Pracujemy zbyt dużo - ostrzega z okładki znany lubelski neurochirurg prof. Tomasz Trojanowski. Coraz mniej czasu mamy na życie rodzinne, towarzyskie, hobby, odpoczynek, ruch, uprawianie sportu, niezbędne dla prawidłowego odpoczynku, łagodzenia stresu, zapewnienia poczucia pełnego zdrowia - dodaje profesor w rozmowie z "Gazetą Lekarską". Dłużej od nas na świecie pracują tylko Koreańczycy - dowiadujemy się z raportu OECD Employment Outlook za ubiegły rok. Gonimy z posady w szpitalu do prywatnej kliniki lub spółki, łapiemy dodatkowe prace zlecone, często za takie sobie pieniądze, w efekcie ściągamy do domu wieczorem, zatapiamy się w fotelu z pilotem w ręku.

W połowie stycznia media doniosły: Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżył przepisy nakazujące prawnikom, lekarzom i przedstawicielom innych zawodów zaufania publicznego przynależność do korporacji zawodowych. Ponownie rozgorzała dyskusja na temat tego przymusu. Liczni przedstawiciele świata gospodarczego podkreślają, że obowiązek bycia członkiem izby oraz przestrzegania ograniczeń korporacyjnych w wielu przypadkach uderza w wolność gospodarczą. Pojawiły się także wywiady z profesjonalistami objętymi automatyczną przynależnością do samorządów zawodowych, którzy narzekali na nałożone na nich jarzmo, któremu, o zgrozo, towarzyszy także obowiązek opłacania składek członkowskich. Nie zabrakło wśród nich głosów lekarskich.

Sprawa istnienia samorządów zawodów zaufania publicznego raz po raz wraca jako ciekawy temat w medialnych dyskusjach. Nieszczególnie sprzyja to rzeczowości dyskusji. Głośne wystąpienie Rzecznika Praw Obywatelskich do Trybunału Konstytucyjnego niestety też dyskretnie pomija istotę tego problemu. Aby ocenić do czego zmierza propozycja zniesienia obowiązkowej przynależności do samorządów zawodów zaufania publicznego trzeba przede wszystkim wyraźnie stwierdzić, że wykonywanie tych zawodów chyba już wszędzie na świecie, a na pewno we wszystkich krajach Unii Europejskiej jest regulowane. Nawet najwięksi zwolennicy zniesienia ograniczeń w dostępie do tych zawodów nie proponują zniesienia ani obniżenia wymagań, od których uzależnione jest wykonywanie każdego z nich i używanie tytułu zawodowego.

20 lat temu, kiedy odradzał się samorząd lekarski w Polsce, zaczynałem studia i nie pamiętam, abym choćby przez chwilę zainteresował się jego istnieniem. Ale znam takich, którzy przez cały ten okres nie zauważyli, czym zajmują się ustawowo ustanowione izby zawodów lekarzy i lekarzy dentystów. Zawsze zadają to samo pytanie: A na co mi ta izba? Trudno z nimi rozmawiać. Argumenty, którymi się podpierają, wielokrotnie nie mają nic wspólnego z rzeczywistością, ale potrafią celować w czułe punkty, wykazując bezduszność lub bezkarność ludzi, którzy powinni dbać o prestiż naszych profesji. Przez kolejne czternaście lat poznawałem tych, którzy poświęcili się idei korporacji bez reszty, wchodzących czasem w potężny spór, aby przekonać do swoich racji. Uczestniczyłem w dyskusjach, gdzie rozmówcy nie mieli dla siebie litości, za to nikt nie miał wątpliwości, że się wzajemnie szanują. Ale poczułem również bezpardonową siłę działaczy, którzy przy okazji pełnionych funkcji załatwiają różne interesy.

Z prof. dr. hab. Tomaszem Trojanowskim, neurochirurgiem, kierownikiem Katedry i Kliniki Neurochirurgii i Neurochirurgii Dziecięcej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie rozmawia Agnieszka Katrynicz. . Panie profesorze, jak pana zdrowie? - Dziękuję, doskonale, nie narzekam. . Kiedy ostatnio robił pan badania kontrolne? - Poddaję się badaniom kontrolnym raz do roku, zgodnie z wymaganiami przepisów dla pracowników ochrony zdrowia i oczekiwaniami pracodawcy. . Polacy dość niechętnie się badają, działania profilaktyczne nie mają masowego oddźwięku. Czy na tym tle lekarze wyróżniają się szczególną aktywnością? - Odnoszę wrażenie, chociaż nie jest to poparte żadnymi danymi, że lekarze należą do bardzo zapracowanych ludzi, którzy stawiają obowiązki zawodowe i dobro pozostających pod ich opieką chorych na pierwszym miejscu, często lekceważąc występujące u siebie dolegliwości i objawy. Dlatego często zaniedbują swoje zdrowie, bo na badania profilaktyczne nie mają po prostu czasu.

Kierowcy ciężarówek mogą prowadzić pojazd maksymalnie przez 9 godzin na dobę, dwa razy w tygodniu przez maksimum 10 godzin. W połowie tego czasu muszą mieć blisko godzinną przerwę. Każdej doby przysługuje im prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku, który może być skrócony, ale nie mniej niż do 9 godzin, i nie częściej niż 3 razy w ciągu tygodnia. I to niezależnie od tego, czy pracują na etacie, czy w ramach swojej własnej działalności gospodarczej (czyli kontraktu). Na krajowej "ósemce" pod Białymstokiem przyłapano w dzień wigilijny Łotyszkę, która prowadziła TIR-a z Holandii na Łotwę i tak się spieszyła do domu na święta, że według wskazań tachografu siedziała za kierownicą bez wymaganych unijnymi przepisami przerw - na ostatnim odcinku przez 30 godzin, a przedtem dwa razy po 22 godziny. Kobiecie wlepiono mandat w wysokości 1 tys. zł, właściciela pojazdu ukarano kwotą 15 tys. zł.

Pod koniec roku - tradycyjnie - dochodzi do konfliktu między NFZ a świadczeniodawcami w sprawie kontraktów na udzielanie refundowanych świadczeń zdrowotnych. Głównym przedmiotem sporu jest cena za świadczenie. Politycy bagatelizują ten problem, bo w końcu kontrakty są podpisywane i sprawa "stabilizuje się". Jest to jednak stabilizacja pozorna, a prawdziwe i bolesne skutki problemu pojawiają się później i trwają długo.

Zabieramy głos w imieniu lekarzy protestujących przeciwko przebiegowi sesji jesiennej PES z chorób wewnętrznych, poruszeni ostatnimi dostępnymi w publikacjach prasowych wypowiedziami osób, które decydują o naszej zawodowej przyszłości. Przypominamy jedynie, iż egzaminu testowego z chorób wewnętrznych nie zdało prawie 50% przystępujących do egzaminu, nikt z ponad 700 lekarzy nie uzyskał oceny bardzo dobrej, a średnia uzyskana liczba punktów była poniżej progu zaliczenia.

Wróćmy jeszcze na chwilę do zeszłorocznych rozmów zespołu negocjacyjnego Komisji Stomatologicznej NRL z przedstawicielami centrali NFZ w sprawie kontraktów stomatologicznych na rok 2009. Stronę samorządu lekarskiego reprezentowali Małgorzata Kaczmarska-Banasiak, Jolanta Szczurko, Robert Stępień i Andrzej Baszkowski. Rozmowy ciągnęły się przez kilka miesięcy, głównie z powodu ewolucji poglądów i zmieniających się propozycji Funduszu. W negocjacjach nie pomogła także rotacja na stanowiskach kierowniczych Funduszu. Czasem nasi rozmówcy nie wiedzieli o ustaleniach podjętych przez ich poprzedników. Głównym tematem - jak zawsze - były pieniądze. Tzn. budżet na świadczenia stomatologiczne i co za tym idzie ich ceny.

3 stycznia 2009 r. ukończyła 100 lat absolwentka Warszawskiej Akademii Stomatologicznej z 1934 r. doktor Marta Brzostowska. W środowisku lekarzy warszawskich cieszy się największym autorytetem lekarza społecznika. Już w czasach studenckich działała społecznie w Studenckiej Bratniej Pomocy, tzw. Bratniaku, organizacji pomagającej studentom w trudnej sytuacji finansowej. Jako wolontariuszka opiekowała się więźniarkami Pawiaka oraz dziewczętami "moralnie zaniedbanymi". Po studiach nieodpłatnie przyjmowała dwa razy w tygodniu w przychodni dla bezrobotnych.

W Średniowieczu uważano, że choroby wywołane są przez ponadnaturalne siły nieczyste. Najczęstszym sposobem ich zwalczania były modły o boską pomoc. Ponieważ bezpośrednie zwracanie się do samego Boga stanowiło grzeszną zuchwałość, chorzy modlili się do Świętych Kościoła. Różnorodność intencji, z jakimi zwracali się chorzy do swoich boskich lekarzy spowodowała, że niektórym z nich zaczęto przypisywać szczególne moce w uzdrawianiu określonego typu schorzeń. Nazwano ich patronami poszczególnych chorób i dolegliwości. Najczęściej miano to zdobywali święci z powodu cierpień fizycznych, jakich doznali.

System edukacji lekarskiej kadry stomatologicznej kreowany jest przez różne środowiska. Najczęściej powodem wprowadzanych zmian jest dążenie do poprawy jakości szkolenia, ale czasem podejmowane są próby użycia systemu do osiągnięcia innych celów, niekoniecznie związanych z edukacją. Najważniejsze jest to, że tym systemem dysponujemy. Z pewnością ma on wiele niedociągnięć. Być może wcześniej był już na wyższej fazie swego rozwoju, ale i tak dalej pozostał systemem, a jego obecna forma śmiało może być określona jako dojrzała. Na jego aktualny stan wpływają wcześniej zajęte stanowiska organizacji lub opiniotwórczych jednostek; decyzje, które kiedyś ogłoszone - niesłusznie uznawane są za nienaruszalne wykładnie; protokoły, a raczej echa zwoływanych zebrań, których organizatorzy realizują taką politykę, którą tylko oni uważają za słuszną, a zebrania organizowane są jedynie w tym celu, aby usłyszeć argumenty popierające postawione przez nich samych założenia.