Jeszcze jesienią ub. roku luminarze medycyny zielenieli ze złości, kiedy ośmielałem się dowiedzieć, dlaczego nie ujawniają pytań po przeprowadzonym LEP-ie. "To nie jest sprawdzian ze znajomości bazy pytań, lecz medycyny" - irytowali się organizatorzy egzaminu. Aż tu nagle niespodzianka, bo tym razem ujawniono pytania i prawidłowe odpowiedzi oraz opublikowano je w Internecie. Co więcej, nikomu nie zwiało to kapelusza z głowy. Nasi mistrzowie mogą w nich dostojnie paradować, tym bardziej że tajfun ominął także zdających specjalizację z interny. Wystarczyła tylko zmiana konsultanta krajowego, aby zamiast połowy tylko co jedenasty kandydat na internistę sobie nie poradził. "Nareszcie zostaliśmy potraktowani poważnie jako grupa zawodowa" - mówili uradowani lekarze zaraz po ogłoszeniu wyników. Test zawierał pytania na wysokim poziomie, ale o różnym stopniu trudności. Były pytania szybkie, oczywiste, ale było naprawdę sporo takich, nad którymi mocno trzeba się było pogłowić. Natomiast nie było pytań zawiłych ani pytań "z kosmosu", jak w poprzedniej sesji - podkreślali świeżo upieczeni specjaliści.

Szesnastego lutego zmarł jeden z nestorów polskiej medycyny, profesor Edward Rużyłło. Wspaniały lekarz, zaangażowany Polak, żołnierz polskiej armii na Zachodzie, nauczyciel pokoleń lekarzy, dobry człowiek. Dożywając prawie stu lat służył nam niespotykanym doświadczeniem czasu budowania II Rzeczypospolitej, walki o niepodległość, odbudowy Polski po II wojnie światowej i zmiennych kolei losów polskiej medycyny i ochrony zdrowia w tych tak różnych epokach. W ostatnim roku swojego życia podjął inicjatywę, dzięki której powstała Konferencja Prezesów Towarzystw Lekarskich będąca forum najważniejszych przedstawicieli polskiej medycyny i samorządu lekarskiego. Szkoda, że już nie usłyszymy jego pouczeń wygłaszanych cichym, ale zdecydowanym głosem.

Kulminacyjnym punktem obrad Komitetu Wykonawczego CPME były wybory prezydenta na lata 2010-2011. Prezydentem CPME jednogłośnie został wybrany Konstanty Radziwiłł. Przypomnijmy, że K. Radziwiłł jest w bieżącej kadencji wiceprezydentem i przewodniczącym Grupy Roboczej ds. Strategii, która zajmuje się zmianami w zakresie funkcjonowania CPME. Jednocześnie wybór przedstawiciela polskiego samorządu lekarskiego na stanowisko prezydenta najważniejszej organizacji lekarskiej w Unii Europejskiej jest rezultatem długoletniej, stale rosnącej aktywności Naczelnej Izby Lekarskiej na forum międzynarodowym - podkreślają polscy uczestnicy praskiego spotkania Klaudiusz Komor, Maciej Hamankiewicz i Marek Szewczyński.

Redaktor "Gazety Lekarskiej" prosił mnie, abym napisał Słowo na Wielkanoc. Czynię to już od wielu lat. Zadzwonił zaraz po Środzie Popielcowej, gdy przez posypanie głów popiołem i słowa "Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię" cały chrześcijański świat rozpoczął przygotowanie do święta Paschy, czyli Wielkiej Nocy. Dwie tylko noce w roku obchodzi Kościół w sposób uroczysty. Jedną z tych nocy nazywa "Świętą". Drugiej nadał miano "Wielka". Pierwsza ukazała światu miłość Boga, rodzącego się na ziemi, jako Dziecię. Drugiej nadano miano "Wielka". Wielka, bo olśniła ludzi triumfem i potęgą Zmartwychwstania. Uroczystość ta zajmuje pierwsze miejsce w hierarchii świąt chrześcijańskich. Przez pierwsze trzy wieki Zmartwychwstanie było jednym świętem. Nazywa się je Wielką Nocą, bo - według tradycji - zmartwychwstanie dokonało się o świcie, ok. godziny 4 rano.

Już na początku 2002 r. euro zastąpiło waluty narodowe 12 państw Unii Europejskiej (bez Wielkiej Brytanii, Danii i Szwecji). Legendarne niemieckie marki, francuskie i belgijskie franki, austriackie szylingi, holenderskie guldeny, a nawet skromne greckie drachmy straciły status prawnego środka płatniczego. I nikt poważny nie robi tam z tego narodowej tragedii ani oskarża o zdradę narodową. Wszyscy nowi członkowie UE przyjmą euro, pod warunkiem, że spełnią wymagane kryteria. Słowenii i Słowacji już to się udało. Oczywiście, można sztywno związać swą walutę z inną bez przystępowania do wspólnego obszaru walutowego (np. Panama używa jako waluty dolara USA). Oznacza to jednak wciąż dużą niepewność i brak pełnego zaufania do polityki gospodarczej. Do euro Polakom się nie pali. 47 proc. chciałoby jak najszybciej płacić za swe zakupy w euro, 46 proc. zdecydowanie woli złotego. Ponad dwie trzecie badanych (69 proc.) uważa, że euro nie zagrozi naszej suwerenności, a 49 proc. - że wzmocni polską gospodarkę. 42 proc. jest zdania, że eurowaluta złagodzi skutki kryzysu gospodarczego (przeciwnego zdania jest 41 proc.).

Ogólnopolski Związek Zawodowy Lekarzy od początku swojego istnienia prowadził działalność na dwóch polach. Po pierwsze, działalność roszczeniową, polegającą na tym, aby w obowiązującym systemie prawnym wywalczyć jak najlepsze warunki płacy i pracy dla lekarzy. Po drugie, działania na rzecz zmiany systemu opieki zdrowotnej w kierunku - generalnie - rynkowym. O ile ten pierwszy rodzaj działalności nie budził nigdy wątpliwości członków OZZL, o tyle ten drugi miał zawsze pewną grupę przeciwników. Twierdzili oni, że nie jest zadaniem związku zawodowego ani lekarzy proponowanie rozwiązań systemowych dla ochrony zdrowia i zajmowanie się jej reformą. Lekarz powinien leczyć ludzi i być za to sprawiedliwie wynagradzany, a związek zawodowy powinien jedynie dbać o interesy lekarzy.

Do Lekarsko-Dentystycznego Egzaminu Państwowego w sesji wiosennej 2009 r. przystąpiło w całym kraju 813 lekarzy stażystów, uzyskując średnio 141,1 pkt. Maksymalny wynik wśród stażystów wyniósł 177, a minimalny 57 pkt. Czterdziestu lekarzy stażystów nie uzyskało minimum niezbędnego do zdania egzaminu. Minimum to wyniosło 111 pkt. Wśród 167 zdających lekarzy z prawem wykonywania zawodu średni wynik wyniósł 135,6 pkt (minimum 0, a maksimum 169). Maksymalna liczba możliwych do zdobycia pkt wyniosła 198 - 2 zadania zostały unieważnione. Najwyższą lokatę w kraju uzyskała Aleksandra Maria Pieroszkiewicz z Wrocławia - 177 pkt na 198 możliwych. Do Lekarskiego Egzaminu Państwowego w sesji wiosennej 2009 r. przystąpiło w całym kraju 2445 lekarzy stażystów. Średni wynik wśród stażystów wyniósł 138,5 pkt, maksymalny - 174 pkt, a minimalny - 59 pkt. Stu siedemdziesięciu sześciu lekarzy stażystów nie uzyskało minimum niezbędnego do zdania egzaminu. Minimum to wyniosło 112 pkt. Maksymalna liczba możliwych do zdobycia punktów wyniosła 199 - 1 zadanie zostało unieważnione przez Komisję Egzaminacyjną. Wśród 385 zdających lekarzy z prawem wykonywania zawodu średni wynik wyniósł 127,5 punktu (minimum - 63, a maksimum 168). Egzamin najlepiej w Polsce zdała stażystka Katarzyna Anna Grzegorczyk z Wrocławia uzyskując 174 pkt.

Czasy, w których przyszło nam żyć bywają określane w różny sposób - jedni mówią o epoce globalizacji lub dominacji Internetu, inni numerują Rzeczypospolite, jeszcze inni powoli zmieniają pacjenta w klienta. Każdy aktywny uczestnik współczesnego życia stara się wnieść wkład do definicji epoki. Gdybym miała podać własną, prywatną definicję współczesnych czasów, to powiedziałabym, że żyjemy w epoce cywilizacji soli, a dokładniej rzecz ujmując - wszechobecnego jonu sodowego. Jest to o tyle ważna cząsteczka, że duży obszar naszych lekarskich działań obejmuje naprawianie szkód, jakie jon sodowy wyrządza wszystkim konsumentom. W układzie okresowym pierwiastków sód został ulokowany w towarzystwie potasu, magnezu i wapnia, które zyskały należytą wagę w naszej, lekarskiej, świadomości. Natomiast jon sodowy, nie dość że wplątany w piekielnie skomplikowany system regulacji kwasowo-zasadowej, którego funkcjonowanie jawi się jako jedno wielkie zagmatwanie, to jeszcze w naszych codziennych zaleceniach lekarskich wpakowaliśmy go do solniczki, zapominając o innych źródłach.

Ostatnie miesiące przyniosły zainteresowanie Najwyższej Izby Kontroli wycinkiem funkcjonowania szpitali, który dotąd wymykał się takiemu oglądowi. NIK ocenia wydawanie pieniędzy publicznych i jest swego rodzaju audytorem zewnętrznym. Kontrola prowadzona w siedemnastu szpitalach klinicznych ma na celu przyjrzeć się nie tylko przetargom i dzierżawom sprzętu medycznego, ale także gospodarce lekami, wyjazdami zagranicznymi lekarzy oraz - co wzbudza największe emocje - sposobowi prowadzenia badań klinicznych. Polska stała się krajem interesującym dla prowadzących badania kliniczne związane z przemysłem farmaceutycznym przed kilkunastu laty. Spotkanie z tymi badaniami było odkrywaniem nowatorskiej i rzetelnej metodologii ich prowadzenia. Sądzę, że - dla prowadzących je na przestrzeni lat - były istotnym impulsem rozwoju wiedzy medycznej i klinicznego doświadczenia.

Przepisy ustawy z 5.12.1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty jednoznacznie wskazują, że wykonywanie zawodu lekarza w formie indywidualnej bądź grupowej praktyki lekarskiej jest prowadzeniem działalności regulowanej, w rozumieniu przepisów ustawy z 2.07.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, czyli działalności gospodarczej, której wykonywanie wymaga spełnienia szczególnych warunków, określonych przepisami prawa. W Polsce działa około czterdziestu inspekcji, organów administracji, które są uprawnione do kontroli działalności przedsiębiorców. Lista tych instytucji, które mogą nas kontrolować jest długa: okręgowe rady lekarskie, organy podatkowe, NFZ, minister właściwy do spraw zdrowia, inspektorzy ZUS, Państwowa Inspekcja Sanitarna, Państwowa Inspekcja Pracy, organy Ochrony Środowiska, Straż Miejska, Inspektor Ochrony Danych Osobowych, Najwyższa Izba Kontroli, organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, Państwowa Straż Pożarna.

Na wstępie należy zaznaczyć, że kwoty przeznaczane przez NFZ na refundację produktów leczniczych są niewystarczające, a kwota, o którą mają się zwiększyć wydatki NFZ, tj. ok. 250 mln zł, poprawia w małym stopniu niedobory. Po raz pierwszy, od nie wiem już jakiego czasu, refundowanych będzie kilka tzw. prawdziwych leków innowacyjnych, drogich i pochłaniających spore kwoty. Nareszcie resort ustąpił i nowe wykazy leków umożliwiają w niektórych chorobach (AMG) stosowanie najnowszych leków i/lub wykorzystanie nowych mechanizmów działania (Spiriva). Nasza farmakoterapia zrobiła pierwszy krok do zbliżenia asortymentu produktów leczniczych do farmakoterapii Unii Europejskiej. Pojawił się ogon pawia nad szarym tułowiem. Nie zmienia to na razie faktu, że gros preparatów refundowanych w naszym kraju stanowią leki generyczne.

Dane dotyczące stanu zdrowia polskich dzieci są alarmujące: 90 proc. z nich ma dolegliwości zdrowotne - twierdzą członkowie Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego. W dodatku umieralność dzieci i młodzieży w Polsce jest o 40 proc. większa niż w krajach starej Unii Europejskiej, dlatego PTP alarmuje: opieka medyczna dzieci i młodzieży w Polsce znajduje się w stanie ciężkiej zapaści. - Tylko w nielicznych przychodniach na poziomie podstawowej opieki zdrowotnej przyjmują lekarze pediatrzy. Wizyta u specjalisty wymaga czekania w długiej kolejce. To musi się zmienić - apeluje do przedstawicieli rządu i Narodowego Funduszu Zdrowia prof. Alicja Chybicka, prezes Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego.