Książka ukazała się przy wsparciu finansowym Świętokrzyskiej Izby Lekarskiej. Złożyły się na nią wspomnienia i opracowania dziejów placówek służby zdrowia Kielecczyzny.

Wśród piętnastu autorów znaleźli się, obok dwóch historyków: Stanisława Przybyszewskiego i Jerzego Więckowskiego, lekarze: Leon Ambroż, Roman Figiel, Wadiusz Kiesz, Tadeusz Koniewicz, Stefan Kośmider, Kazimierz i Leszek Mierzwowie, Tadeusz Olszewski, Marta Szajewska-Kruk, Stanisław Śliwa, Ludomira i Maciej Zarębscy oraz 92-letni Stanisław Zasacki, nestor świętokrzyskich eskulapów, którego wspomnienia poświęcone funkcjonowaniu szpitala w Końskich podczas okupacji stanowią pierwszy rozdział "Almanachu".
W książce znalazły się m.in. relacje dotyczące warunków pracy w czasach młodości autorów, jakże odmiennych od obecnych. Widać ich determinację przy podejmowaniu niełatwych życiowych decyzji, np. przy częstej wówczas zmianie adresu pracy. Wspomnienia te obrazują czasy powojenne, budowę nowego ładu społecznego, czasy tworzenia od podstaw placówek służby zdrowia, która w ten sposób dostosowywała się do istniejących potrzeb środowiskowych, po to, by jak najlepiej można było ratować życie i zdrowie naszego społeczeństwa. Uderza w tych osobistych zwierzeniach zapał, poświęcenie i zaradność w organizowaniu i świadczeniu pomocy medycznej dla ludności ziemi kieleckiej.
Nie ma w nich mowy o targowaniu się w sprawach wynagrodzeń i gratyfikacji...
Lektura wspomnień skłania do wniosku, że naczelną dewizą w tamtym okresie było działanie na rzecz ogółu, szybkie reagowanie na istniejące zapotrzebowanie społeczne. Mimo trudnych wówczas warunków materialnych, lokalowych, braku zaplecza technicznego, trudności aprowizacyjno-zaopatrzeniowych niesiono pomoc medyczną na wysokim poziomie (jak na ówczesne czasy), tworząc coraz to nowe placówki zdrowia.
Te wspomnienia warte są zachowania w naszej pamięci, jak również następnych pokoleń. Są świadectwem czasów, które wprawdzie jeszcze nas dotyczą, ale już nieodwracalnie przemijają. Pozwalają również, chociaż w małym stopniu, zrozumieć młodemu pokoleniu lekarzy motywację działania w tamtych czasach, przybliżyć obecnej młodzieży lekarskiej postawy życiowe często dla niej niezrozumiałe. Pokazują ile odwagi, pracy i zaangażowania wymagała praca w ciężkich warunkach okupacyjnych i powojennych. Odnajdujemy w nich niejednego Judyma, niejeden niekłamany autorytet.
Przypominają i uczą, że w każdych, nawet najtrudniejszych warunkach ekonomiczno-materialnych można i należy godnie wypełniać zadania, do których zostaliśmy zobowiązani wobec społeczeństwa i historii przysięgą Hipokratesa.
Dla bohaterów wspomnień i ich współpracowników książka stanowi niezastąpione świadectwo heroicznych zmagań z przeciwnościami losu, z codzienną, jakże często niesprzyjającą rzeczywistością. Jest również żywym dowodem przemijania życia i ciągłego jego odradzania się w nowych pokoleniach, przy czynnym udziale naszej służby zdrowia.
Szkoda tylko, że inicjatorom tego potrzebnego wydawnictwa nie udało się nakłonić młodszego pokolenia kolegów, aby sięgnęli po pióro i podzielili się wrażeniami z pracy, doświadczeniami zawodowymi czy chociażby opisem ciekawych przypadków, na których brak z pewnością nie narzekają. Tych wspomnień brakuje w prezentowanym "Almanachu"...
Wydawcą "Almanachu" jest Świętokrzyskie Towarzystwo Regionalne. Książka jest bogato ilustrowana archiwalnymi zdjęciami, poszczególne zaś jej działy są przedzielone rysunkami satyrycznymi autorstwa dr. Macieja Wójcickiego (endokrynologa i śpiewaka operowego), obecnie mieszkańca Gdyni, rodem spod Starachowic.
"Almanach" spotkał się z sympatycznym przyjęciem na promocjach: w izbie lekarskiej i antykwariacie Metzgera w Kielcach oraz w Sierpcu, Pińczowie i Ostrowcu Świętokrzyskim.

Maciej Zarębski


Gazeta Lekarska 2007-10 - pismo izb lekarskich. Wydawca: Naczelna Rada Lekarska.
Dla członków izb lekarskich bezpłatnie.