17 września br. minęła 10 już rocznica śmierci przedwcześnie, bo zaledwie w wieku 56 lat, zmarłego ministra zdrowia i opieki społecznej w latach 1993-97, posła na Sejm RP I i II kadencji profesora Ryszarda Jacka Żochowskiego.
Funkcję tę przyszło Mu pełnić w bardzo trudnym okresie transformacji ustrojowej i przełomowych reform dla ochrony zdrowia w Polsce, związanych m. in. z ubezpieczeniem zdrowotnym, ustaleniem zakresu świadczeń gwarantowanych przez państwo ze środków publicznych, wprowadzeniem instytucji lekarza rodzinnego, Rejestrem Usług Medycznych, usamodzielnieniem zakładów opieki zdrowotnej, a także przekazywaniem jednostek służby zdrowia samorządom terytorialnym i zawieraniem kontraktów z wojewodami na ich finansowanie.
Obecnie trudno wyobrazić sobie, że w okresie tych niespełna 4 lat resort zdrowia pod Jego kierownictwem był zdolny do wypracowania tylu istotnych aktów prawnych i merytorycznych rozwiązań, które nawet dziś nie straciły swej aktualności, wspominając choćby koszyk świadczeń zdrowotnych czy RUM.
Nie sposób także pominąć Jego walki o zwiększenie środków finansowych na ochronę zdrowia i podwyżki wynagrodzeń pracowniczych, w liście skierowanym 26 lipca 1996 r. do ówczesnego premiera Włodzimierza Cimoszewicza pisał: podstawową kwestią jest problem niedostatecznych nakładów na ochronę zdrowia (...) Sektor ochrony zdrowia nie korzysta z odnotowywanego kolejny rok wzrostu gospodarczego (...). Odnosił się w nim także do niskich płac personelu medycznego: ci, którzy pracują wyłącznie na jednym etacie zarabiają bardzo mało. Dla utrzymania właściwego poziomu życia zmuszeni są oni do pracy na kilku etatach, co może powodować pogorszenie jakości ich pracy. Pracownik medyczny czy to lekarz, czy to pielęgniarka musi zarabiać stosownie do swojego wykształcenia i odpowiedzialności podobnie jak ma to miejsce w krajach OECD. W końcu przestrzegał: Lekarze są nośnikiem pokoju społecznego i mogą być wykorzystywani w walce politycznej, zwłaszcza w obecnej sytuacji wywołanej zarówno niezadowoleniem wynikającym z niedofinansowania jednostek ochrony zdrowia, jak i niskich płac. Stąd nie można dopuścić do strajku w szpitalach (...) Strajk kolejarzy można przeczekać, węgiel importować. Skutki strajków w ochronie zdrowia jest trudno zrekompensować.
No cóż, nic dodać, nic ująć.
Dziś wspominając Jego postać i dokonania, także poprzez życzliwą i żywą pamięć przyjaciół, kolegów i współpracowników, warto poświęcić Mu chwilę zadumy.

Andrzej Koronkiewicz


Gazeta Lekarska 2007-10 - pismo izb lekarskich. Wydawca: Naczelna Rada Lekarska.
Dla członków izb lekarskich bezpłatnie.