"Czwarta Rzeczpospolita przegrała bitwę, ale wygra wojnę". W ten sposób Jarosław Kaczyński skomentował wyniki wyborów parlamentarnych. Co gorsza, przegrała już nie z układem, ale z frontem, którego horyzont od głośnego zabójcy księdza po Donalda Tuska jednym tchem zakreślił premier. Analiza to tak osobliwa i powalająca, że ciągle próbuję ją rozgryźć.

W chwili, gdy piszę ten felieton, napływają kolejne wyniki z Państwowej Komisji Wyborczej. Wszystko wskazuje na to, że polska demokracja stanęła na wysokości zadania. Wysoka frekwencja zapewnia wybieranym parlamentarzystom mocny mandat. Sądzę, że już za kilka dni (pewnie zanim ten numer "Gazety" trafi do Czytelnika) będziemy mieć nową większość parlamentarną i poznamy skład nowego rządu. To chwila, w której wszyscy z większym optymizmem patrzą w przyszłość. Zwłaszcza, że punkt startowy jest naprawdę dobry.

Samorządy zawodowe udowodniły, że ich głos liczy się w debacie publicznej. Walka rządu z polską inteligencją stała się symbolem zagrożenia demokracji. Można śmiało powiedzieć, że to początek sukcesu. Niewielu obywateli zwróciło uwagę na niewielki fragment expose premiera Jarosława Kaczyńskiego: "Walka z korporacjami jest w tej chwili bezwzględną koniecznością. Musimy ją prowadzić i będziemy ją prowadzić." Głosy oburzenia, jakie wywołał nie wydostały się z uchwalanych w tej sprawie stanowisk i apeli do przestrzeni komunikacji publicznej. Mało kto rozumie pojęcie subsydiarności, która jest jedną z najważniejszych cech ustrojowych państw demokratycznych.

Gdy toczyły się w ostatnich tygodniach i miesiącach akcje strajkowe, pytano mnie wielokrotnie o sytuację lekarzy w szpitalu klinicznym. Odpowiedzią moją było ukazanie rozwarstwienia naszego grona oraz niezupełnie zbieżnych interesów nas motywujących. To sprawia, że dość trudno byłoby w szpitalu klinicznym zjednoczyć się w sposób zdecydowany i bezkompromisowy dla radykalnej zmiany lekarskiej sytuacji. Nie było zbyt dużo szpitali klinicznych, w których mieliśmy do czynienia ze strajkami. Łatwiej o ich zorganizowanie w szpitalach, w których koledzy czują się niezastąpieni w swoim regionie, a ponadto często przepracowani ponad wszelkie przyzwoite miary ze zdecydowaną degustacją finansową.

Lekarzy z Europy chcących szkolić się w chirurgii transplantacyjnej od zeszłego roku obowiązuje jednolity program specjalizacji. Standardy ich edukacji ustaliła Europejska Rada Chirurgii, a ściślej mówiąc jej sekcja ds. transplantacji, złożona z przedstawicieli krajów Unii. Co ważne dla nas, europejski program nauczania został oparty na polskim, obowiązującym u nas już od 4 lat. We wrześniu tego roku międzynarodowa komisja po raz pierwszy oceniała wiedzę przyszłych chirurgów - transplantologów. Egzamin odbył się w Pradze podczas Kongresu Europejskiego Towarzystwa Transplantacyjnego.

Pod koniec lat sześćdziesiątych, kiedy byłem bardzo młodym lekarzem, wśród wielu pochłanianych przeze mnie z zapałem informacji znalazło się kilka, które zaintrygowały mnie szczególnie, zmuszając wielokrotnie do zastanowienia podczas dalszej, długoletniej przygody z medycyną. Jedną z nich była konkluzja badań przeprowadzonych w pewnym dobrym, zachodnim ośrodku akademickim. Przeanalizowano historie chorób hospitalizowanych tam pacjentów. Na podstawie tej analizy stwierdzono, że do postawienia prawidłowego rozpoznania końcowego wystarczyło dobre zebranie wywiadów aż u 66 na 80 przebadanych chorych. U y pacjentów do postawienia ostatecznego rozpoznania potrzebne było jeszcze badanie fizykalne.

Relacja lekarza z pacjentem nieuleczalnie chorym należy do najtrudniejszych sytuacji w praktyce medyka. Jak przekazać diagnozę, która zmienia całkowicie życie drugiego człowieka? Jak uznać fakt, że medycyna, której się zawierza z racji uprawianego zawodu i wykształcenia przynosi porażkę. Trzeba się zmierzyć nie tylko z bezradnością wobec nieuchronnego postępu choroby pacjenta, ale również z własnym lękiem przed śmiercią i umieraniem. W dodatku nie ma jasnych zasad postępowania, które pasowałyby do wszystkich chorych, nie ma systemu szkoleń w zakresie komunikacji lekarz-pacjent, nie ma profesjonalnego wsparcia dla lekarzy. W najtrudniejszych sytuacjach lekarz skazany jest na własne "wyczucie", kluczowa staje się jego inteligencja emocjonalna, intuicyjne rozpoznanie faktycznych oczekiwań chorego.

Najlepszą metodą badawczą pozwalającą na poznanie co myślą szerokie rzesze społeczne nie jest prowadzenie badań socjologicznych i ankiet, lecz czytanie togo, co ludzie piszą w internecie. Ankieta ogranicza swobodę wypowiedzi i poniekąd wymusza poprawność polityczną, formuła zaś internetowych forów, w dużej mierze wynikająca z anonimowości, pozwala na zachowania a la hulaj dusza, piekła nie ma. Internet jest dziś autentyczną trybuną ludu i obnaża bezlitośnie raczej nieciekawe oblicze rzesz społecznych - przez fora internetowe szerokim strumieniem przelewa się patologiczny autorytaryzm, totalne mylenie pojęć, zawiść i jadowitość. Zamiłowanie do lustracji życiorysów, garaży, kont bankowych cechuje niemal co drugiego polskiego forumowicza.

Kwestia wydawania zamienników od zawsze budziła emocje zarówno wśród producentów leków, wśród dystrybutorów, jak i wśród aptekarzy. Producenci i dystrybutorzy przekonani o posiadaniu tańszego odpowiednika innego preparatu przygotowywali kampanie promocyjne oparte na założeniu dokonania zamiany leku w aptece. Niektóre firmy całą swoją strategię sprzedaży oparły właśnie na współpracy z aptekami w zakresie substytucji. Do aptek ruszyło tysiące przedstawicieli firm farmaceutycznych informując o możliwości zamiany, i to zawsze na tańszy preparat tej właśnie firmy.

Afera strzykawkowa, tak jak wcześniejsze afery z corhydronem i Vioxxem, po raz kolejny udowodniła, że system zgłaszania działań niepożądanych leków i preparatów leczniczych w Polsce nie działa. W 2006 r. Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPLWMiPB) otrzymał ponad 500 zgłoszeń o niepożądanym działaniu leku. Sytuacja wygląda jeszcze gorzej, jeśli przyjrzymy się zgłoszeniom dotyczącym poszczególnych preparatów.

W marcowym numerze "GL" pisałem o styczniowym spotkaniu z prezesem NFZ Andrzejem Sośnierzem na temat cen świadczeń stomatologicznych. Prezes zapewnił wówczas, że w najbliższym czasie centrala NFZ przygotuje i przedstawi propozycje całościowego rozwiązania problemu. Najbliższym czasem okazał się być sierpień. W zorganizowanym wówczas spotkaniu wziął udział zespół negocjacyjny KS NRL i kierownictwo NFZ. Na początku spotkania prezes ponownie zadeklarował chęć uporządkowania rozliczeń stomatologicznych i dojścia do cen rzeczywistych. Wyobraża sobie, że nastąpi to etapowo.

Niniejsza informacja jest odpowiedzią na liczne pytania zgłaszane przez lekarzy dentystów podczas dyżurów zespołu radców prawnych OIL w Krakowie. Problemy dotyczyły roszczeń odszkodowawczych wysuwanych wobec nich przez pacjentów. Żądania różnego rodzaju i różnej skali, bardziej lub mniej uzasadnione, w chwili obecnej nie są już tylko domeną lekarskich dyscyplin operacyjnych, ale w coraz większym stopniu związane są ze świadczeniami zdrowotnymi udzielanymi przez lekarzy dentystów. W szczególności w najtrudniejszych rodzajach specjalności stomatologicznych takich jak chirurgia stomatologiczna, w tym związana z wszczepieniem implantów, endodoncja, protetyka oraz wszelkie rodzaje zabiegów estetycznych.

Przełomowe badania nad komórkami macierzystymi został y nagrodzone pierwszym tegorocznym Noblem. Dziesięcioma milionami szwedzkich koron podzielą się Mario Capecchi z Salt Lake City (USA), Oliver Smithies z Uniwersytetu Północnej Karoliny (USA) oraz Martin Evans z Uniwersytetu w Cardiff (wielka Brytania). Opracowana przez nich technika wywoływania genetycznych modyfikacji myszy umożliwiła badanie roli poszczególnych genów. W szczególności zaś pozwoliła na analizowanie genetycznych przyczyn nowotworów, chorób układu krążenia czy cukrzycy.

Środowisko chirurgów Krakowa i Polski czeka już w dniach 29 listopada - 1 grudnia 2007 r. 11. Zjazd Europejskiego Towarzystwa Chirurgii (European Society of Surgery). Organizatorzy konferencji: przewodniczący ESS prof. dr hab. med. Jan Kulig wraz z zespołem I Katedry Chirurgii Ogólnej i Kliniki Chirurgii Gastroenterologicznej CM Uniwersytetu Jagiellońskiego, spodziewają się ponad trzystu wybitnych chirurgów z Polski, Europy oraz USA. Ich udział ma spore znaczenie dla integracji całego środowiska chirurgicznego naszego kontynentu i Polski, włączając kraje Europy Wschodniej.