Sprawozdanie z pracy NSL w kadencji 1997-2001.

Sprawozdanie z pracy Naczelnego Sądu Lekarskiego w kadencji 1997-2001.

Zespół Naczelnego Sądu Lekarskiego rozpoczął pracę w kadencji 1997-2001 w składzie 50 członków wybranych na Krajowym Zjeździe Lekarzy. Ośmiu sędziów Sądu Najwyższego współpracowało z NSL jako przewodniczący składów orzekających w drugiej instancji. Na pierwszym zebraniu zespołu NSL przewodniczącym został wybrany Romuald Krajewski, a zastępcami przewodniczącego Aleksander Kotlicki i Janusz Malarski. W czasie kadencji zmarły dwie osoby spośród członków NSL. Liczba współpracujących sędziów Sądu Najwyższego zwiększyła się z 8 do 11 osób.

 

Zadaniem tego zespołu jest (1) rozpatrywanie napływających do sądu spraw, (2) doskonalenie znajomości zagadnień prawnych i (3) udział w profesjonalnej dyskusji na temat zagadnień odpowiedzialności zawodowej lekarzy.

 

(1)

Kadencja upłynęła pod znakiem narastającej liczby roszczeń i oskarżeń lekarzy. Liczba spraw wpływających do naczelnego i okręgowych sądów lekarskich stale wzrastała, wzrastała również liczba kar orzekanych przez sądy lekarskie.

Tabele 1 i 2 przestawiają najważniejsze dane liczbowe dotyczące pierwszych trzech lat kadencji. Podajemy również dane dotyczące okręgowych sądów lekarskich ponieważ NSL prowadzi statystykę zbiorczą dla całego kraju. W ciągu kadencji była ona stale dopracowywana i korygowana aby zapewnić przejrzystość i jednoznaczność danych.

Dane NSL za pierwsze półrocze 2001 sugerują, że w tym roku sytuacja nie ulegnie większym zmianom.

 

Tabela 1. Dane dotyczące pracy Naczelnego Sądu Lekarskiego w latach 1998-2000.

	1998	1999	2000
Odwołania od orzeczeń sądów I instancji wpływające do NSL	55	61	87
Odwołania od orzeczeń sądów I instancji pozostałe do rozpatrzenia z poprzedniego roku	40	34	26
Sesje sądu	36	38	32
Posiedzenia niejawne	13	4	13
Lekarze w stosunku do których umorzono postępowanie	4	9	11
Uniewinnieni	17	15	29
Ukarani upomnieniem	9	9	16
Ukarani naganą	9	7	7
Ukarani zawieszeniem prawa wykonywania zawodu	1	1	3
Pozbawieni prawa wykonywania zawodu	0	0	0
Zwrot do sądu I instancji	12	19	21
Pozostawienie bez rozpoznania	2	7	3
Przekazanie do rzecznika odp. zawodowej	6	1	2

 

Tabela 2. Dane dotyczące pracy okręgowych sądów lekarskich i NSL w pierwszej instancji w latach 1998-2000.

 

	1998	1999	2000
Wnioski o ukaranie, które wpłynęły do sądu w ciągu roku *	186	242	251
Lekarze objęci wnioskami o ukaranie		209	292
Sprawy pozostałe do rozpatrzenia z poprzedniego roku (1999)	43	80	112
Sprawy w trybie polubownym	2	0	2
Orzeczenia kończące postępowanie	140	172	187
Postanowienia wydane na posiedzeniach niejawnych	12	11	107
Lekarze w stosunku do których umorzono postępowanie	12	12	47
Uniewinnieni	43	71	65
Ukarani upomnieniem	63	85	104
Ukarani naganą	16	22	37
Ukarani zawieszeniem prawa wykonywania zawodu	5	2	10
Pozbawieni prawa wykonywania zawodu	0	0	0
Razem orzeczono kar:	84	109	151

 

 

Wzrost liczby rozpatrywanych spraw i zmieniające się warunki pracy wiążą się z większymi kosztami pracy sądów lekarskich. Może to stanowić, przy trudnościach z refundacją, dodatkowe obciążenie dla samorządu. Jednakże żadna instytucja ani organizacja poza samorządem lekarskim nie może i nie powinna zajmować się odpowiedzialnością zawodową lekarzy i wydatki te należy uznać za szczególnie uzasadnione.

NSL dzięki profesjonalnej pracy i zaangażowaniu pracownic kancelarii podołał stale zwiększającym się obowiązkom nie zwiększając zatrudnienia. Koszty wzrosły jednak wyraźnie, głównie skutkiem wzrastających kosztów podróży i diet składów orzekających w rozprawach,  które w czasie kadencji zwiększyły się prawie trzykrotnie.

Pomimo wielu trudności średni czas postępowania przed sądami lekarskimi jest krótki i w OSL wynosi 5 miesięcy, a w NSL 7 miesięcy.

 

(2)

Zachowanie ciągłości pracy członków sądów lekarskich jest bardzo ważne dla utrzymania poziomu merytorycznego i sprawnego funkcjonowania tych organów. Jednakże prawie połowę zespołów rozpoczynających kadencję stanowią nowi członkowie, którzy muszą zapoznać się z obowiązującymi przepisami i trybem postępowania. Służyły temu szkolenia zespołu NSL, na które zapraszani byli także przewodniczący okręgowych sądów lekarskich. W mijającej kadencji zorganizowano następujące szkolenia:

• w 1998 roku w Jachrance (NSL i przewodniczący OSL) i w Mierkach (łącznie z zespołem NROZ)
• w 1999 roku w Jachrance (z zespołem NROZ)
• w 2000 roku w Pieczyskach
• w 2001 roku w Waplewie (z zespołem NROZ)

 

W każdym szkoleniu wzięli udział współpracujący z NSL sędziowie Sądu Najwyższego oraz zaproszeni wybitni prawnicy. Dzięki ciągłości pracy dużej części zespołu oraz szkoleniom możliwe było stałe zmniejszanie liczby poważnych uchybień proceduralnych i merytorycznych, co podkreślają pracujący od lat z zespołem NSL sędziowie Sądu Najwyższego. Szkolenia są jedyną okazją do omówienia w całym zespole spraw organizacyjnych, jak między innymi opracowanie wewnętrznej instrukcji postępowania w NSL i ujednoliconego formularza sprawozdania z pracy sądów lekarskich.

 

(3)

Udział w profesjonalnej dyskusji na tematy związane z odpowiedzialnością zawodową polegał na uczestnictwie w spotkaniach i konferencjach, publikacjach na forum prawno-medycznym i publikacjach informacyjnych.

Obecność wybitnych prawników i innych zaproszonych gości na szkoleniach była okazją do wypracowania stanowisk NSL w sprawach propozycji legislacyjnych. Opracowano projekty zmian ustawy o izbach lekarskich i rozporządzenia w sprawie odpowiedzialności zawodowej. Przedstawiciele NSL uczestniczyli w licznych dyskusjach na ten temat przekazując stanowiska i opinie oparte na praktycznej znajomości trybu i zasad postępowania w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej.

Podczas kadencji, z inicjatywy kolegów z Okręgowego Sądu Lekarskiego w Poznaniu, rozpoczęto wydawanie Biuletynu Sądów Lekarskich i Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej. Ukazały się trzy numery (2 i 3 łącznie) zawierające informacje o pracy organów odpowiedzialności zawodowej, materiały dydaktyczne oraz opracowania prawników zajmujących się prawem medycznym. Biuletyn jest wydawany w nakładzie 1000 egzemplarzy i rozsyłany do izb lekarskich oraz zainteresowanych instytucji i organizacji.

Najciekawsze i najbardziej istotne dla praktyki lekarskiej orzeczenia NSL były publikowane w Gazecie Lekarskiej.

Wszystkie informacje dotyczące pracy NSL, dane liczbowe, pełen tekst Biuletynu, publikacje były na bieżąco umieszczane na stronach internetowych NSL i są dostępne dla wszystkich zainteresowanych w internecie pod adresem http://www.nil.org.pl/nsl/bbdc.htm.

 

Koniec kadencji skłania również do bardziej ogólnej refleksji nad pracą sądów lekarskich. Gorące, ale mało merytoryczne dyskusje i często niewłaściwie skierowana krytyka tak zwanej bezkarności lekarzy w Polsce nawet wśród licznych lekarzy mogły powodować wrażenie, że zasady odpowiedzialności lekarzy – w tym i odpowiedzialności zawodowej – są w Polsce złe i nie odpowiadają standardom europejskim lub światowym. Porównywanie poszczególnych trybów odpowiedzialności pomiędzy krajami jest bardzo trudne i wymaga wielkiej wnikliwości oraz znajomości szczegółów, ponieważ rola odpowiedzialności zawodowej, jej znaczenie, sposób orzekania w każdym kraju są odmienne, zależą zarówno do organizacji całego systemu prawnego jak i tradycji. Przepisy oraz dane liczbowe są w Polsce bardzo podobne do innych krajów, nie naruszają też żadnych reguł prawa międzynarodowego ani praw jakichkolwiek osób. Jest bardzo ważną rzeczą, aby znajomość zasad odpowiedzialności zawodowej wśród lekarzy była powszechna i abyśmy wspólnie z innymi samorządami zawodowymi potrafili spokojnie i rzeczowo dyskutować o celowości i zasadności tego postępowania, które ma zapewnić korygowanie i eliminowanie działań niezgodnych z zasadami praktyki lekarskiej. Zasadami, które są gwarancją właściwego poziomu merytorycznego, niezbędnego zaufania i wolności zawodowej lekarzy.