We wrześniu minęło 20 lat od ukazania się pierwszego numeru "Gazety Lekarskiej", stąd jubileuszowy charakter tego wydania. Tak samo długą historię mają pisma okręgowych izb lekarskich. Napiszemy o nich w następnym numerze "GL". Co do czasów współczesnych - minął czas zapowiedzi, nadeszła chwila zmiany. Trzymają Państwo w ręku zupełnie nowy w formie numer naszego pisma. Kolegium redakcyjne i redakcja "Gazety" dołożyły wszelkich starań, aby metamorfoza spotkała się z życzliwym przyjęciem Czytelników.

Ochrona praw lekarzy to temat, który bardzo zainteresował media, co nie dziwi w kontekście przypadków agresji w stosunku do lekarzy i lekarzy dentystów oraz naruszeń dóbr osobistych dotyczących zarówno indywidualnych lekarzy, jak i całego środowiska lekarskiego. Te ostatnie będą zapewne przedmiotem pracy nowo wybranego przez Naczelną Radę Lekarską Rzecznika Praw Lekarzy. Krzysztofowi Kordelowi raz jeszcze gratuluję i życzę wytrwałości.

Pierwszy numer "Gazety Lekarskiej" ukazał się we wrześniu 1990 r., poprzedzony został numerem specjalnym (tzw. zerówką) w lipcu 1990 r. Od tamtego czasu pismo ukazuje się nieprzerwanie jako miesięcznik, czasem dwumiesięcznik. I choć wydawanie pisma dla lekarzy jest ustawowym obowiązkiem Naczelnej Rady Lekarskiej, to jako organ samorządu lekarskiego "Gazeta" nie jest wyłącznie rodzajem informatora o jego działaniach, ale odbiciem wszystkiego, co dzieje się i budzi emocje nie tylko w środowisku lekarzy i lekarzy dentystów.

Na ogłoszony apel w "Służbie Zdrowia" odpisało tylko 25 osób z całego kraju, na listy wysłane do towarzystw naukowych i izb okręgowych otrzymaliśmy zaledwie kilka odpowiedzi. Wiele mówiono, gorzej było z dostarczaniem dobrych tekstów i z konkretną współpracą. Łatwo było zwątpić w całe przedsięwzięcie, tym bardziej, że długo nie mieliśmy pieniędzy nawet na znaczki, bo składki nie wpływały. W maju pojawiły się pierwsze skromne fundusze i wtedy przyszła seria potknięć z wydawcą i drukarnią. Numer sygnalny, zamiast przed wakacjami, był rozprowadzany przez izby okręgowe dopiero we wrześniu. A myśmy chcieli już mieć w tym czasie komplet prenumerat i rozsyłać "numer pierwszy"!

Z okazji urodzin "Gazety Lekarskiej" zmieniamy jej oblicze i wprowadzamy nowe tematy. Mamy nadzieję, że zainteresują one naszych Czytelników - 154 000 polskich lekarzy i lekarzy dentystów. Jedną z innowacji jest cykl "Rozmowa polityczna o zdrowiu", a jej pierwszym gościem jest Adam Struzik, marszałek województwa mazowieckiego, z którym rozmawia Ryszard Golański.
- Bardzo się cieszymy, że zgodził się pan na rozmowę o sprawach ochrony zdrowia w okresie prezentacji nowych zamierzeń rządu i tzw. pakietu ustaw zdrowotnych, którym lada dzień zajmie się sejm. Co pana - jako lekarza - niepokoi w propozycjach minister Kopacz? Adam Struzik: Niestety, po zawetowaniu przez prezydenta poprzednich ustaw, nie wiem, co znajdzie się w nowym pakiecie ustaw przygotowanym przez MZ. Moim zdaniem, obecnie najważniejszą kwestią jest uregulowanie zasad przekształceń zakładów opieki zdrowotnej, aby nie był w tym celu potrzebny proces ich likwidacji.

W ustawie o zawodzie lekarza z 1996 roku istnieje zapis, że lekarz i lekarz dentysta może się doskonalić zawodowo poprzez uzyskiwanie umiejętności z zakresu węższych dziedzin medycyny lub udzielania określonych świadczeń zdrowotnych. Genezą tego zapisu był prawdopodobnie fakt, że takie formy doskonalenia zawodowego lekarzy są dostępne w innych krajach i również, w niewielkim zakresie, w naszym kraju. Bardzo ogólny zapis ustawowy dość długo był martwy i nie skutkował wydaniem rozporządzenia, choć pojawiały się nowe inicjatywy, realizowane przez grupy lekarzy, często pod patronatem różnych naukowych towarzystw medycznych.

Podstawowym źródłem przychodów NFZ jest składka zdrowotna zbierana przez ZUS i KRUS. Plan zakłada, że w 2011 r. przychody Funduszu z tytułu ściągalności składek przez ZUS wzrosną o 5 mld 149 mln zł.W stosunku do roku 2010 oznacza to skok do 110,35%. Przychody NFZ ze składek zbieranych przez KRUS zmniejszą się o 304,32 mln zł. Ich dynamika ściągalności wynosi zaledwie 91,06%, co oznacza spadek w stosunku do roku 2010. Niezależnie od tego składka zbierana przez ZUS i KRUS na ubezpieczenie zdrowotne w 2011 r. wyniesie ponad 58 mld zł.

Nowe regulacje dotyczące odpowiedzialności zawodowej z pewnością wpłyną na pracę Naczelnego Sądu Lekarskiego. Z Wojciechem Łąckim - nowym przewodniczącym NSL rozmawia Agnieszka Katrynicz:
- Dość niespodziewanie został pan przewodniczącym sądu. Czy to była niespodzianka także dla pana?
Wojciech Łącki: Nie nazywałbym tego niespodzianką. W Naczelnym Sądzie Lekarskim jestem od 16 lat. Byłem w poprzedniej kadencji wiceprzewodniczącym, cieszyłem się uznaniem i sympatią koleżanek i kolegów.
To zdecydowało o moim kandydowaniu. Niespodzianką można nazwać wybór przewodniczącego spoza Warszawy, ale nie jestem pierwszym przewodniczącym spoza stolicy. Nawiasem mówiąc reprezentuję również stolicę, tyle że tę pierwszą.

Każdy aspekt działalności, a szczególnie wykonywanie zawodu wymagającego wyjątkowych kwalifikacji, obciążony jest ryzykiem wyrządzenia szkody. Pewną zasadą jest to, że kto wyrządzi szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.
Zakres odpowiedzialności łączy się z zakresem pełnej rekompensaty szkód poniesionych w trakcie wykonywania usługi medycznej, a więc łączy się w efekcie z ponoszeniem znacznych ciężarów finansowych. Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej stanowi zabezpieczenie i złagodzenie obciążeń, głównie finansowych, powstałych z tytułu szkód zaistniałych przy wykonywaniu zawodu lekarza. ...

Rozpoczęty w poprzednim numerze cykl artykułów na temat obowiązku posiadania przez lekarzy kas fiskalnych cieszy się ogromnym zainteresowaniem Czytelników. Do redakcji napłynęło wiele pytań na które, na łamach "Gazety", będziemy odpowiadać. Kwestie związane z obowiązkiem posiadania kas fiskalnych przez niektóre grupy podatników, m.in. przez lekarzy, reguluje rozporządzenie ministra finansów w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących, podpisane w lipcu br.
Zgodnie z jego zapisami najpóźniej 1 maja 2011 r. kasy fiskalne będą musiały być zainstalowane w gabinetach lekarskich tych podatników, którzy spełnią określone prawem wymagania.

Czy sami lekarze dentyści chcą się specjalizować? Na to pytanie jednoznacznie nie można odpowiedzieć. Niedawno, szukając materiałów dotyczących specjalizacji w stomatologii, natknęłam się na kilka ciekawych artykułów napisanych blisko 10 lat temu, autorstwa m.in. dr. Żaka, Fortuny i prof. Piekarczyka. Ku mojemu zdziwieniu, niestety, nie straciły one na aktualności... Ze stomatologią nie wiadomo co począć - niby wąska specjalizacja, a jednak obszerna; niby szkolenie przeddyplomowe rozbudowane, a jednak nie jest wystarczające, by odpowiednio przygotować specjalistów. Ministerstwo nie ma w tym zakresie skutecznego pomysłu, samorząd zawodowy również.

Czy rzeczywiście stanowią podstawę udzielania świadczeń zdrowotnych? Clara non sunt interpretanda. Wyjaśnienia wymagają natomiast sytuacje, w których przepisy prawa nie odnoszą się wprost do kwestii związanych z wykonywaniem zawodu lekarza i udzielaniem świadczeń zdrowotnych. Do takich należy, między innymi, lekarski obowiązek wykonywania czynności leczniczych w oparciu o aktualną wiedzę medyczną, której źródła nie zostały jasno określone. Już w czasach najdawniejszych podkreślano, że lekarz ma tylko jedno zadanie - wyleczyć chorego. Jaką drogą tego dopnie jest rzeczą obojętną - Hipokrates. Stwierdzenie to jest nadal aktualne, aczkolwiek obowiązujące obecnie przepisy prawa uzależniają prawidłowość procesu leczenia od wywiązania się przez lekarza z wielu obowiązków.

Ośrodek Doskonalenia Zawodowego Lekarzy i Lekarzy Dentystów Naczelnej Izby Lekarskiej został powołany przez Naczelną Radę Lekarską w 2008 r. Kierownikiem Ośrodka jest prof. Romuald Krajewski. Od początku istnienia w ODZ zorganizowano 51 kursów, w których uczestniczyło ponad 500 osób.
Głównymi zadaniami ODZ jest wsparcie finansowe w formie dotacji NIL do doskonalenia zawodowego organizowanego przez okręgowe izby lekarskie oraz organizacja bezpłatnych zdarzeń edukacyjnych dla członków izb lekarskich.

Lata dojrzałe, jeśli upływają w dobrym zdrowiu, są fajnym okresem w życiu człowieka, pod warunkiem że otoczenie nie zajmuje się przy każdej okazji zaglądaniem nam w metrykę i wypominaniem nieobciążającej finansowo relacji z ZUS-em. Nadużycie niejedno ma imię. Nadużycia mogą być różne. Te które dzieją się w sferze wypowiadanych słów stosunkowo łatwo uchodzą bezkarnie. Jedynie bowiem wzięci adwokaci lub miłośnicy sal sądowych i ponoszenia kosztów procesowych decydują się na przywrócenie im czci odebranej przez słowa. Takim nadużywanym ochoczo terminem, o pejoratywnym zabarwieniu, jest słowo "emeryt". Można je wcisnąć w każdy tekst gdy rozmówca chce podkreślić, że jest i w swoim najgłębszym przekonaniu zawsze będzie młody i piękny, a jego liczący więcej niż 60 lat interlokutor - zgrzybiałym staruszkiem o przeterminowanej wiedzy lekarskiej oraz ordynacjach niemających dowodów EBM klasy 1A.