 |
 |
 |
 |
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Gazeta Lekarska Przegląd numerów Gazety Lekarskiej Rocznik 2009 Gazety Lekarskiej Numer 2009-03 Historie stomatologiczne (17) - Doktorzy nauk dentystycznych
Równolegle z organizacją Izb Lekarsko-Dentystycznych finalizowano sprawy związane ze statusem akademickim Akademii Stomatologicznej, tytułami zawodowymi i naukowymi oraz dostępu do uzyskiwania stopni naukowych.
W 1937 r., kiedy wydawało się, że zawód dentystyczny wykonują już tylko lekarze dentyści i lekarze stomatolodzy, w prasie poznańskiej ukazał się anons o nadzwyczajnym zjeździe Związku Dentystów Zachodnich Ziem Rzeczypospolitej. Zaniepokojone tym faktem organizacje związku lekarzy dentystów napisały do ministra opieki społecznej doniesienie informujące o istnieniu w Polsce nielegalnej organizacji pseudodentystycznej. Zgodnie z rozporządzeniem Prezydenta RP z 1927 r. o wykonywaniu praktyki dentystycznej, potwierdzonym ustawą o zawodzie lekarza z 1934 r., zawód ten mogli wykonywać tylko lekarze dentyści, a nie "dentyści". Okazało się, że Związek Dentystów był reliktem, skupiającym techników dentystycznych, którzy nie podporządkowali się istniejącym przepisom, i na swym zjeździe zaprotestowali przeciwko przepisom normującym status lekarza dentysty. Był to chyba ostatni tego typu publiczny protest przeciwko normalizacji prawa lekarsko-dentystycznego.
Wśród spraw nie załatwionych znajdowały się doktoraty z medycyny dentystycznej. Czekały na załatwienie od 1922 r., od powołania Państwowego Instytutu Dentystycznego i nadania tej uczelni 1 stycznia 1922 r. statutu przez Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Statut był tymczasowy, zatwierdzono go, przy oporze przedstawicieli wydziałów lekarskich uniwersytetów, jako dokument tymczasowy. I jako taki przetrwał kilkanaście lat. Statut PID z 1922 r. przewidywał możliwość uzyskiwania przez jego absolwentów stopnia naukowego doktora nauk dentystycznych. Jego tymczasowość polegała m.in. na tym, że warunki uzyskiwania stopnia doktorskiego miały być uregulowane oddzielnym rozporządzeniem ministerialnym. Do roku 1937, a więc przez 15 lat, kiedy środowisko i władze ministerialne podjęły dzieło generalnej regulacji spraw lekarsko-dentystycznych, rozporządzenie ministerialne się nie ukazało. Działo się tak mimo przekształcenia w 1933 r. Państwowego Instytutu Dentystycznego w Akademię Stomatologiczną. Tymczasowość okazała się bardzo trwała.
Absolwenci PID, później Akademii Stomatologicznej nie mogli otwierać przewodów doktorskich. Przywilej ten przysługiwał tylko stomatologom, a więc lekarzom po studiach uniwersyteckich.
W regulacjach prawnych, które zostały wprowadzone na początku istnienia II Rzeczypospolitej, ważne miejsce zajmowała nostryfikacja dyplomów zagranicznych. Nostryfikacji podlegały zarówno dyplomy lekarzy (niższego stopnia), jak i doktorów medycyny. Procedurę postępowania nostryfikacyjnego regulowało rozporządzenie Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z 1924 r. W kwestiach doktoratów nie przewidywało ono nostryfikacji dyplomów doktorskich lekarzy dentystów. Dyplomy takie mieli nieliczni obywatele polscy. Zdobyli je na studiach w uczelniach niemieckich.
Dwaj lekarze dentyści z woj. poznańskiego, H. Dumke i Z. Zydorowicz, mieli dyplomy doktorów dentystyki uzyskane na uczelniach niemieckich i używali w dokumentach tytułów doktorskich. Zabronił im tego prezydent m. Poznania pismem z 9 czerwca 1926 r. Podstawą prawną tej decyzji był przepis ustawy o szkołach akademickich z lipca 1920 r. Zobowiązywał on posiadaczy dyplomów zagranicznych do nostryfikacji ich w uczelniach polskich. Nostryfikacji tej mógłby ewentualnie dokonać PID, ale uprawnień tych nie miał i przez kilkanaście lat mieć nie będzie. Najwyższy Trybunał Administracyjny (odpowiednik dzisiejszego NSA) podtrzymał decyzję prezydenta m. Poznania i zabronił zainteresowanym używania tytułów doktorskich.
W 1937 r., kiedy do sprawy doktoratów z dentystyki powrócono, dotyczyła ona prawie wyłącznie absolwentów Państwowego Instytutu Dentystycznego (od 1933 r. Akademii Stomatologicznej).
Na zjeździe absolwentów PID-AS 1 listopada 1937 r. J. Konstantin, apelując do władz o kolejną regulację statusu lekarzy dentystów, używał argumentu tzw. prestiżowego: Tytuł naukowy, a w szczególności tytuł doktora, stanowi ukoronowanie długich, bo kilkunastoletnich studiów. Tytuł ten tworzy z osób, które go posiadają, zespół ludzi poświęcających się nauce i używających swą wiedzę dla dobra społeczeństwa, które darzy ich zaufaniem.
Niezależnie od tego tytuł doktora nauk lekarskich ma jeszcze swą odrębną cechę, która łączy się ściśle z kwestią autorytetu lekarza i wykonywaniem praktyki lekarskiej.
Konstantin zdefiniował to, na czym najbardziej zależało środowisku lekarzy dentystów. Było to zrównanie zawodów w ramach jednego stanu lekarskiego. Na przeszkodzie temu zrównaniu stało nieprzychylne ustosunkowanie się większości wydziałów lekarskich do Państwowego Instytutu Dentystycznego (AS). Dlatego, mimo przemianowania w 1933 r. PID na Akademię Stomatologiczną, i mimo nadania jej praw szkoły akademickiej - kwestia doktoratów nie została dotąd załatwiona.
Sprawę wzięli w swoje ręce wykładowcy Akademii Stomatologicznej, którzy powołali komisję profesorką pod przewodnictwem prof. dr. Jerzego Modrakowskiego, jej rektora. Komisja ta opracowała projekt rozporządzenia i przedłożyła go ministrowi. Zjazd absolwentów PID - Akademii Stomatologicznej zaapelował do ministra o nadanie projektowi rozporządzenia mocy obowiązującego prawa.
2 sierpnia 1938 r. wykładowcy Akademii Stomatologicznej i absolwenci PID-AS odnieśli sukces, na który czekali przez 16 lat. Minister wyznań religijnych i oświecenia publicznego wydał rozporządzenie w sprawie uzyskiwania stopnia doktora medycyny dentystycznej w Akademii Stomatologicznej w Warszawie.
Warunkiem ubiegania się o stopień doktora medycyny dentystycznej w Akademii Stomatologicznej jest:
1. wykazanie się uzyskaniem niższego stopnia naukowego w Akademii Stomatologicznej lub na wydziale lekarskim jednego z uniwersytetów polskich lub też niższego stopnia naukowego, uzyskanego w zagranicznej szkole wyższej i nostryfikowanego przez Akademię Stomatologiczną, bądź przez wydział lekarski jednego z polskich uniwersytetów;
2. przedstawienie samodzielnej pracy naukowej;
3. zdanie egzaminu ścisłego z przedmiotu głównego oraz jednego przedmiotu pobocznego.
Powstała też szansa na nostryfikację zagranicznych dyplomów doktorów dentystyki. Lekarze dentyści z Poznania H. Dumke i Z. Zydorowicz, których perypetie z 1926 r. wcześniej opisałem, mogliby teraz nostryfikować swoje dyplomy, ponieważ Radzie Profesorów Akademii Stomatologicznej rozporządzenie przyznawało prawa nostryfikacyjne, jakie w myśl rozporządzenia z 1924 r. miały tylko uniwersytety.
Rozporządzenie zaczęło obowiązywać 2 sierpnia 1938 r. Do 1 września 1939 r., kiedy wybuchła wojna, nie było chyba szans z niego skorzystać. Nie wiadomo też, jak wyglądałaby praktyka w zetknięciu z konkretnymi przypadkami. Akt prawny miał jednak miejsce i zaważył na historii. W pierwszych powojennych latach, dokąd nie zreformowano kształcenia akademickiego lekarzy i lekarzy dentystów, prawo to obowiązywało. Było też odnośnikiem dla twórców powojennego ładu w kształceniu lekarzy stomatologów.
Starania kadry naukowej Akademii Stomatologicznej i twórców izb lekarsko-dentystycznych nie poszły więc na marne!
Zygmunt Wiśniewski
Gazeta Lekarska 2009-03 - pismo izb lekarskich. Wydawca: Naczelna Rada Lekarska.
Dla członków izb lekarskich bezpłatnie.
W 1937 r., kiedy wydawało się, że zawód dentystyczny wykonują już tylko lekarze dentyści i lekarze stomatolodzy, w prasie poznańskiej ukazał się anons o nadzwyczajnym zjeździe Związku Dentystów Zachodnich Ziem Rzeczypospolitej. Zaniepokojone tym faktem organizacje związku lekarzy dentystów napisały do ministra opieki społecznej doniesienie informujące o istnieniu w Polsce nielegalnej organizacji pseudodentystycznej. Zgodnie z rozporządzeniem Prezydenta RP z 1927 r. o wykonywaniu praktyki dentystycznej, potwierdzonym ustawą o zawodzie lekarza z 1934 r., zawód ten mogli wykonywać tylko lekarze dentyści, a nie "dentyści". Okazało się, że Związek Dentystów był reliktem, skupiającym techników dentystycznych, którzy nie podporządkowali się istniejącym przepisom, i na swym zjeździe zaprotestowali przeciwko przepisom normującym status lekarza dentysty. Był to chyba ostatni tego typu publiczny protest przeciwko normalizacji prawa lekarsko-dentystycznego.
Wśród spraw nie załatwionych znajdowały się doktoraty z medycyny dentystycznej. Czekały na załatwienie od 1922 r., od powołania Państwowego Instytutu Dentystycznego i nadania tej uczelni 1 stycznia 1922 r. statutu przez Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Statut był tymczasowy, zatwierdzono go, przy oporze przedstawicieli wydziałów lekarskich uniwersytetów, jako dokument tymczasowy. I jako taki przetrwał kilkanaście lat. Statut PID z 1922 r. przewidywał możliwość uzyskiwania przez jego absolwentów stopnia naukowego doktora nauk dentystycznych. Jego tymczasowość polegała m.in. na tym, że warunki uzyskiwania stopnia doktorskiego miały być uregulowane oddzielnym rozporządzeniem ministerialnym. Do roku 1937, a więc przez 15 lat, kiedy środowisko i władze ministerialne podjęły dzieło generalnej regulacji spraw lekarsko-dentystycznych, rozporządzenie ministerialne się nie ukazało. Działo się tak mimo przekształcenia w 1933 r. Państwowego Instytutu Dentystycznego w Akademię Stomatologiczną. Tymczasowość okazała się bardzo trwała.
Absolwenci PID, później Akademii Stomatologicznej nie mogli otwierać przewodów doktorskich. Przywilej ten przysługiwał tylko stomatologom, a więc lekarzom po studiach uniwersyteckich.
W regulacjach prawnych, które zostały wprowadzone na początku istnienia II Rzeczypospolitej, ważne miejsce zajmowała nostryfikacja dyplomów zagranicznych. Nostryfikacji podlegały zarówno dyplomy lekarzy (niższego stopnia), jak i doktorów medycyny. Procedurę postępowania nostryfikacyjnego regulowało rozporządzenie Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z 1924 r. W kwestiach doktoratów nie przewidywało ono nostryfikacji dyplomów doktorskich lekarzy dentystów. Dyplomy takie mieli nieliczni obywatele polscy. Zdobyli je na studiach w uczelniach niemieckich.
Dwaj lekarze dentyści z woj. poznańskiego, H. Dumke i Z. Zydorowicz, mieli dyplomy doktorów dentystyki uzyskane na uczelniach niemieckich i używali w dokumentach tytułów doktorskich. Zabronił im tego prezydent m. Poznania pismem z 9 czerwca 1926 r. Podstawą prawną tej decyzji był przepis ustawy o szkołach akademickich z lipca 1920 r. Zobowiązywał on posiadaczy dyplomów zagranicznych do nostryfikacji ich w uczelniach polskich. Nostryfikacji tej mógłby ewentualnie dokonać PID, ale uprawnień tych nie miał i przez kilkanaście lat mieć nie będzie. Najwyższy Trybunał Administracyjny (odpowiednik dzisiejszego NSA) podtrzymał decyzję prezydenta m. Poznania i zabronił zainteresowanym używania tytułów doktorskich.
W 1937 r., kiedy do sprawy doktoratów z dentystyki powrócono, dotyczyła ona prawie wyłącznie absolwentów Państwowego Instytutu Dentystycznego (od 1933 r. Akademii Stomatologicznej).
Na zjeździe absolwentów PID-AS 1 listopada 1937 r. J. Konstantin, apelując do władz o kolejną regulację statusu lekarzy dentystów, używał argumentu tzw. prestiżowego: Tytuł naukowy, a w szczególności tytuł doktora, stanowi ukoronowanie długich, bo kilkunastoletnich studiów. Tytuł ten tworzy z osób, które go posiadają, zespół ludzi poświęcających się nauce i używających swą wiedzę dla dobra społeczeństwa, które darzy ich zaufaniem.
Niezależnie od tego tytuł doktora nauk lekarskich ma jeszcze swą odrębną cechę, która łączy się ściśle z kwestią autorytetu lekarza i wykonywaniem praktyki lekarskiej.
Konstantin zdefiniował to, na czym najbardziej zależało środowisku lekarzy dentystów. Było to zrównanie zawodów w ramach jednego stanu lekarskiego. Na przeszkodzie temu zrównaniu stało nieprzychylne ustosunkowanie się większości wydziałów lekarskich do Państwowego Instytutu Dentystycznego (AS). Dlatego, mimo przemianowania w 1933 r. PID na Akademię Stomatologiczną, i mimo nadania jej praw szkoły akademickiej - kwestia doktoratów nie została dotąd załatwiona.
Sprawę wzięli w swoje ręce wykładowcy Akademii Stomatologicznej, którzy powołali komisję profesorką pod przewodnictwem prof. dr. Jerzego Modrakowskiego, jej rektora. Komisja ta opracowała projekt rozporządzenia i przedłożyła go ministrowi. Zjazd absolwentów PID - Akademii Stomatologicznej zaapelował do ministra o nadanie projektowi rozporządzenia mocy obowiązującego prawa.
2 sierpnia 1938 r. wykładowcy Akademii Stomatologicznej i absolwenci PID-AS odnieśli sukces, na który czekali przez 16 lat. Minister wyznań religijnych i oświecenia publicznego wydał rozporządzenie w sprawie uzyskiwania stopnia doktora medycyny dentystycznej w Akademii Stomatologicznej w Warszawie.
Warunkiem ubiegania się o stopień doktora medycyny dentystycznej w Akademii Stomatologicznej jest:
1. wykazanie się uzyskaniem niższego stopnia naukowego w Akademii Stomatologicznej lub na wydziale lekarskim jednego z uniwersytetów polskich lub też niższego stopnia naukowego, uzyskanego w zagranicznej szkole wyższej i nostryfikowanego przez Akademię Stomatologiczną, bądź przez wydział lekarski jednego z polskich uniwersytetów;
2. przedstawienie samodzielnej pracy naukowej;
3. zdanie egzaminu ścisłego z przedmiotu głównego oraz jednego przedmiotu pobocznego.
Powstała też szansa na nostryfikację zagranicznych dyplomów doktorów dentystyki. Lekarze dentyści z Poznania H. Dumke i Z. Zydorowicz, których perypetie z 1926 r. wcześniej opisałem, mogliby teraz nostryfikować swoje dyplomy, ponieważ Radzie Profesorów Akademii Stomatologicznej rozporządzenie przyznawało prawa nostryfikacyjne, jakie w myśl rozporządzenia z 1924 r. miały tylko uniwersytety.
Rozporządzenie zaczęło obowiązywać 2 sierpnia 1938 r. Do 1 września 1939 r., kiedy wybuchła wojna, nie było chyba szans z niego skorzystać. Nie wiadomo też, jak wyglądałaby praktyka w zetknięciu z konkretnymi przypadkami. Akt prawny miał jednak miejsce i zaważył na historii. W pierwszych powojennych latach, dokąd nie zreformowano kształcenia akademickiego lekarzy i lekarzy dentystów, prawo to obowiązywało. Było też odnośnikiem dla twórców powojennego ładu w kształceniu lekarzy stomatologów.
Starania kadry naukowej Akademii Stomatologicznej i twórców izb lekarsko-dentystycznych nie poszły więc na marne!
Zygmunt Wiśniewski
Gazeta Lekarska 2009-03 - pismo izb lekarskich. Wydawca: Naczelna Rada Lekarska.
Dla członków izb lekarskich bezpłatnie.