W 110 rocznicę urodzin

W lipcu br. minęła 110 rocznica urodzin Tadeusza Reichsteina, pierwszego noblisty polskiego pochodzenia w dziedzinie fizjologii i medycyny.

Pochodził z rodziny polskich Żydów osiedlonych we Włocławku na Kujawach. Urodził się 20 lipca 1897 r. w mieście należącym wówczas do zaboru rosyjskiego. Pogromy Żydów dokonywane przez carat zmusiły w 1907 r. rodzinę Reichsteinów do przeniesienia się do Szwajcarii. Pozwoliło to im przeżyć I wojnę światową oraz ocalić się przed hitlerowskim holocaustem.
Ukończył w Zurychu studia chemiczne w tamtejszej Politechnice. Doktoryzował się w 1922 r., a w 1929 r. przeprowadził habilitację, specjalizując się w analizie związków organicznych. Na początku lat trzydziestych zyskał światową sławę opracowując niezwykle tanią syntezę witaminy C, używając do tego celu bakterii. Później zajął się ustalaniem składu chemicznego związków w wyciągach alkoholowych kory nadnerczy, a wśród nich czynnych hormonalnie substancji, a następnie ich syntezy. W 1938 r. Reichstein izolował 29 substancji, z których sześć okazało się czynnymi biologicznie. W 1937 r. dokonał syntezy desoxycorticosteronu, który okazał się skuteczny w leczeniu choroby Addisona. Nie udała mu się jednak synteza cortisonu z kwasów żółciowych. Dokonali tego dopiero w 1947 r. Amerykanie i podjęli niezwykle efektywne próby leczenia nim choroby reumatoidalnej. Za to odkrycie prof. Tadeusz Reichstein wraz z Amerykanami prof. Edwardem Kendallem i dr. Phillipem Henchem otrzymali w 1950 r. nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny. Rozpoczęło to erę sterydoterapii w medycynie.
Prof. Reichstein znany był ze skromności i dobroczynności. Wielu Polaków studiujących w Szwajcarii doznało z jego strony pomocy. Opublikował ponad 750 prac naukowych, promował około 150 doktorantów. Uzyskał tytuł doktora honoris causa kilkunastu uczelni na świecie (w tym również Akademii Medycznej w Gdańsku). Wiele naukowych towarzystw uhonorowało go członkostwem honorowym. Do końca swego długiego życia publikował prace naukowe. Zmarł w setnym roku życia 1 sierpnia 1996 r. w Bazylei.
W 110 rocznicę urodzin tego uczonego, który określał się sam, że jest Szwajcarem polsko-żydowskiego pochodzenia, warto przypomnieć jego sylwetkę, dobrze bowiem przysłużył się ludzkości. Pamiętajmy o tym wspaniałym uczonym i szlachetnym człowieku, tak bliskim Polakom z racji swego pochodzenia.

Stanisław Sterkowicz


Gazeta Lekarska 2007-09 - pismo izb lekarskich. Wydawca: Naczelna Rada Lekarska.

Dla członków izb lekarskich bezpłatnie.