Za dobre rzeczy trzeba ludzi wynagradzać. Nie wystarczy moralizować, wzdychać ani marudzić, że nikt nas nie rozumie, aby sięgać po sukcesy na dużą skalę. Szkoci owładnięci nałogiem palenia będą mogli otrzymać 50 funtów miesięcznie przez trzy miesiące jako finansową zachętę do rzucenia palenia. Nie poskąpi na to publicznego grosza autonomiczny rząd rzekomo skąpej Szkocji, który na ten eksperyment wyłoży wkrótce pół miliona funtów. Palacze rozstający się z nałogiem otrzymają elektroniczną kartę honorowaną przez supermarkety, którą będą mogli płacić za warzywa i owoce, ale nie alkohol czy papierosy. Nadużyciom ma zapobiegać cotygodniowy test wykrywający tlenek węgla w oddechu, który palacze rzucający nałóg będą mogli zrobić sobie w aptece.

Gdyby u progu wakacji letnich naszych dzieci chcieć napisać coś o ich planach, to miejsca nie starczyłoby, aby opowiedzieć o radościach i rozczarowaniach końca roku szkolnego, przygotowaniach do wyjazdów, wczesnym wstawaniu w celu dowiezienia ich na zbiórkę (dlaczego te autokary i pociągi zawsze muszą odjeżdżać o 5.30 rano?), no i tych nerwowych naszych oczekiwaniach na jakąś odrobinkę wiadomości (już nawet nie pocztówkę, ale choćby SMS), że żyją i jest im dobrze. Ale przecież mam pisać o sprawach naszego środowiska, ochrony zdrowia itp. A tu naprawdę posucha. Plany reformatorskie rządu rozmyły się w jakiejś nieokreślonej przyszłości. Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej wraz z rewolucyjnymi zapowiedziami prywatyzacji zamarła w gęstym powietrzu czerwcowych upałów.

Od 1 lipca w szpitalach obowiązuje nowy system rozliczeń z NFZ oparty na tzw. jednorodnych grupach pacjentów. - Dzięki tej zmianie placówki dostaną więcej pieniędzy - uważa Jacek Paszkiewicz, prezes NFZ. W systemie jednorodnych grup pacjentów (JGP) - angielskie DRG (Diagnosis Related Groups) - świadczenia zostały przypisane do 462 grup terapeutycznych (poszczególne kategorie bądź pozycje są klasyfikowane wokół podobnych cech klinicznych i podobnego zużycia środków na leczenie). - Wprowadzenie tego systemu zwiększy przychody szpitali średnio o 12 proc. - zapewnia Paszkiewicz. To przekonanie wynika z wyników pilotażu przeprowadzonego w 63 szpitalach w Polsce. A więc - według założeń NFZ - jeszcze w tym roku do szpitali trafi dodatkowe 2,8 mld zł. Kolejną dobrą wiadomością jest także to, że do 48 zł ma też wzrosnąć średnia wartość tzw. punktu rozliczeniowego. Niestety, nie oznacza to jednak, że wszystkim placówkom zostanie zaproponowana taka sama cena. Wiele wskazuje na to, że taka wycena zostanie przedstawiona instytutom i klinikom. .

Z dr. n. med. Januszem Mederem, prezesem Polskiej Unii Onkologii i szefem kliniki Nowotworów Układu Chłonnego warszawskiego Centrum Onkologii rozmawia Agnieszka Katrynicz. . Panie doktorze, jak pana zdrowie? - Na szczęście nie narzekam. Pewnie mam dobre geny. A poza tym prowadzę aktywny tryb życia - na studiach pływałem, żeglowałem, jeździłem na rowerze. Oczywiście potem, gdy zaczęło mi przybywać obowiązków zaczęło brakować mi czasu na wyjazdy nad jeziora, ale to przecież nie jest powód by rezygnować z ruchu. Jeśli komuś brakuje czasu na aktywność fizyczną, to jest uciekanie od problemu połączone z nieumiejętnością zorganizowania sobie dnia pracy. Przecież wystarczy codziennie pójść na spacer, najlepiej po parku, gdzie nie ma spalin samochodowych, albo skorzystać z oferty siłowni czy basenów, których jest coraz więcej, więc bez trudu można coś znaleźć na swoim osiedlu.

"Kryzys zajrzał do izb" - pisze Agnieszka Katrynicz w majowym wydaniu "Gazety Lekarskiej". Nie stawia znaku zapytania, po prostu stwierdza fakt. W pełni się z nią zgadzam. A że dyskutujemy w obliczu nowelizacji ustawy o izbach akurat o stomatologii, dowodzi, wbrew różnym opiniom, o prężności tego środowiska, które chce się otrząsnąć z marazmu i poczucia bezsilności ogarniającej pozostałą część izby. To charakterystyczne, że z wyjątkiem prezesa NRL Konstantego Radziwiłła nikt z lekarzy medycyny się nie odezwał, jakby przynależność do samorządu 1/4 kolegów była im obojętna. W przyczyny kryzysu dzisiejszej izby lekarzy i lekarzy dentystów nie chcę wnikać. Najogólniej składa się na nią rozbieżność interesów poszczególnych zawodowych grup lekarzy; ustawodawstwo skrojone na minimalistyczną miarę, nie przystające do społeczeństwa obywatelskiego, a podtrzymywane przez kolejne rządzące ekipy; potęga scentralizowanego, państwowego systemu płatniczego pod nazwą NFZ; wreszcie cechy naszego narodowego charakteru, m.in. nadmierny indywidualizm, kłótliwość, niechęć do wspólnego działania, zachowawczość nazywana inaczej konserwatyzmem.

Współczesna stomatologia oferuje coraz więcej materiałów, urządzeń, metod diagnostyki i leczenia. Wszechstronny lekarz dentysta w swoim coraz lepiej wyposażonym gabinecie podejmuje się nie tylko inwazyjnych zabiegów, ale wykorzystuje nowe techniki znieczuleń: nasiękowych, przewodowych, doprzegrodowych, śródwięzadłowych, czy dokostnych. Używa do tego odważniej leków znieczulania miejscowego w wyższym stężeniu. Niestety, jednocześnie obserwujemy wzrost reakcji niepożądanych, nietolerancji i uczuleń prowadzących do różnych postaci reakcji anafilaktycznych lub anafilaktoidalnych. W dodatku bogate, drobne unaczynienie okolicy "roboczej" powoduje, że mimo prawidłowej aspiracji trudno uniknąć wśród setek pacjentów niezamierzonego, donaczyniowego podania leku znieczulenia miejscowego.

Z Jarosławem Kabulskim, posłem Platformy Obywatelskiej rozmawia Agnieszka Banach. . W jakiej kondycji jest polska ochrona zdrowia? - Ocena sytuacji w ochronie zdrowia musi być podobna, niezależnie od reprezentowanej opcji politycznej: nie jest dobrze. Każdy z nas może być pacjentem, dlatego uważam, że taki punkt widzenia powinien być dla wszystkich najważniejszy. Jestem tu dobrym przykładem, bo od dwóch miesięcy zmagam się z poważnymi problemami zdrowotnymi i na ochronę zdrowia patrzę właśnie z perspektywy chorego. Nie wszystko w tej dziedzinie jest tak, jak powinno być. Z pewnością dzisiaj sytuacja w ochronie zdrowia jest i tak nieporównywalnie lepsza niż jeszcze 5 czy 6 lat temu, ale nie wszyscy sobie w tej rzeczywistości radzą. Ilość środków jest nadal niewystarczająca, a te, co są, często nieracjonalnie się wydaje. Wynika to stąd, że jednostki ochrony zdrowia nie potrafią prawidłowo gospodarować - środki finansowe nie zawsze kierowane są tam, gdzie powinny, no i mamy do czynienia z wieloma manipulacjami, np. oszustwami przy wypisywaniu leków refundowanych, wykazywaniu fikcyjnych pacjentów.

Minister Ewa Kopacz pokazała wyczekiwany od dawna koszyk świadczeń gwarantowanych i tych nie gwarantowanych. Jednak to, co miało być jej sukcesem, rozczarowało środowisko. To nie jest żaden koszyk - mówi wprost Krzysztof Bukiel, przewodniczący OZZL. Podobnego zdania jest większość lekarzy i ekspertów. - O koszyku niewiele było mowy. Nie przedstawiono żadnych konkretów. Zebrano procedury, które już są finansowane. Nic nie mówiono o standardzie świadczeń medycznych - ocenił krótko Konstanty Radziwiłł, prezes NRL. Rzeczywiście trudno oprzeć się temu wrażeniu, ponieważ na liście świadczeń gwarantowanych znalazły się te same pozycje, które teraz są darmowe. Jedyną zmianą jest to, że do listy świadczeń bezpłatnych dopisano szczepionkę przeciw pneumokokom. Z kolei na listę zabiegów odpłatnych trafiły te, za które dotychczas i tak trzeba było zapłacić (np. zabiegi z zakresu chirurgii plastycznej).

Koszyk świadczeń gwarantowanych jest chyba jedynym elementem reformy ochrony zdrowia, na który zgadzają się wszystkie najważniejsze ugrupowania polityczne. Co więcej, uważa się powszechnie, że jest to sprawa fundamentalna dla powodzenia reformy, bez której nie można wprowadzić wielu innych jej elementów, jak np. dodatkowych ubezpieczeń zdrowotnych. Można by więc pomyśleć, że wprowadzenie koszyka będzie rzeczą prostą i szybką. Tymczasem od kilkunastu lat nie udało się tego zrobić żadnej ekipie. Wielokrotnie wydawało się, że koszyk już, już widać, po czym okazywało się, że był to tylko miraż. Dotyczy to również ostatniej propozycji, przedstawionej - tym razem - przez minister Ewę Kopacz. Dlaczego tak się dzieje? Najpierw trzeba odpowiedzieć na pytanie: W jakim celu tworzy się koszyk świadczeń gwarantowanych? Politycy i zwykli obywatele mówią najczęściej: "Żeby było wiadomo, co się ludziom należy za ich składkę zdrowotną". Nie jest to chyba odpowiedź właściwa, skoro dzisiaj, mimo że wiadomo, co się ludziom formalnie należy (wszystko, poza świadczeniami ujętymi w załączniku do ustawy zdrowotnej), wciąż słychać żądanie wprowadzenia koszyka.

Ministerialne umysły od dziesięcioleci pracują w takim natężeniu nad wyglądem recepty, że wysiłek intelektualny tylu ludzi nie może pójść na marne! Dla nadania właściwej rangi tym jakże twórczym i niezbędnym dla istnienia medycyny praktycznej pracom musimy powołać do życia nowy dział nauk medycznych pod nazwą receptologia stosowana. Dyscyplina ta powinna być zaliczana do nauk podstawowych - wszak prawidłowe pisanie recept musi znać lekarz każdej specjalności! W początkach mojej kariery medycznej pisanie recept było zajęciem miłym, łatwym i przyjemnym. Nosiłam bloczek receptowy wraz z pieczątką zawsze przy sobie, nie żywiąc specjalnych lęków o losy tych elementarnych atrybutów zawodu lekarza. Wszystko miało zdecydowanie mniejsze rozmiary i mieściło się bez trudu w niewielkiej damskiej torebce. Gdy ktoś ze znajomych lub przyjaciół prosił o wypisanie leku na receptę, wielu z nas wyjmowało stosowne przybory i nie będąc świadomymi naganności swych czynów wypisywało różne specyfiki. Wraz ze zbliżaniem się do granic naszego kraju zachłannego kapitalizmu, w którym liczenie każdego centa i sprawozdawczość urastają do rangi religii, zaczęto też liczyć koszty ordynacji, diagnozowania, czasu pracy tak wytrwale, aż powstała wielka idea uszczelnienia systemu. .

Przedstawiamy trzecią część wyników badania opinii lekarzy pt. "Aktualne problemy środowiska lekarskiego". Jego realizacja odbyła się w czerwcu 2007 r. Odpowiedzi na pytania ankiety udzieliło 282 respondentów-lekarzy. Badanie to przeprowadzono z inspiracji Naczelnej Izby Lekarskiej. Obecnie omawiamy wyniki pytań na temat planów zmiany pracy w kraju i za granicą. Jedynie nieliczni lekarze planują w najbliższym czasie zmianę miejsca pracy w Polsce, jednak zwraca uwagę znacząca grupa udzielających odpowiedzi "Jeszcze nie wiem". Ci lekarze to potencjalni kandydaci do zmiany miejsca pracy, osoby biorące taką możliwość pod uwagę, lecz nie podejmujące jeszcze konkretnych kroków w tym kierunku (wykres 1). Większość lekarzy planujących zmianę zatrudnienia w Polsce zamierza pracować w prywatnej przychodni bądź we własnym gabinecie. Po zmianie chcieliby zarabiać średnio 10 702 zł. Mediana (wartość środkowa) podawanych kwot oczekiwanych zarobków to 7750 zł.

Wprowadzenie nowych zasad pracy lekarzy pozostaje trudnym i nieuniknionym zadaniem dla Ministerstwa Zdrowia, lekarzy oraz pracodawców. Na razie większość państw Unii Europejskiej nie stosuje się w pełni do słynnej już dyrektywy. Na zbyt opieszałych w najbliższych latach będą czekać wysokie unijne kary pieniężne. Czy naprawdę nie da się zorganizować pracy lekarzy tak, aby wilk był syty i owca cała? Przedstawiam uproszczone streszczenie zasad pracy lekarzy w Anglii, gdzie zarówno system narodowej służby zdrowia (NHS - National Health Service), jak i godziny aktywności szpitali i lekarzy są inne niż w Polsce. Omawiam jedynie zasady pracy lekarzy na różnych stanowiskach szpitalnych, bowiem lekarze rodzinni (General Practitioners - GPs) objęci są innym kontraktem pracy. Prezentuję przykłady rozwiązań zatrudnienia lekarzy, które różnią się między szpitalami w zależności od ich profilu i rodzaju specjalności.

2 czerwca br. odbyła się w Polskiej Akademii Nauk, z udziałem licznych wykładowców z zagranicy, konferencja poświęcona różnym aspektom reform ochrony zdrowia. Wśród wielkich spraw dotyczących systemów, kapitałów, ubezpieczeń, zarządzania, polityki niewiele zwracano uwagi na to, co dzieje się pomiędzy najważniejszymi, choć pozornie mało wpływowymi, uczestnikami wielkich systemów - pacjentami i lekarzami, i jak systemy wpływają na te relacje. Moim zdaniem ten aspekt jest niezwykle ważny, ponieważ nawet "najgenialniejsza" reforma, najbardziej wyszukane przepływy środków i mechanizmy zarządzania oraz kontroli są skazane na niepowodzenie, jeżeli w codziennych setkach tysięcy spotkań pacjentów z lekarzami obie strony będą niezadowolone. Niezależnie od wzajemnych zarzutów na pewno i jedna, i druga strona bardzo źle oceni i system, i reformatorów. .