 |
 |
 |
 |
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Najczęstsze problemy i niejasności |  |  |  |
 |
Uznawanie kwalifikacji zawodowych lekarzy i lekarzy dentystów
Jak wiadomo, od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej w maju 2004 r. polskich lekarzy i lekarzy dentystów obejmują przepisy o wzajemnym uznawaniu kwalifikacji zawodowych, które umożliwiają w stosunkowo szybki i prosty sposób uzyskać uprawnienia do wykonywania zawodu w innym państwie członkowskim.
Organy samorządu zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów w Polsce, zarówno okręgowe rady lekarskie, jak i Naczelna Rada Lekarska, są w pełnym zakresie zaangażowane w funkcjonowanie unijnego systemu uznawania kwalifikacji, podejmując decyzje w zakresie uznawania w Polsce kwalifikacji uzyskanych w innych państwach oraz zapewniając polskim lekarzom ubiegającym się o uznanie kwalifikacji za granicą pomoc administracyjną poprzez wydawanie różnego rodzaju zaświadczeń przewidzianych przez przepisy unijne. W ramach Naczelnej Izby Lekarskiej działa Ośrodek Uznawania Kwalifikacji, który wspomaga okręgowe izby lekarskie, a także udziela informacji i porad bezpośrednio zainteresowanym lekarzom, często kontaktując się w ich sprawach z właściwymi urzędami w innych państwach.
Wielu polskich lekarzy i lekarzy dentystów skorzystało już z powyższych możliwości, występując z wnioskami do właściwych urzędów w innych państwach i podejmując następnie pracę w tych państwach. Szacunkowe dane na temat liczby lekarzy i lekarzy dentystów, którzy pracują poza Polską, są na bieżąco prezentowane przez samorząd lekarski oraz przez media.
Liczba lekarzy i lekarzy dentystów z innych państw członkowskich, którzy wystąpili o uznanie kwalifikacji w Polsce jest jak na razie stosunkowo niska (w latach 2005-2008 osobom, które uzyskały kwalifikacje w innych państwach członkowskich, przyznano prawo wykonywania zawodu lekarza w ok. 50 przypadkach, a lekarza dentysty w ok. 15 przypadkach), co nie jest chyba zaskoczeniem.
Warto pamiętać, że system uznawania kwalifikacji pozwala także polskim lekarzom na uznanie w Polsce specjalizacji, które uzyskali w innych państwach. Z tej możliwości skorzystało już wielu lekarzy, występujących głównie o uznanie specjalizacji uzyskanych w Niemczech.
Unijny system uznawania kwalifikacji funkcjonuje w Polsce już ponad 5 lat, nadal jednak pojawiają się problemy i niejasności związane z przepisami, które regulują zasady i tryb uznawania kwalifikacji.
W kolejnych numerach "GL" chcę przedstawić i wyjaśnić wybrane kwestie, które często są nie w pełni jasne i bywają źle rozumiane, a mogą mieć istotny wpływ na aktualną lub przyszłą sytuację zawodową.
Staż podyplomowy i LEP (LDEP) w odniesieniu do absolwentów polskich uczelni, którzy nie zamierzają wykonywać zawodu w Polsce
W odniesieniu do zawodów lekarza i lekarza dentysty przepisy Dyrektywy 2005/36/WE harmonizują kształcenie poprzez określenie minimalnych wymogów, jakie musi spełniać kształcenie we wszystkich państwach członkowskich. Harmonizacja dotyczy kształcenia przeddyplomowego, czyli do momentu ukończenia studiów lekarskich lub lekarsko-dentystycznych i uzyskania dyplomu. Oznacza to, że studia lekarskie i lekarsko-dentystyczne we wszystkich państwach członkowskich muszą spełniać co najmniej wymogi określone w odpowiednich przepisach Dyrektywy 2005/36/WE.
Państwa członkowskie mogą jednak określać dodatkowe wymogi, które absolwenci tych studiów muszą spełnić, aby uzyskać pełne kwalifikacje do wykonywania zawodu. Te dodatkowe wymogi mogą wiązać się z koniecznością odbycia stażu zawodowego o określonym czasie trwania i programie, podczas którego lekarz posiada ograniczone uprawnienia zawodowe i pracuje pod nadzorem innego lekarza, lub z koniecznością złożenia egzaminu państwowego. Jeżeli w danym państwie przewidziane są takie dodatkowe wymogi, dokumenty potwierdzające ich spełnienie są wskazane w odpowiednim załączniku do Dyrektywy 2005/36/WE, jako dokumenty towarzyszące dyplomowi. Wynika z tego, że osoby, które uzyskały dyplom w tym państwie, powinny spełniać te dodatkowe wymogi także przy ubieganiu się o uznanie kwalifikacji zawodowych w innym państwie członkowskim, ponieważ państwo to może w świetle Dyrektywy wymagać nie tylko dyplomu, ale również spełnienia tych dodatkowych wymogów.
Jest co prawda teoretycznie możliwe, że dane państwo członkowskie od tego odstępuje i przyznaje na swoim terytorium pełne uprawnienia osobie, która nie spełniła dodatkowego wymogu. Należy jednak zdawać sobie sprawę, że takie przyznanie uprawnień nie ma wpływu na decyzje podejmowane w innych państwach i w przyszłości może się okazać, że kolejne państwo w celu uznania polskich kwalifikacji zawodowych wymagać będzie spełnienia omawianych wymogów.
Wydaje się więc, że najkorzystniejszym rozwiązaniem dla absolwentów polskich uczelni jest w możliwie krótkim czasie po ukończeniu studiów odbyć staż podyplomowy lub uzyskać uznanie stażu podyplomowego odbytego za granicą oraz złożyć egzamin państwowy, nawet jeżeli nie planują obecnie wykonywać zawodu w Polsce a jednocześnie w innym państwie członkowskim mają możliwość uzyskania uprawnień zawodowych bez względu na to, czy odbyli w Polsce staż i złożyli egzamin państwowy.
Należy podkreślić, że dotyczy to wszystkich absolwentów polskich uczelni, zarówno tych, którzy są obywatelami polskimi, jak i tych, którzy są cudzoziemcami i studiowali w Polsce w języku obcym. Z tego m.in. względu w ramach nowelizacji ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty wprowadzona została możliwość składania Lekarskiego lub Lekarsko-Dentystycznego Egzaminu Państwowego także w języku, w jakim były prowadzone w polskich uczelniach medycznych studia na kierunku lekarskim i lekarsko-dentystycznym, pod warunkiem, że dana osoba ukończyła studia w tym języku. Celem takiego rozwiązania jest umożliwienie wszystkim absolwentom polskich uczelni medycznych, także tym nie władającym językiem polskim, uzyskania pełnych kwalifikacji zawodowych podlegających automatycznemu uznaniu w innych państwach członkowskich. Studenci anglojęzyczni - w tym bowiem języku prowadzone są obecnie na polskich uczelniach studia lekarskie i lekarsko-dentystyczne, mogą obecnie składać egzamin państwowy w języku angielskim. Natomiast w odniesieniu do stażu podyplomowego istnieje dla nich możliwość odbycia stażu poza granicami Polski i wystąpienia do ministra zdrowia o uznanie tego stażu za równorzędny ze stażem polskim.
Warto jednak w tym miejscu wskazać na niedociągnięcia legislacyjne, które w praktyce mogą uniemożliwiać skorzystanie z powyższych rozwiązań osobom nie władającym językiem polskim.
Zgodnie bowiem z przepisami rozporządzenia ministra zdrowia w sprawie stażu podyplomowego lekarza i lekarza dentysty z wnioskiem do ministra zdrowia o uznanie stażu podyplomowego odbytego za granicą za równoważny w całości ze stażem obowiązującym w Polsce może wystąpić lekarz bądź lekarz dentysta posiadający ograniczone prawo wykonywania zawodu na obszarze Polski. Rozporządzenie przewiduje ponadto, że lekarz, lekarz dentysta zamierzający przystąpić do egzaminu państwowego składa wniosek, który zawiera m.in. numer dokumentu "Ograniczone prawo wykonywania zawodu lekarza" albo "Ograniczone prawo wykonywania zawodu lekarza dentysty".
Jednocześnie zaś jednym z warunków przyznania przez okręgową radę lekarską ograniczonego prawa wykonywania zawodu, wynikającym z przepisów ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, jest władanie językiem polskim w mowie i piśmie w zakresie niezbędnym do wykonywania zawodu lekarza lub lekarza dentysty.
Jak widać, wskazana jest pilna nowelizacja powyższych przepisów, aby uniknąć tego rodzaju niepotrzebnych komplikacji formalnoprawnych.
Marek Szewczyński
pracownik Ośrodka Uznawania Kwalifikacji NIL
Gazeta Lekarska 2010-02 - pismo izb lekarskich. Wydawca: Naczelna Rada Lekarska.
Dla członków izb lekarskich bezpłatnie.