Pacjenci po prostu wolą białe kosmetyczne wypełnienia. Zakaz stosowania amalgamatu może więc być za parę lat zbędny.

Europejski Stomatologiczny Komitet Łącznikowy (EU Dental Liaison Committee - DLC) świętuje 45 urodziny.


Pierwsze spotkanie stowarzyszeń stomatologicznych Belgii, Francji, Niemiec, Luksemburga i Holandii odbyło się 4.02.1961 r., w niecałe cztery lata po powstaniu Zjednoczonej Europy. Wnioskowano wówczas, by powołać grupę reprezentantów stomatologii aktywnych w sprawach legislacyjnych dotyczących zawodu lekarza dentysty w prawodawstwie europejskim.
26-27.05.br. w Porto, z udziałem reprezentantów NRL Anny Lelli i Zdzisława Annusewicza, odbyło się walne zgromadzenie DLC. Po raz pierwszy uczestniczyli oni jako pełnoprawni delegaci. W poprzednich latach obserwatorami byli Kazimierz Bryndal i śp. Zbigniew Żak. Podczas wiosennego zebrania przegłosowano zmianę dotychczasowej nazwy na Council of European Dentists, w skrócie CED. Przyjęto, że obecna nazwa najwłaściwiej oddaje charakter organizacji. CED jest stowarzyszeniem not-for-profit, reprezentuje ponad ćwierć miliona lekarzy dentystów z Europy. Obecnie CED to 31 organizacji zawodowych lekarzy dentystów z 29 państw.
Przedmiotem działalności CED jako niezależnej organizacji zawodowej, wspieranej przez swoich członków, jest:
- reprezentowanie interesów zawodu dentysty w UE,
- promowanie wysokich standardów zdrowia jamy ustnej,
- promowanie wysokich standardów opieki stomatologicznej,
- przyczynianie się do zabezpieczenia ochrony zdrowia społeczeństwa,
- monitorowanie, analizowanie i podążanie za wszystkimi politycznymi i legislacyjnymi zmianami dokumentów UE, które dotyczą lekarzy dentystów, opieki zdrowotnej jamy ustnej,
- aktywne wywieranie presji na Instytucje Europejskie i Parlament celem służenia interesom politycznym i legislacyjnym lekarzy dentystów, włączając zagadnienia ochrony konsumenta,
- wspieranie i reprezentowanie członków pod względem informowania i popierania ich potrzeb w powiązaniu z instytucjami narodowymi i unijnymi, pod warunkiem, że nie jest to indywidualny obowiązek członków.
Zadania te są realizowane przez biuro z siedzibą w Brukseli, kierowane przez 8-osobowy zarząd przy współudziale grup roboczych, który podlega prawodawstwu belgijskiemu. CED jest platformą dla komunikacji i lobbowania na rzecz zawodu lekarza dentysty, jest też ważnym partnerem dla innych instytucji w globalnej debacie zdrowotnej. Pokazuje jak ważna jest wymiana poglądów i doświadczeń, dzielenie się nie tylko sukcesami, ale i porażkami.
Ostatnio wiele działań CED było związanych z pomysłem zakazu stosowania amalgamatu.
Pierwsze nagłośnione dyskusje o wycofaniu z zastosowania amalgamatu pochodzą jeszcze ze stycznia 2005 r., kiedy to Komisja Europejska opublikowała strategię w zakresie rtęci, w której stwierdziła, że należy poddać rewizji użycie rtęci w amalgamacie dentystycznym. Komisja Europejska wezwała wówczas Radę i Parlament Europejski do zareagowania w tej kwestii. W czerwcu Rada zatwierdziła strategię, podkreślając potrzebę przyjrzenia się rtęci. Wkrótce potem w Parlamencie Mrios Matsakis przygotował raport wzywający do ewentualnego wycofania amalgamatu.
21.01.2006 r. wielu członków Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (ENVI) wstępnie opowiedziało się za zakazem stosowania amalgamatu. Jednakże później Komisja ENVI odrzuciła wezwanie Mariosa Matsakisa do rezygnacji ze stosowania amalgamatu dentystycznego. W zamian parlamentarzyści przyjęli poprawkę opracowaną przez Martina Callanana, w której powołano komisję ekspertów ds. sprzętu medycznego w celu zbadania bezpieczeństwa w związku z wykorzystywaniem amalgamatu.
W miesiącach poprzedzających głosowanie, które odbyło się 22 lutego br., brukselskie biuro CED pozostawało w ścisłym kontakcie ze sprawozdawcą cieni grupy EPP-ED Martinem Callananem oraz innymi znaczącymi parlamentarzystami.
Wielu przedstawicieli organizacji stomatologicznych kontaktowało się z członkami komisji ENVI ze swoich krajów w celu wyjaśnienia negatywnych konsekwencji wynikających z restrykcji dotyczących stosowania amalgamatu.
Dowodem na powodzenie tego wspólnego przedsięwzięcia okazało się odrzucenie tej propozycji przez większość parlamentarzystów podczas lutowego głosowania.
Wbrew oczekiwaniom, Parlament Europejski poprosił Komisję o wniesienie ograniczeń dotyczących używania amalgamatu dentystycznego do końca 2007 r. 14.03.br. Parlament niespodziewanie unieważnił decyzję Komisji ENVI, która ustaliła, że krokiem naprzód będzie zwrócenie się z prośbą o określenie bezpieczeństwa używania amalgamatu do Grupy Ekspertów ds. Sprzętu Medycznego.
CED rozesłała komunikat prasowy do mediów brukselskich i Komisji ds. Zdrowia Publicznego, w którym skrytykowała decyzję Parlamentu. Urzędnicy podkreślają, że zależy im na opinii stomatologów, oczekują doradztwa zanim podejmą jakąkolwiek decyzję.
CED przeprowadziła ankietę wśród swoich członków. Pytano, czy jest konieczne wprowadzenie zakazu stosowania amalgamatu z powodów zdrowotnych i środowiskowych, czy dostępne materiały alternatywne są lub będą w ciągu najbliższych 5-10 lat równoważne do amalgamatu pod względem wytrzymałości, długowieczności, bezpieczeństwa i niskich kosztów. Tylko 2 państwa spośród 22, z których organizacje dentystyczne odpowiedziały na te pytania poparły zasadność zakazu amalgamatu. Drugie pytanie nie dawało żadnych rozbieżności poglądów.
Zdaniem stomatologów z niemal całej Europy obecne materiały alternatywne wprawdzie są szeroko dostępne, ale mają liczne słabe strony. Wszyscy jasno wskazywali, że o ile rozwój technologii daje coraz nowsze zamienniki do amalgamatu, to zawsze wiąże się to ze znacznym podniesieniem kosztów leczenia i większą czasochłonnością pracy lekarza. Jednocześnie obserwuje się od lat tendencję do coraz rzadszego stosowania amalgamatu w krajach wysoko rozwiniętych jako wynik wymogu rynku. Pacjenci po prostu wolą białe kosmetyczne wypełnienia. Tak więc zakaz stosowania amalgamatu może być przy obecnej tendencji za parę lat zbędny. Obecnie takie restrykcje nie leżą w interesie samych pacjentów. Mogą poważnie załamać finansowanie opieki stomatologicznej ze środków publicznych.
Prezydent CED Wolfgang Doneus został zaproszony na spotkanie z przedstawicielami UE 26 kwietnia. Na spotkaniu była obecna Susie Sanderson (przewodnicząca Rady Nadzorczej brytyjskich dentystów i nieoficjalny członek rady CED) i Mark Beamish (prawnik - przedstawiciel CED w UE).
Celem spotkania było wyjaśnienie stanowiska stomatologów w kwestii bezpieczeństwa stosowania amalgamatu dentystycznego w szczególności w świetle wezwania Parlamentu Europejskiego do restrykcji w jego zastosowaniu ogłoszonego ostatnio.
W trakcie wizyty prezydent Doneus odniósł się do literatury na temat amalgamatu, gdzie tylko niewielka ilość podanych źródeł traktuje o ryzyku związanym ze stosowaniem amalgamatu u pacjentów oraz personelu. Ponadto ewentualne restrykcje mogłyby mieć zastosowanie dopiero po szczegółowych badaniach, które nie są obecnie przeprowadzane. Równocześnie zadeklarowano, że o ile pojawią się niezbite dowody o potencjalnym zagrożeniu zdrowotnym stosowania amalgamatu, lekarze dentyści będą pierwszymi nawołującymi do wprowadzenia zakazu stosowania amalgamatu, gdyż to oni mają z tą substancją kontakt bezpośredni każdego dnia.
Istotnym przesłaniem CED było, aby lekarze dentyści mieli dostęp do sprzętu, materiałów i leków umożliwiających sprostać zróżnicowanym potrzebom pacjentów (przypadki, gdzie są odpowiednie złożone wypełnienia, a w innych amalgamat jest najlepszym rozwiązaniem).
Komisja zamierza złożyć szereg pytań do dwóch niezależnych komitetów naukowych, których celem jest ustalenie obecnego stanowiska naukowego na temat zdrowia i zagrożenia dla środowiska wywołanego amalgamatem i innymi wypełnieniami. CED jest w ścisłym kontakcie z Komisją i służy pomocą w dostarczaniu wszelkich informacji na ten temat.
Grupa robocza CED ds. amalgamatu powołana w maju w Porto spotkała się 25 sierpnia br. w Londynie, aby przygotować "radę CED" do Komisji na temat ryzyka zdrowotnego dla pacjentów narażonych zarówno przez amalgamat dentystyczny, jak i alternatywne materiały.
Naukowy Komitet bada literaturę naukową na temat ryzyka związanego z używaniem amalgamatu i wypełnień alternatywnych, takich jak materiały ceramiczne i kompozyty, i ma radzić czy ograniczenie wykorzystania amalgamatu jest niezbędne.
Brukselskie Biuro CED już dostarczyło Komisji pokaźną ilość literatury do poparcia jego pracy. Grupa robocza ma spotkać się z urzędnikami Komisji we wrześniu i omówić naukowy konsensus, czy amalgamat jest bezpieczny.
A co w Polsce o amalgamacie? Ministerstwo Zdrowia opublikowało "Stanowisko w sprawie wyrobów medycznych zawierających rtęć". W stanowisku jest oczywiście również mowa o amalgamatach.

Anna Lella




Rezolucja CED na temat amalgamatu dentystycznego z 27 maja 2006 r.

Mając na uwadze, że:
- efektywność i bezpieczeństwo amalgamatu jako wypełnienia ubytków zębów jest wykazane jego wieloletnim użyciem,
- jego bezpieczeństwo i dalsze zastosowanie jest popierane przez WHO i FDI (Consensus Statement 1997),
- wszystkie materiały wypełniające mogą wywoływać w pewnym stopniu niepożądane reakcje dla pacjenta, jakkolwiek wieloletnie badania nie wykazały istotnych efektów szkodliwych dla zdrowia wywołanych przez amalgamat,
- amalgamat jest długowieczny i niekosztowny,
- spośród wielu wypełnień amalgamat jest najlepszym materiałem z powodu łatwości stosowania i innych
korzystnych właściwości fizycznych, a lekarze dentyści są najbardziej kompetentni w wyborze właściwego materiału,
- badania nad potencjalnymi zagrożeniami dla zdrowia i środowiska wywołanymi amalgamatem powinny być kontynuowane; ważne jest także, aby przepisy prawne dotyczące prawidłowej utylizacji odpadów amalgamatu były ściśle przestrzegane przez kraje członkowskie UE,
- powyższe badania powinny być ściśle powiązane z równoległymi badaniami nad stosowanymi materiałami alternatywnymi, ponieważ jak dotychczas nie ma wystarczającej wiedzy o ich ryzyku toksyczności, bezpieczeństwa zarówno dla pacjenta, jak i dla personelu medycznego, a także o innych ich właściwościach

Rada Europejskich Lekarzy Dentystów:
- potwierdza, że nie powinny być narzucane żadne restrykcje dotyczące używania amalgamatu do chwili, gdy wiarygodne dowody ujawnią rzeczywiste niebezpieczeństwo amalgamatu dla zdrowia, jak i do czasu, gdy bezpieczeństwo alternatywnych materiałów zostanie odpowiednio potwierdzone,
- popiera kontrole nad tym czy przepisy prawa dotyczące utylizacji odpadów amalgamatu są ściśle przestrzegane w krajach członkowskich,
- podkreśla, że stomatolodzy, aby móc zaspokajać oczekiwania i potrzeby pacjentów, muszą mieć możliwość oferowania dostępnych metod leczniczych ubytków próchnicowych,
- podkreśla, że lekarze dentyści są najbardziej kompetentni w rozpoznawaniu potrzeb zdrowotnych jamy ustnej pacjentów oraz że pacjentowi nie wolno odmawiać wolnego wyboru jak chce być leczony,
- podkreśla, że restrykcje dotyczące stosowania amalgamatu mogą zniszczyć finansową stabilność systemów zdrowotnych, a także mieć wpływ na indywidualne możliwości finansowe samych pacjentów,
- wyraża swój żal dotyczący wezwania Parlamentu Europejskiego (z marca 2006) do restrykcji stosowania amalgamatu, pomimo braku jakichkolwiek naukowych dowodów w tej kwestii,
- wzywa instytucje europejskie do wzięcia pod uwagę dowodów naukowych dotyczących stosowania amalgamatu oraz światowego konsensusu mówiącego, że amalgamat powinien zostać częścią arsenału stomatologicznego w celu jak najlepszego zabezpieczenia potrzeb pacjentów.