25 listopada 2005 r. na warszawskim Zamku Królewskim obchodzono 200-lecie Polskich Towarzystw Lekarskich i 185 lat Towarzystwa Lekarskiego Warszawskiego.

200 lat temu z inicjatywy Jędrzeja Śniadeckiego powstało w Wilnie pierwsze polskie towarzystwo lekarskie. Piętnaście lat później powstało Towarzystwo Lekarskie Warszawskie, drugie na terenie zaboru carskiego. A potem kolejne: w Krakowie, Kaliszu, Lublinie. Pierwsze towarzystwo lekarskie na terenie carskiej Rosji, które powstało na początku XX w. w Sankt Petersburgu, też założyli polscy lekarze. W 1918 r. Polacy stanowili 65% ludności. Wśród lekarzy 40%, a wśród dentystów 60% było narodowości żydowskiej. To utrudniało utworzenie jednego ogólnopolskiego towarzystwa. Aż połowa lekarzy zginęła w czasie II wojny światowej. Tylko w 1940 r. NKWD wymordowało 800 lekarzy, w tym dwustu w Katyniu.
Droga do powstania ogólnopolskiego towarzystwa lekarskiego nie była łatwa - opowiada prezes PTL prof. Jerzy Woy-Wojciechowski, lekarz, humanista i kompozytor. Polskie Towarzystwo Lekarskie założone w 1951 r. jako kontynuacja polskich towarzystw lekarskich z XIX w. tworzonych przez W. Biegańskiego i T. Chałubińskiego liczy dziś ponad 25 tys. lekarzy z całej Polski. Skupieni są w dużych towarzystwach regionalnych, takich jak np. Towarzystwo Lekarskie Warszawskie, Śląskie Towarzystwo Lekarskie, Towarzystwo Lekarskie Krakowskie, Płockie czy Bydgoskie Towarzystwo Lekarskie, a także mniejszych, na szczeblu powiatów lub kilku powiatów. PTL nie poddało się naciskom właścicieli PRL. Organizowano wówczas setki konferencji naukowych i wydano łącznie blisko pół miliona "Zbioru zasad etycznych", które m.in. otrzymywali absolwenci akademii medycznych. Przez blisko 40 lat PTL konsekwentnie dążyło do reaktywacji samorządu lekarskiego.
Jubileusz 200-lecia był okazją do honorów, odznaczeń i wyróżnień.
Laureatami Medali "Gloria Medicinae" - "za ofiarną służbę ludziom, za najwyższy szacunek dla zdrowia i życia ludzkiego, za sumienne wykonywanie sztuki leczenia, za podtrzymywanie honoru i szlachetnych tradycji stanu lekarskiego, za tworzenie nieprzemijających wartości dla dobra Polskiego Towarzystwa Lekarskiego" za rok 2004 zostali: prof. Zbigniew Chłap - Kraków, dr med. Jan Gliński - Warszawa, dr Marceli Wróbel - Częstochowa, dr Jan Ornowski - Sosnowiec, prof. Andrzej Kukwa - Warszawa, dr med. Grażyna Rzepecka - Sosnowiec, dr med. Jerzy Dosiak - Katowice, dr med. Krzysztof Brożek - Katowice, drof. Władysław Sułowicz - Kraków, prof. Czesław Kłyszejko - Bydgoszcz.
Członkostwo honorowe PTL przyznano prof. Wojciechowi Noszczykowi i prof. Tadeuszowi Tołłoczce z Warszawy oraz dr. Jackowi Jonkiszowi z Krakowa.
Liczne grono lekarzy udekorowano odznaczeniami państwowymi.
Krzyż Oficerski: dr Adam Czarnecki - Warszawa, dr Marian Czepko - Kraków, doc. Marek Gawdziński - Warszawa, dr Olgierd Kossowski - Bielsko-Biała, prof. Roman Lorenc - Warszawa-Międzylesie, prof. Teresa Pajszczyk-Kieszkiewicz - Łódź, prof. Władysław Pierzchała - Katowice, prof. Czesław Zychowicz - Olsztyn.
Krzyż Kawalerski: dr Stanisław Gołba - Katowice, dr Jerzy Karcz - Drezdenko, dr Felicja Łapkiewicz - Warszawa, dr Krystyna Podgórska - Warszawa-Międzylesie, prof. Janusz Wasyluk - Warszawa.
Złoty Krzyż Zasługi: dr inż. Marian Baraniecki - Warszawa, dr Franciszek Dudzik - Poznań, dr Stanisław Pius - Częstochowa, dr Jerzy Rzepka - Rzeszów, dr Barbara Siwińska - Śrem.
Srebrny Krzyż Zasługi - dr Andrzej Ignaciuk - Lublin - Warszawa, dr Grażyna Makowska - Warszawa, dr Jacek Pietrzykowski - Warszawa, dr Michał Targowski - Pruszków, dr Beata Zawadowicz - Częstochowa.
Odznaczenie - "Zasłużonemu - Polskie Towarzystwo Lekarskie" przyznano m.in. Joannie i Konstantemu Radziwiłłom, Jerzemu Polańskiemu, Markowi Stankiewiczowi, Andrzejowi Włodarczykowi, Krystynie Wieczorek, Włodzimierzowi Żerańskiemu, Tadeuszowi Płusa, Jerzemu Bidzińskiemu, Janowi Haftkowi, Juliuszowi Kocjanowi, Andrzejowi Ignaciukowi i Georgowi Oskarbskiemu.
Odznaczenie "Bene Meritus" - "Za ofiarną służbę w ochronie zdrowia i życia ludzkiego, za tworzenie nieprzemijających wartości dla dobra społeczeństwa oraz za wybitne zasługi dla Polskiego Towarzystwa Lekarskiego" otrzymał Oddział Polskiego Towarzystwa Lekarskiego w Katowicach oraz koło PTL w Sosnowcu.
Medalem Augusta Ferdynanda Wolffa odznaczono trzech profesorów warszawskiej Akademii Medycznej: Wojciecha Noszczyka, Janusza Piekarczyka i Jerzego Stelmachów.
Podczas konferencji zaprezentowano książki dr. med. Krzysztofa Brożka "Polskie stowarzyszenia lekarskie 1805-1951", "Towarzystwo Lekarskie Warszawskie 1820-2005" pod red. prof. Zofii Podgórskiej-Klawe oraz okolicznościowy znaczek pocztowy ze stemplem pierwszego dnia obiegu.
Uroczystość poprowadził Tomasz Stockinger, a uświetnił występ znakomity chór "Vars Cantabile" pod dyrekcją Edwarda Bogdana i przy akompaniamencie Janusza Tylmana. Chór po raz pierwszy wykonał pieśń "Floreat Res Medica" (Niech rozkwita medycyna), którą skomponował prof. Jerzy Woy-Wojciechowski.

(ms)