Achillesową piętą dokładających sobie po szczękach partii politycznych pozostaje reforma zdrowia. 10 milionów Polaków nie płaci składki zdrowotnej, a mimo to korzysta z leczenia. Łatwo obliczyć, że do systemu nie trafia 12-13 mld zł. Marszałek Sejmu Ludwik Dorn domaga się przeglądu lekarskich garaży. "Lekarzu, pokaż, co masz w garażu" - grzmi. Pomysł to nie nowy, bo przy okazji każdego lekarskiego zjazdu czy kongresu chętniej filmuje się parkingi niż ich uczestników. Zlustrowano już nawet kilka piwnic, odkrywając w nich wieczne pióra, złote papierośnice i stągwie nietkniętego alkoholu.

Mija kolejne gorące lato w ochronie zdrowia. Mija także pewien etap w polskiej polityce. Prawie na pewno zbliżają się wybory parlamentarne. Co przyniesie jesień? Lekarskie strajki w wielu szpitalach trwają, w innych doszło do lokalnych porozumień, z których część przyniosła efekt nadspodziewanie dobry. Są też takie szpitale, w których zbliża się data upływu zbiorowych wypowiedzeń pracy. Czym to się skończy, trudno dziś przewidzieć. Ogólnie można powiedzieć, że bilans strat i zysków jest niepewny.

Epoka białych niewolników, pracujących za darmo w pełnym wymiarze godzin, którymi pomiata się i upycha wszystkie dziury tylko dlatego, że chcą się uczyć, musi wreszcie odejść do przeszłości. Niedobór w Polsce lekarzy specjalistów jest faktem. Wydaje się, że w tej sprawie nie ma już różnic poglądów. Zaczyna to nawet dostrzegać Ministerstwo Zdrowia, choć dość długo udawano, że nic się nie dzieje i wszystko jest w porządku. Pozostaje ustalić przyczyny tego stanu rzeczy i poszukać dróg wyjścia z kryzysu.

Cały czas, gdy słyszeliśmy, że nie ma pieniędzy na ochronę zdrowia, rząd rozdzielał kolejne miliardy złotych. Strajk lekarzy, podobnie jak strajk w dowolnej innej dziedzinie, nie może cieszyć się powszechnym poparciem społecznym. To oczywiste, że ludzie chcieliby, aby wszystko funkcjonowało normalnie i dobrze. Każdy, kto zachoruje, chciałby być leczony, a nie słyszeć tłumaczenia, że brakuje pieniędzy, że świadczenia są limitowane, że lekarze nie chcą pracować, bo mało zarabiają. Pacjenci nie muszą wiedzieć dlaczego opieka zdrowotna źle funkcjonuje. Mają prawo uwierzyć rządowej propagandzie, że wszystkiemu winni są lekarze: nieuczciwi, leniwi, pazerni na pieniądze i obojętni na los chorego. My jednak wiemy jakie są powody permanentnego kryzysu ochrony zdrowia w Polsce.

Jeżeli można wydać nakaz rewizji wobec kogoś, kto nawet nie jest w kręgu podejrzeń, to dlaczego nie wyprowadzić chirurga z bloku operacyjnego w kajdankach, jeżeli będzie podejrzany o błąd lekarski? Afera corhydronowa, podobnie jak wiele innych głośnych medialnie spraw, wydawało się, już przebrzmiała. Ostatnio przypomniano o niej w związku z "aferą strzykawkową". Okazuje się jednak, że nic bardziej mylnego. Pod koniec lipca dostałem wezwanie do komendy policji. Na druku wezwania w rubryce "w sprawie" wpisano: "Corhydron". Wiedziałem od kolegów, którzy wcześniej już takie wezwania dostali, że rzecz polega na podpisaniu krótkiego zeznania z oświadczeniem o nie posiadaniu ampułek z rzeczonym lekiem.

Na pewno wielu Czytelników zastanawiało się już, w jaki sposób lista świadczeń gwarantowanych ubezpieczonym w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, zwana koszykiem, ma uzdrowić naszą ochronę zdrowia. Samo sporządzenie listy i opublikowanie jej niewiele zmieni, bo brak koszyka nie jest ani jedynym, ani najważniejszym problemem. W opublikowanym 29 czerwca obszernym (ponad 1800 stron) dokumencie Minister Zdrowia zaraz na wstępie podkreśla, że jest to jeden z dziesięciu punktów reformy systemu. Aby koszyk zaczął działać, a nie tylko istnieć, trzeba równocześnie dokonać wielu zmian.

Wśród postulatów strajkujących pracowników ochrony zdrowia pojawiały się także propozycje rozwiązań systemowych: współpłacenia pacjenta za świadczenie zdrowotne, zmiana SPZOZ na spółki prawa handlowego i kontraktowe relacje między lekarzami a zatrudniającymi ich instytucjami. Po niespełnieniu przez pracodawców żądań strajkujących część lekarzy wypowiedziała umowy o pracę i konsekwentnie twierdzi, że nie wróci na etat na obecnych warunkach. Jako rozwiązanie proponują zawarcie kontraktu. O ile nic się nie zmieni, pojawi się na masową skalę zagadnienie, jak określać zakres kontraktowanych prac i jak je wyceniać.

Wielu lekarzy i lekarzy dentystów pamiętających czasy państwowej służby zdrowia ciągle z niedowierzaniem przyjmuje informacje o możliwości osobistej materialnej odpowiedzialności za szkody, które pacjenci mogą ponieść w związku z ich działalnością. Okazuje się, że czasy szybko zmieniają się i liczba pacjentów skarżących tych, którzy zajmowali się nimi w związku z problemami zdrowotnymi, rośnie.

Gdy przysłuchuję się codziennemu gwarowi dobiegającemu z mediów, czuję się jak przebrana w teatralny kostium z innej epoki: peruka, krynolina, buty na wysokich obcasach i niemodny gorset. Wszyscy wkoło hasają w dżinsach i T-shirtach, zmieniając tylko barwy klubowe w zależności od tego, gdzie bardziej opłaca się bywać. Świadomie nie używam słowa grać, ponieważ gra bywa sprawą poważną, są w niej zwycięzcy i pokonani, hasanie zaś jest zajęciem, podczas którego wszyscy mają się dobrze czuć. Jednak nie tylko kostiumy się zmieniają, ale i słowa, a co za tym idzie - znaczeniowe pojmowanie ludzi, zdarzeń, sytuacji.

W dn. 24-27 maja br. odbył się w Szczecinie, w zabytkowych salach Zamku Książąt Pomorskich, VII Kongres Medycyny Rodzinnej, zorganizowany przez Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce. Motto kongresu brzmiało: "Medycyna rodzinna - zdrowie na horyzoncie". Tegoroczne spotkanie miało szczególnie uroczysty charakter, ponieważ jednocześnie obchodzono 15-lecie działalności Kolegium.

Szczególnie ożywiona refleksja nad powinnościami moralnymi lekarzy ma miejsce w okresach intensywnych przemian instytucjonalnych w medycynie. Przebiega ona dwutorowo. Z jednej strony, unieważnia w dużej części dotychczasowy sposób uprawiania medycyny jako nieprzystający do zmienionych instytucji, z drugiej zaś - inicjuje zmiany w pojmowaniu profesji i zbiorze podstawowych obowiązków jej członków. W historii medycyny były trzy takie przełomowe okresy.

Partacze byli zakałą zawodu dentystycznego. W dawnych czasach, kiedy zawód ten raczkował - rekrutowali się z wiejskich kowali i balwierzy, których ubocznym zajęciem było rwanie zębów. Wtedy pojęcie partacza jeszcze nie istniało. Pojawiło się wraz z zawodem dentysty i lekarza dentysty. Partacz podszywał się pod jego zawód, utrzymywał, że posiada odpowiednie wykształcenie i umiejętności, często używał samowolnie nie należnego mu tytułu. W czasach współczesnych, dokładniej po I wojnie światowej, kiedy zawód lekarza dentysty zaczął być w Polsce licencjonowany, a kwalifikacje jego wykonawców sprawdzane, samodzielne ambicje zawodowe zaczęło przejawiać wielu techników dentystycznych.