Pytanie lekarza: Proszę o podanie podstawy prawnej dotyczącej zapewnienia posług religijnych chorym przebywającym w szpitalach, sanatoriach i domach pomocy społecznych resortu zdrowia i opieki społecznej. Czy nadal obowiązuje instrukcja nr 9/81 MZiOS z 9.09.1981 r.?

Odpowiedź prawnika: Instrukcja nr 9/81 ministra zdrowia i opieki społecznej nie obowiązuje. Podstawą wykonywania posług religijnych w szpitalach, sanatoriach, domach pomocy społecznej są następujące akty prawne:
1. Art. 53 ust. 2 Konstytucji - stanowi, iż prawo do wolności religijnej obejmuje prawo do korzystania z niej w miejscach, w których osoba wierząca się znajduje.
2. Art. 17 Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską z 23 stycznia 1998 r. (Dz. U. z 1998 r. nr 51, poz. 318) - stanowi o zapewnieniu warunków do wykonywania praktyk religijnych i korzystania z posług religijnych w zakładach opieki zdrowotnej i innych placówkach tego rodzaju. W stosunku do innych Kościołów kwestie te regulują poszczególne ustawy określające stosunek państwa do innych Kościołów i związków wyznaniowych. Ustawy te zawierają gwarancje spełniania praktyk religijnych przez wiernych.

opr. Katarzyna Lenczowska-Soboń


Pytanie lekarza: W myśl ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych przez określenie świadczeniodawca rozumiemy:
a) zakład opieki zdrowotnej wykonujący zadania określone w jego statucie, grupową praktykę lekarską, grupową praktykę pielęgniarek lub położnych, osobę wykonującą zawód medyczny w ramach indywidualnej praktyki lub indywidualnej specjalistycznej praktyki,
b) osobę fizyczną inną niż wymieniona w lit. a, która uzyskała fachowe uprawnienia do udzielania świadczeń zdrowotnych i udziela ich w ramach wykonywanej działalności gospodarczej.
Jeśli osoba fizyczna wykonuje zawód lekarza jako działalność gospodarczą pod postacią NZOZ-u, to kogo należy uznać za świadczeniodawcę: NZOZ, właściciela czy oba podmioty?
Czy urlop właściciela należy rozumieć jako przerwę w udzielaniu świadczeń przez świadczeniodawcę, skoro NZOZ dalej funkcjonuje i pracują inni lekarze?

Odpowiedź prawnika: W przypadku niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej stroną umowy (świadczeniodawcą) z Funduszem jest jego organ założycielski. Najczęściej jest nim osoba fizyczna, spółka cywilna (wszyscy wspólnicy) i spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. To nie niepubliczny zakład opieki zdrowotnej, ale właśnie jego organ założycielski posiada osobowość prawną i jest uprawniony do zawierania umów z NFZ.
Ustosunkowując się do kwestii urlopu, należy stwierdzić, iż urlop właściciela NZOZ, zatrudniającego innych lekarzy, nie ma związku (a przynajmniej nie powinien) z funkcjonowaniem placówki i udzielaniem świadczeń w ramach umowy z Funduszem.
W myśl Kodeksu pracy (Dz. U. nr 21, poz. 94 ze zmian.) osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą nie jest pracownikiem w rozumieniu art. 2 k.p., zatem nie podlega przepisom regulującym kwestie związane z urlopem wypoczynkowym. Lekarz prowadzący niepubliczny zakład opieki zdrowotnej, zatrudniający pracowników, jest pracodawcą (art. 3 k.p.), i to on (pracodawca) jest odpowiedzialny za organizację pracy umożliwiającą realizację ustawowego obowiązku wobec pracowników, jakim jest zaplanowanie i udzielenie urlopu wypoczynkowego.
Niemniej rozwiązania przyjęte w załączniku do rozporządzenia ministra zdrowia z 6 października 2005 r. "Ogólne warunki umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej", § 9 ust. 2 (Dz. U. nr 197, poz. 1643) umożliwiają zaplanowanie przerwy w udzielaniu świadczeń, jeżeli oczywiście jest taka konieczność. Warunkiem jest powiadomienie na piśmie oddziału wojewódzkiego NFZ, z wyprzedzeniem nie krótszym niż 30 dni i wskazanie okresu trwania planowanej przerwy. Przerwa w udzielaniu świadczeń wymaga zgody dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu, przy czym brak sprzeciwu, w terminie 14 dni od otrzymania powiadomienia, oznacza zgodę - forma najczęściej praktykowana. Powyższe rozwiązanie znajduje zastosowanie w sytuacji braku zastępstwa określonego specjalisty.
Innym rozwiązaniem jest powiadomienie Funduszu na piśmie o planowanym urlopie osoby wykazanej w załączniku do umowy "Wykaz osób udzielających świadczeń", z jednoczesnym wskazaniem osoby pełniącej zastępstwo na czas planowanego urlopu.

opr. Katarzyna Słodka


Pytanie lekarza: Czy lekarze i inni pracownicy medyczni zatrudnieni w szpitalnym oddziale ratunkowym mają prawo do wynagrodzenia dodatkowego wynikającego z art. 32ł ustawy o ZOZ-ach, skoro SOR-y nie są pogotowiem ratunkowym (pomocą doraźną)?

Odpowiedź prawnika: Tak, pracownicy medyczni SOR mają prawo do 20% dodatku.
Uzasadnienie: Art. 32ł ust. 2 ustawy z 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 1991, nr 91, poz. 408, z późn. zm.)(dalej jako: u.z.o.z.) daje podstawę do przyznania pracownikom medycznym zatrudnionym na oddziałach ratunkowych prawo do 20% dodatku. SOR-y nie są co prawda pogotowiem ratunkowym, ale ponad wszelką wątpliwość stanowią jednostkę o charakterze pomocy doraźnej. Wniosek taki płynie z zakwalifikowania SOR-ów do grupy jednostek organizacyjnych pomocy doraźnej w pkt. 3 załącznika nr 1 do rozporządzenia ministra zdrowia z 16 lipca 2004 r. w sprawie systemu resortowych kodów identyfikacyjnych dla zakładów opieki zdrowotnej oraz szczegółowych zasad ich nadawania (Dz. U. nr 170, poz. 1797).

opr. Agnieszka Sieńko

Materiały udostępnione dzięki uprzejmości Domu Wydawniczego ABC, wydawcy CD-ROM-u "Serwis Prawo i Zdrowie": http://www.prawoizdrowie.pl