 |
 |
 |
 |
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Gazeta Lekarska Przegląd numerów Gazety Lekarskiej Rocznik 2005 Gazety Lekarskiej Numer 2005-09 Honoris causa dla polskiego chirurga
Prof. dr hab. n. med. Waldemar L. Olszewski z Instytutu Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej PAN w Warszawie otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu w Genui. Uroczystość nadania tytułu odbyła się 19 lipca br.
Prof. Olszewski jest znanym w świecie medycznym chirurgiem, od 40 lat zajmującym się, poza chirurgią ogólną, naczyniową i transplantologią, badaniem funkcji układu limfatycznego w organizmie człowieka. Efekty jego prekursorskiej pracy pozwoliły dostrzec ogromną rolę tego układu, do niedawna niezbyt docenianą.Według jego koncepcji, opartej na wynikach własnych badań potwierdzonych w innych ośrodkach, układ limfatyczny nie tylko zapobiega penetracji ustroju przez mikroorganizmy i w pewnym stopniu ogranicza wzrost nowotworów, ale także uczestniczy w procesie naprawy struktur własnych tkanek i zapobiega uczulaniu na własne antygeny uwalniane, np. z uszkodzonej mechanicznie tkanki. W ośrodku kierowanym przez prof. Olszewskiego zostały zapoczątkowane i są prowadzone pionierskie badania nad komórkami i białkami odpornościowymi limfy ze zmienionych zapalnie lub uszkodzonych mechanicznie tkanek. Współpracuje on m.in. z Narodowym Instytutem Zdrowia w Bethesda (USA), National Lymphedema Network w USA, Indyjską Narodową Akademią Nauk w Delhi, Uniwersytetem Polokwane w Republice Południowej Afryki.
Genueńska uczelnia od XVIII w. jest światowym centrum badań nad układem limfatycznym. Tytuł nadany przez jej Senat jest tym cenniejszy dla prof. Olszewskiego.
Prof. Waldemar Lech Olszewski studiował na Akademii Medycznej w Warszawie, którą ukończył w 1954 r. Specjalizację zrobił z chirurgii, następnie zajął się transplantologią i chirurgią naczyń układu limfatycznego. Stopień doktorski zdobył w 1962 r., habilitował się w 1968 r. Tytuł profesora otrzymał w 1978 r. Pierwszym miejscem jego pracy był Szpital Praski, później pracował w szpitalu klinicznym Akademii Medycznej, następnie w szpitalu MSWiA przy Wołoskiej. Równolegle pracował w placówce PAN, która pozwalała na prowadzenie badań naukowych. Obecnie jest kierownikiem zespołu w Zakładzie Transplantologii Instytutu Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej PAN w Warszawie. W przeszłości pracował m.in. w Royal Postgraduate Medical School w Londynie, Harvard Medical School - Peter Bent Brigham Hospital w Bostonie i Norwegian Radium Hospital w Oslo.
Już w pierwszych latach pracy prof. Olszewski zafascynował się układem limfatycznym. Po 4 latach studiów nad nim zaprojektował i wykonał pierwsze w świecie zespolenie limfatyczno-żylne w zastojach limfatycznych. Stał się tym samym prekursorem mikrochirurgii naczyń limfatycznych. Zastój płynu tkankowego i limfy rozpoczyna proces niszczenia układu chłonnego, staje się przyczyną tzw. obrzęku limfatycznego, np. w kończynie.
Po latach badań jest już oczywiste, że układ chłonny bierze udział we wszystkich procesach zachodzących w organizmie, także chorobowych. Dzięki rozwojowi technik chirurgicznych służących nanomedycynie można wejść w głąb tkanki, pobrać mikrokroplę płynu tkankowego i limfy i oznaczyć w niej 1500 białek, tym samym badać, co się dzieje w przestrzeni międzykomórkowej - początkowej części układu limfatycznego. Obecnie najdalej posunięta jest diagnostyka układu limfatycznego w kończynie, ale rozwija się także w chorobach jelit, wątroby, płuc.
Efekty pracy profesora zostały w latach osiemdziesiątych dostrzeżone przez WHO, która umożliwiła mu prowadzenie licznych badań porównawczych w Indiach, Japonii, Chinach, ostatnio w Republice Południowej Afryki. Zdaniem prof. Olszewskiego procesy chorobowe u ludzi żyjących w różnych warunkach, w innym środowisku ekologicznym przebiegają zupełnie inaczej. Profesor badał przede wszystkim choroby kończyn dolnych.
- Zmianami patologicznymi w kończynach zajmuje się wiele specjalności: ortopedia, neurologia, dermatologia, podologia, chirurgia naczyniowa, chirurgia ogólna - mówi prof. Olszewski. - Te poszczególne specjalności nie uwzględniają wiedzy innych, brak jest porozumienia. Pojawia się konieczność stworzenia nowej specjalizacji - nauki o chorobach kończyn, jestem jej promotorem. Liczba cierpiących na dolegliwości kończyn rośnie. Choroby te to: obrzęki zapalne, pourazowe, pochirurgiczne, związane z niewydolnością żylną, niewydolnością limfatyczną, po zakażeniach skóry. Tylko w Polsce jest ponad 100 tys. osób cierpiących na te schorzenia. Docenienie wagi tego problemu jest ograniczone, zwłaszcza u nas.
Obecnie leczymy raczej powikłania niż wczesne zmiany. A przecież ważne jest rozpoznanie etiologii tych chorób. Obrzęk jest objawem, a jego przyczyny szukamy w układzie limfatycznym. Badanie układu limfatycznego przy użyciu współczesnej aparatury daje ogromne możliwości diagnostyczne. W jednej kropli płynu można określić typy komórek odpornościowych, rodzaj wytwarzanych białek. Wkrótce będziemy mogli z pobranego z przestrzeni międzykomórkowej płynu poznać przyczyny choroby.
Prof. Olszewski jest autorem licznych prac, większość z nich opublikował w zagranicznych czasopismach naukowych. Jest laureatem nagród: International Society of Lymphology (1973), Purkinye Society (1979), PAN (1981,1985), Polskiego Towarzystwa Transplantologicznego (1989), Ministra Zdrowia (2004), im. J. Śniadeckiego, PAN (2004). Był prezydentem European Society for Surgical Research, Polskiego Towarzystwa Immunologii, International Society of Lymphology. Jest członkiem honorowym licznych towarzystw naukowych, m.in.: Towarzystwa Chirurgów Polskich, Japanese Surgical Society, Italian Angiological Society, Indian Medical Research Society, Korean Medical Society, Brazilian Phlebolymphological Society i in.
Żona prof. Olszewskiego jest lekarzem w Akademii Medycznej. Dorosła córka mieszka w Wiedniu i ma dwoje dzieci. Pozazawodowe zainteresowanie Profesora, zrodzone w trakcie licznych wyjazdów zagranicznych, to badanie pochodzenia i porównywanie języków.
mkr
Gazeta Lekarska 2005-09 - pismo izb lekarskich. Wydawca: Naczelna Rada Lekarska.
Dla członków izb lekarskich bezpłatnie.