.
3. Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację na rozprawie w składzie trzech sędziów stosując odpowiednie przepisy Kodeksu postępowania karnego o kasacji, z wyłączeniem art. 530 §2 i §3 kpk.

Art. 57.22. 1. Lekarz zawieszony w prawie wykonywania zawodu nie może wykonywać zawodu w żadnej formie.
2. Prawomocne ukaranie karą wymienioną w art. 575 pkt 4-7 stanowi podstawę do rozwiązania bez wypowiedzenia z winy pracownika umowy o pracę albo umowy cywilnoprawnej, na podstawie której lekarz wykonuje zawód.

Art. 57.23. Na wniosek lekarza orzeczenie o uniewinnieniu lub umorzeniu postępowania w sprawie z zakresu odpowiedzialności zawodowej podlega opublikowaniu w Gazecie Lekarskiej.

Art. 57.24. 1. Postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarza
zakończone prawomocnym orzeczeniem, wznawia się, jeżeli:
1) po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub dowody, które nie były poprzednio sądowi znane, a które mogą mieć istotne znaczenie w sprawie,
2) w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa lub w rażący sposób zostały naruszone zasady etyki i deontologii lekarskiej.
2. O wznowieniu postępowania orzeka Naczelny Sąd Lekarski, a w przypadku,
gdy prawomocne orzeczenie wydane zostało przez ten Sąd, o wznowieniu
postępowania orzeka Sąd Apelacyjny w Warszawie.
3. Wznowienie postępowania może nastąpić na wniosek strony. W razie śmierci obwinionego wniosek taki może złożyć osoba najbliższa w rozumieniu art. 115 pkt 11 kk.
2. Postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarza można
wznowić zarówno na niekorzyść, jak i na korzyść obwinionego.
3. Do wznowienia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej
lekarza stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania karnego o
wznowieniu postępowania.

Art. 57.25. 1. Lekarzowi, który w wyniku wznowienia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lub kasacji został uniewinniony
lub wobec którego orzeczono karę łagodniejszą, przysługuje odszkodowanie
za poniesioną szkodę oraz zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, wynikłe z
wykonania względem niego w całości lub w części kary, której nie powinien
był ponieść od izby lekarskiej, której sąd wydał uchylone orzeczenie.
2. Jeżeli izba lekarska odmówi lekarzowi wypłacenia odszkodowania może on z
takim roszczeniem wystąpić do sądu powszechnego.
3. Roszczenie ulega przedawnieniu w razie nie wniesienia powództwa w
terminie rocznym od daty uprawomocnienia się orzeczenia.

Art. 57.26. 1. Naczelna Rada Lekarska prowadzi rejestr ukaranych lekarzy.
2. W rejestrze, o którym mowa w ust.1 dokonuje się adnotacji o orzeczonych karach, wymienionych w art. 575 ust. 1 oraz orzeczeniach wydanych w trybie art. 51 i 57.12.
3. Usunięcie z rejestru adnotacji o ukaraniu następuje z urzędu po upływie:
1) roku od daty uprawomocnienia się orzeczenia o ukaraniu karą
wymienioną w art. 57.5 ust. 1 pkt. 1,
2) pięciu lat od daty uprawomocnienia się orzeczenia o ukaraniu karą
wymienioną w art. 57.5 ust. 1 pkt. 2-6,
3) roku od uprawomocnienia się orzeczenia, o którym mowa w art. 51,
4) czasu określonego w orzeczeniu, o którym mowa w art. 57.12,
- jeżeli lekarz nie zostanie w tym czasie ponownie ukarany lub nie zostanie wszczęte przeciwko niemu postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej.

Art. 57.27. W sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie do postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania karnego.

Art. 57.28. Minister właściwy do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Rady Naczelnej Izby Lekarskiej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb
postępowania z zakresu odpowiedzialności zawodowej lekarzy, uwzględniając w tym:
1/ prawa i obowiązki stron oraz obrońców,
2/ przebieg postępowania wyjaśniającego,
3/ przebieg postępowania przed sądem lekarskim,
4/ przebieg postępowania odwoławczego,
5/ wykonanie orzeczeń,
6/ wznowienia postępowania,
7/ koszty postępowania,
8/ skład i właściwość miejscową sądu,
9/ zasady i tryb prowadzenia rejestru ukaranych lekarzy,

Art. 2.

Sprawy w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej lekarzy wszczęte przed
dniem wejścia w życie ustawy toczą się według przepisów dotychczasowych.

Art. 3.

Ustawa wchodzi w życie w terminie 30 dni od jej ogłoszenia.

Uzasadnienie

Przedstawiony projekt rekodyfikacji Ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o izbach lekarskich Dz.U. Nr.30 poz.158 z późniejszymi zmianami odnosi się do regulacji zawartych w rozdziale 6, traktujących o zasadach odpowiedzialności zawodowej.
Podstawą do tej rekodyfikacji są propozycje zgłaszane przez samorząd lekarski, analiza postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej, wnioski wynikające ze skarg pacjentów oraz wnioski zgłaszane przez Rzecznika Praw Obywatelskich, parlamentarzystów i przedstawicieli nauki prawa.
Podstawowym założeniem jest wyraźne oddzielenie odpowiedzialności zawodowej lekarzy obejmującej:
- postępowanie sprzeczne z zasadami etyki i deontologii lekarskiej,
- postępowanie naruszające godność zawodu,
- naruszenie przepisów dotyczących wykonywania zawodu,
- naruszenie uchwał samorządu lekarzy,
od innych rodzajów odpowiedzialności, którym lekarz podlega tj. karnej, cywilnej i pracowniczej. Oznacza to zarazem, że postępowanie przed sądami lekarskimi nie ma charakteru identycznego z postępowaniem przed sądami powszechnymi, ani też go nie zastępuje.
Proponowane zmiany zmierzają do usunięcia dotychczasowych mankamentów:
- zbyt ogólnej definicji przewinienia z zakresu odpowiedzialności zawodowej (do dotychczasowej definicji obejmującej zachowania niezgodne z etyką i deontologią oraz przepisami dotyczącymi wykonywania zawodu zostają dodane postępowanie naruszające godność zawodu oraz naruszenie uchwał samorządu lekarzy);
- ograniczonego uczestnictwa pokrzywdzonego w postępowaniu (przyznanie pokrzywdzonemu praw strony w sposób znaczący zmienia jego status, daje mu prawo do udziału w postępowaniu wyjaśniającym i sądowym, pozwala ustanowić pełnomocnika w sprawie, pozwala zaskarżyć przewlekłość postępowania - art. 49,50 i 59);
- ubogiego katalogu kar zawierającego minimalne lub maksymalne dolegliwości bez kar pośrednich (wprowadzenie dodatkowych kar ma na celu wymierzenie kary bardziej adekwatnej do przewinienia- art. 51 i 57.5)
- możliwości przewlekania postępowania wyjaśniającego jak i sądowego (zostały rozszerzone uprawnienia Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej pozwalające sprawować nadzór nad działalnością Okręgowych Rzeczników Odpowiedzialności Zawodowej - art. 40, a także wprowadzono możliwość korzystania z pomocy sądów powszechnych, które mogą dyscyplinować strony w razie nieusprawiedliwionego niestawiennictwa lub bezprawnej odmowy zeznań, aby skrócić okres postępowania wyjaśniającego i sądowego - art. 57.1; również wydłużenie okresu karalności przewinienia powinno utrudnić działania mające na celu doprowadzenie do przedawnienia);
- niezgodnego z obowiązującymi w znowelizowanej w 1997 roku procedurze karnej, na której wzorowane jest postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej, trybu nadzoru pozajurysdykcyjnego (wprowadzenie instytucji kasacji pozwala rozszerzyć o podmioty szczególne możliwość wniesienia kasacji od prawomocnych orzeczeń sądów lekarskich - art.5719 i 5720),

Projekt zawiera upoważnienie dla Ministra Zdrowia do wydania w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości i po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady Lekarskiej rozporządzenia określającego zasady i tryb postępowania przed sądami lekarskimi, uwzględniającego proponowane zmiany. Przeniesienie do ustawy uregulowań dotyczących statusu i praw stron postępowania pozwala usunąć niezgodne z obowiązującymi obecnie zasadami stanowienia prawa zapisy rozporządzenia z 1990 roku.