Konferencja Białego szczytu dobiegła końca. Powstał dokument nazwany Rekomendacjami, który przedstawiciele niektórych organizacji podpisali, część nie podpisała go, a część podpisując dołączyła swoje zdania odrębne w niektórych sprawach. W imieniu Naczelnej Rady Lekarskiej podpisałem go wspólnie z wiceprezesem NRL Anną Lellą. Wielu mniej uważnych obserwatorów twierdzi, że cała impreza nie zasługuje nawet na uwagę i miała charakter głównie propagandowej zagrywki rządu grającego na czas. Nie mnie oceniać intencje polityków. Mam nadzieję, że przynajmniej częściowo to nieprawda. Wydaje mi się jednak, że warto spojrzeć na dokonanie drugiej już po Konferencji Okrągłego Stołu z 2003 r. dużej konferencji, która zgromadziła wszystkich znaczących graczy w ochronie zdrowia: organizacje pacjentów, samorządy i związki zawodowe pracowników, organy założycielskie i prywatnych przedsiębiorców. Przedstawiciele rządu początkowo próbowali zmusić to gremium do pozytywnego zaopiniowania poselskich, złych projektów ustaw dotyczących planowanych zmian w ochronie zdrowia. Spotkali się tu ze stanowczą niechęcią do pracy nad nimi spowodowaną niezwykle krytyczną oceną projektów, także ze strony przedstawicieli samorządu lekarskiego. W zamian za to uczestnicy zdecydowali się na przedstawienie rządowi "pryncypiów" docelowego systemu ochrony zdrowia, na których dopiero należałoby budować założenia rozwiązań ustawowych, a następnie przygotować nowe projekty ustaw. Warto przyjrzeć się tym ustaleniom. Biały szczyt uznał, że należy:
- dopuścić możliwość przekształcania SP ZOZ w spółki prawa handlowego pod warunkiem systemowego rozwiązania problemu ich zadłużenia oraz przygotowania przepisów zapobiegających możliwości odchodzenia przez nie od pełnienia misji publicznej,
- zastąpić konkurs ofert dopuszczeniem do udzielania świadczeń zdrowotnych wszystkich podmiotów spełniających wymagane warunki (tzw. kontrakty otwarte),
- wprowadzić częściową niewielką odpłatność za część świadczeń gwarantowanych (z jednoczesnym wprowadzeniem osłon da najuboższych),
- dopuścić możliwość odpłatnego udzielania świadczeń zdrowotnych w ramach "wolnych mocy" także w publicznych placówkach,
- jak najszybciej opracować ustawowe kryteria włączania świadczeń zdrowotnych do tzw. koszyka, a następnie niezwłocznie przystąpić do określenia zakresu i warunków udzielania (w tym maksymalnego dopuszczalnego czasu oczekiwania) świadczeń gwarantowanych,
- zapewnić publiczne nakłady w wysokości pokrywającej rzeczywistą wartość gwarantowanych świadczeń (z uwzględnieniem rzeczywistej wartości pracy ludzkiej),
- dopuścić możliwość prowadzenia powszechnego ubezpieczenia przez konkurujące publiczne i niepubliczne ubezpieczalnie,
- dopuścić możliwość prowadzenia dodatkowych ubezpieczeń pokrywających zakres nie gwarantowany przez powszechne ubezpieczenie zdrowotne,
- objąć wszystkich obywateli (w tym rolników) jednakowymi zasadami finansowania opieki zdrowotnej,
- wzmocnić ochronę praw pacjentów poprzez powołanie urzędu rzecznika praw pacjenta w ramach urzędu Rzecznika Praw Obywatelskich,
- odejść od pomysłów ograniczenia prawa pracowników do podejmowania dodatkowego zatrudnienia,
- ustawowo zagwarantować minimalne wynagrodzenia pracowników medycznych (stopniowo wzrastające w ciągu 2 lat).

Biały szczyt stwierdził, że nie da się zapewnić przyzwoitej jakości systemu ochrony zdrowia, jeśli nakłady publiczne na ten cel będą pozostawać poniżej 6%PKB.
Uważam, że przyjęcie tych postulatów jako podstawy planowanych zmian w ochronie zdrowia przez rząd mogłoby stanowić przełom i być podstawą do patrzenia z optymizmem na mające nastąpić zmiany. Czy można się tego spodziewać? Pierwsze reakcje Premiera i Minister Zdrowia nie nastrajają zbyt optymistycznie. Ale... poczekajmy chwilkę.

Konstanty Radziwiłł


Gazeta Lekarska 2008-04 - pismo izb lekarskich. Wydawca: Naczelna Rada Lekarska.
Dla członków izb lekarskich bezpłatnie.