Początek roku 2005 to zbieg piętnastolecia odrodzenia samorządu lekarzy i lekarzy dentystów oraz osiemdziesięciopięciolecia powstania izb lekarskich w wolnej Polsce. Z tej okazji w wielu okręgowych izbach lekarskich świętuje się te rocznice. Także z tej okazji 7 stycznia Naczelna Izba Lekarska zorganizowała centralną uroczystość w Krakowie. Złośliwi mówili, że gdy tak kiepsko idą sprawy w służbie zdrowia, to takie świętowanie jest nie na miejscu. Ja jednak uważam, że jest czas codziennego mozołu, ale też nadchodzi chwila, w której trzeba dostrzec sukces, nawet jeśli nie jest on całkowity, i go świętować. Sukcesem tych piętnastu lat jest już sam fakt zbudowania samorządności lekarskiej równolegle do odzyskiwania obywatelskiego i demokratycznego państwa przez coraz bardziej podmiotowe społeczeństwo. W trakcie przebudowy Polski lekarze i lekarze dentyści nie stali z boku. Potężna struktura izb lekarskich, które przejęły od administracji zadania w zakresie wydawania prawa wykonywania zawodu, prowadzenia rejestru lekarzy i lekarzy dentystów (jednego z najnowocześniejszych w świecie) oraz nadzoru nad należytym wykonywaniem zawodów i odpowiedzialności zawodowej, gwarantuje najwyższą jakość tych czynności wykonywanych obecnie rękami samego środowiska. Tworzy także podstawę do bardziej przyjaznego w stosunku do kolegów załatwiania tych spraw, czasem trudnych i bolesnych.

7 stycznia br. odchodzono uroczyście w Krakowie 15-lecie odrodzonego samorządu lekarskiego. Przypomnijmy, że pierwsze izby lekarskie powstały na ziemiach polskich w 1921 r., a Izba Lekarsko-Dentystyczna w 1938 r. Jubileusz przyciągnął do twierdzy polskiej państwowości kilkuset przedstawicieli 24 okręgowych izb lekarskich z całego kraju, a Teatr im. Juliusza Słowackiego stał się godnym miejscem spotkania lekarskich pokoleń. Na liście gości nie zabrakło znakomitości z kraju i zagranicy m.in. prezydenta Europejskiej Regionalnej Organizacji Światowej Federacji Lekarzy Dentystów (ERO FDI) Jose Font-Buxo oraz szefów samorządów lekarzy i lekarzy dentystów w Niemczech Otmara Kloibera, Jurgena Weitkampa, Barbary Bergmann-Kraus i Fritz-Josefa Willmesa oraz w Czechach Davida Ratha i Jerzego Pekarka oraz Villiama Volejnika i Lanki Grohowej. Perfekcyjna organizacja była dziełem wielu ludzi, ale zdaniem większości bez talentu i zaangażowania Mariusza Janikowskiego, sekretarza Okręgowej Izby Lekarskiej w Krakowie, jubileusz nie byłby tak okazały.

W dniach 10-12 stycznia br. mieliśmy przyjemność gościć po raz kolejny grupę pracowników American Medical Association, którzy zajmują się sprawami Current Procedural Terminology. Przyjechali do Warszawy (zresztą na własny koszt), aby pomóc w rozpoczęciu pierwszej fazy testowania CPT w warunkach polskiej praktyki lekarskiej. AMA jest bardzo zainteresowane możliwościami wprowadzenia CPT w innych krajach. Lista jest stosowana od 5 lat w RPA, trwają prace nad ewentualnym wdrożeniem w Portugalii, Izraelu, Japonii, Chile. Przy okazji spotkań i konferencji mogliśmy dowiedzieć się o wielu istotnych szczegółach dotyczących historii i sposobu funkcjonowania CPT oraz roli tej listy w systemie ochrony zdrowia w Stanach Zjednoczonych.

Z prof. Zbigniewem Religą, senatorem RP i twórcą polskiego prototypu sztucznego serca
rozmawia Marek Stankiewicz. Kim pan chciał być będąc małym chłopcem? - Dorożkarzem albo marynarzem. Mieszkaliśmy z mamą na wsi i najbardziej lubiłem jeździć na kieracie. Wojnę pamiętam oczami dziecka w raczej nieciekawych fragmentarycznych obrazach. Najpierw kryliśmy się przed Niemcami, potem oddziałami UPA, śpiąc na strychu przykryci sianem. Jak trochę podrosłem, to chciałem zostać filozofem. Szkoły, zwłaszcza w okresie licealnym nie cierpiałem, bo mnie przytłaczała. A filozofia dawała mi poczucie intelektualnej wolności. Ale moi rodzice stwierdzili, że z filozofii wyżyć się nie da i posłali mnie na medycynę. - Czuje się pan lekarzem z rozsądku czy z powołania?

Obowiązujące obecnie w Polsce prawo nie zezwala na pobieranie opłat od osób ubezpieczonych w NFZ - tak białostocki sąd grodzki uzasadnił winę byłego dyrektora szpitala klinicznego AM w Białymstoku, w którym przez krótki czas w 2003 r. pobierano opłaty od pacjentów. Sąd uznał to za bezprawne, ale odstąpił od wymierzenia kary Jerzemu Kamińskiemu, bo uznał, że wprowadzając dobrowolne opłaty działał on w dobrej wierze. W żadnym akcie normatywnym obowiązującym w obecnym systemie prawnym "nie ma uprawnienia do pobierania opłat od pacjentów" - mówił sędzia Tomasz Pannert. Zdaniem sądu jakakolwiek inna interpretacja obowiązujących wówczas przepisów byłaby niewątpliwie nadużyciem interpretacyjnym, co - zdaniem sądu - "jest niedopuszczalne".

W Polsce liczba skarg na postępowanie lekarzy rośnie. Ma to niewątpliwy związek z transformacją ustrojową, która zwiększyła świadomość obywateli o przysługujących im prawach. Postępy nauk medycznych oraz zmiany zachodzące w świadomości społeczeństwa powodują ewolucję relacji pomiędzy pacjentem a lekarzem. Przez wieki wykreował się model relacji lekarz-pacjent, który można określić jako "łaskawy paternalizm", praktycznie wykluczający uczestnictwo pacjenta w procesie podejmowania decyzji odnośnie rodzaju i sposobu jego leczenia. Postęp medycyny, niosący za sobą ryzyko działań ubocznych, uwidocznił wyraźną sprzeczność "łaskawego paternalizmu" z prawem pacjenta do samostanowienia. Wybór metod leczenia, o zróżnicowanym stopniu ryzyka, nie może być podjęty jedynie w oparciu o kompetencje medyczne. Lekarz, wykorzystując swoją wiedzę medyczną, powinien tworzyć okoliczności, w których pacjent z jego pomocą będzie mógł podejmować optymalne decyzje dotyczące własnej osoby, będące fundamentem praw pacjenta.

W styczniowym numerze "Gazety Lekarskiej" ukazała się informacja o przeprowadzonej 25 listopada 2004 r. konferencji pt. "Pytania etyczne dotyczące biotechnologii prenatalnej". Organizatorem konferencji, jak wiadomo, była Komisja Etyki Lekarskiej NRL. Genezy konferencji należy szukać w II Krajowym Zjeździe Lekarzy w Bielsku Białej w 1991 r., kiedy uchwalono pierwszą wersję Kodeksu Etyki Lekarskiej, a raczej jeszcze wcześniej - w czasie opracowywania pierwszego projektu kodeksu, a więc w 1990 r. Wtedy dyskusja często zamieniała się w spór. Taki był czas. Obecnie czas jest inny, potrzebna jest spokojna debata. Jednak o taką debatę jest dziś w skonfliktowanej Polsce dość trudno. Wielu wciąż woli spór niż racjonalną dyskusję. Jako temat konferencji wybraliśmy najtrudniejszy problem bioetyczny naszych czasów - problem, który niesie ze sobą zarówno szanse, jak i zagrożenia dla ludzkiego gatunku. Mamy nadzieję, że racjonalna debata się powiedzie.

• Profilaktyka po ekspozycji HIV
  Data ukazania: 2010-05-18
  
  Ministerstwo Zdrowia wyjaśnia zasady organizacji i finansowania profilaktycznego leczenia przeciwwirusowego po ekspozycji na HIV pracowników ochrony zdrowia. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, niezależnie od formy zatrudnienia czy współpracy pracownika z zakładem opieki zdrowotnej, koszty leczenia ponosi pracodawca lub zlecający wykonywanie świadczeń w ramach umowy. Pracownicy i osoby na kontraktach, którzy sami ponieśli koszty tego leczenia mogą dochodzić od pracodawcy/zlecającego zwrotu kosztów. Więcej - Informacja
  
• Odliczenie kosztów doskonalenia zawodowego
  Data ukazania: 2010-05-18
  
  Minister Finansów w odpowiedzi na wniosek Senatora Norberta Krajczego w sprawie umożliwienia lekarzom i lekarzom dentystom wliczenia do kosztów uzyskania przychodu wydatków poniesionych na realizację obowiązku doskonalenia zawodowego wyjaśnia, że lekarze prowadzący działalność gospodarczą mogą te koszty odliczać na podstawie obecnie obowiązujących przepisów, natomiast w przypadku lekarzy zatrudnionych koszty uzyskania przychodu są określone kwotowo i wprowadzanie wyjątku dla jednej grupy zawodowej nie jest uzasadnione. Więcej
  
• Lekarz jako funkcjonariusz publiczny
  Data ukazania: 2010-05-11
  
  W odpowiedzi na uchwałę X Krajowego Zjazdu Lekarzy Ministerstwo Sprawiedliwości wyjaśnia, że już obecnie lekarze objęci są taką ochroną podczas udzielania świadczeń pomocy doraźnej oraz w przypadkach bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia. Rozszerzenie ochrony na wszystkie inne formy praktyki lekarskiej w opinii Ministerstwa Sprawiedliwości nie znajduje uzasadnienia. Więcej
  
• Koszty doskonalenia zawodowego
  Data ukazania: 2010-03-30
  
  Senator RP Norbert Krajczy wystąpił do Ministra Finansów z wnioskiem o wprowadzenie zmian w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, umożliwiających zaliczenie wydatków przeznaczonych na realizację obowiązku doskonalenia zawodowego do kosztów uzyskania przychodu. Ten postulat od lat zgłasza również samorząd lekarski. Więcej
  
• Nakłady na świadczenia stomatologiczne
  Data ukazania: 2010-02-22
  
  W odpowiedzi na pismo Komisji Stomatologicznej NRL w sprawie zmniejszonych nakładów na finansowanie leczenia stomatologicznego w 2010 roku Prezes NFZ wyjaśnia, że po wzroście budżetu na te świadczenia w 2007 i 2008 roku oraz w związku ze wzrostem wydatków w innych rodzajach świadczeń oraz "dostosowaniem wielkości etatu przeliczeniowego do możliwości OW NFZ" nakłady musiały zostać zredukowane. Więcej
  
• Zaświadczenia w ramach ubezpieczenia
  Data ukazania: 2009-08-21
  
  W odpowiedzi na pismo Prezesa NRL ZUS wyjaśnia, że zaświadczenia o stanie zdrowia wydawane osobom ubiegającym się o rentę i inne świadczenia z ubezpieczeń społecznych muszą być wystawiane ubezpieczonym bezpłatnie. ZUS opracował formularz zaświadczenia jedynie dla wygody pacjentów, lekarzy i własnej. Formularz nie jest skierowaniem wystawionym przez ZUS i tym bardziej nie może być tytułem do zapłaty za wystawienie zaświadczenia. Więcej
  
• Podwyżki wynagrodzeń
  Data ukazania: 2009-08-20
  
  W odpowiedzi na stanowisko Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia 19 czerwca 2009, w którym NRL zwracała uwagę na rażące dysproporcje między wynagrodzeniami rezydentów i lekarzy specjalistów, Ministerstwo Zdrowia wyjaśnia, że w dobie kryzysu i zmniejszonych środków budżetowych oraz wpływów do NFZ podwyżki wynagrodzeń nie będą możliwe, a do dyskusji na ten temat będzie można powrócić po stabilizacji gospodarki. Więcej
  
• Wadliwy algorytm podziału środków NFZ
  Data ukazania: 2009-08-13
  
  Okręgowa Rada Lekarska w Lublinie zwraca uwagę na wadliwy algorytm podziału środków NFZ, powodujący szczególnie trudną sytuację w trzech oddziałach Funduszu oraz apeluje o szybką zmianę zasad, aby nie utrudniać dostępu pacjentów do świadczeń zdrowotnych.
  Więcej
  
• Stanowiska i apele młodych lekarzy
  Data ukazania: 2009-06-23
  
  Młodzi lekarze zgromadzeni na ogólnopolskiej konferencji w Olsztynie określili swoje oczekiwania dotyczące stażu podyplomowego i szkolenia specjalizacyjnego. Zwracają też uwagę na niejednolitą realizację podwyżek dla lekarzy rezydentów oraz problemy związane z dyżurami.
  APEL lek. rezydenci
  APEL lek. stażyści
  APEL specjalizacje czerwiec 2009
  STANOWISKO specjalizacje_stomatologia
  STANOWISKO staż
• Uchwała NRPiP
  Data ukazania: 2009-06-10
  
  Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych sprzeciwia się zmianom proponowanym przez Ministerstwo Zdrowia w ustawie o samorządzie pielęgniarek i położnych wskazując na wady merytoryczne przedstawionego projektu oraz jego sprzeczność z celem istnienia i zasadami działania samorządów zawodowych. Więcej
• Ustawa o izbach lekarskich
  Data ukazania: 2009-06-04
  
  W piśmie do Prezesa NRL Ministerstwo Zdrowia wyjaśnia obecny stan prac nad projektem ustawy o izbach lekarskich. Po konsultacjach społecznych uwzględniono niektóre uwagi zgłaszane przez samorząd lekarski i postanowiono pozostawić samorządowi decyzje o obszarze działania okręgowych izb lekarskich. Więcej
• Szpital w Ciechanowie
  Data ukazania: 2009-05-29
  
  W odpowiedzi na pismo Prezesa NRL Dyrektor Specjalistycznego Szpitala Wojewódzkiego w Ciechanowie informuje, że był zmuszony wypowiedzieć warunki płacowe lekarzy i pielęgniarek z powodu trudnej sytuacji finansowej szpitala. Informuje również o podjętych działaniach mających zapewnić ciągłość pracy szpitala.
  Więcej
  
• Kasy fiskalne
  Data ukazania: 2009-05-21
  
  Minister Finansów w odpowiedzi na pismo Prezesa NRL wyjaśnia, że używanie kas fiskalnych w dziedzinie usług medycznych jest uzasadnione i potrzebne. Wskazuje też, że obecnie trwają prace nad rozporządzeniem w tej sprawie i projekt zostanie skierowany do konsultacji społecznych.
  Więcej
  
• Protesty izb pielęgniarskich
  Data ukazania: 2009-05-14
  
  Okręgowe Rady Pielęgniarek i Położnych, podobnie do Okręgowych Rad Lekarskich, sprzeciwiają się proponowanym w projekcie ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych zmian obszarów działania izb pielęgniarskich i zwracają uwagę na brak merytorycznych podstaw do takich zmian oraz podkreślają potrzebę pozostawienia decyzji o obszarze działania izb samorządom. Apel, Pismo
  
• Gorzów Wlkp - małe izby są lepsze
  Data ukazania: 2009-04-21
  
  Prezydent Gorzowa Wlkp w liście do Minister Zdrowia popiera stanowisko samorządu lekarskiego sprzeciwiające się likwidacji małych izb lekarskich. Małe izby są sprawniejsze, lepiej konsolidują środowisko i lepiej rozwiązują lokalne problemy. Dlatego ich likwidacja byłaby niepotrzebną ingerencją w sprawy należące do samorządu lekarskiego. Więcej
  
• Małe izby powinny pozostać
  Data ukazania: 2009-04-07
  
  W piśmie skierowanym do Pani Minister Zdrowia Prezydent Tarnowa zwraca uwagę na liczne argumenty przemawiające za pozostawieniem bez zasięgu terytorialnego obecnych izb lekarskich. Obecny podział jest przejawem woli samorządu lekarskiego i nie zakłóca wykonywania powierzonych samorządowi zadań, a wobec tego dokonywanie zmian nie jest celowe. Podobne stanowisko wyraził Okręgowy Zjazd Lekarzy w Łodzi. Więcej
  XXV Okręgowy Zjazd Lekarzy
  
• Badania kapitału intelektualnego jednostek ochrony zdrowia
  Data ukazania: 2009-04-07
  
  Osoby i zakłady opieki zdrowotnej zainteresowane badaniami wykorzystania kapitału intelektualnego w ich organizacjach lub firmach mogą skorzystać ze współpracy w badaniu organizowanym przez SHG w Warszawie. Więcej
• Uprawnienia pacjentów
  Data ukazania: 2009-04-01
  
  W opublikowanym przez Health Consumer Powerhouse raporcie zatytułowanym "Patient Empowerment Ranking" analizującym uprawnienia i możliwości wyboru pacjentów w krajach Europy Polska zajęła ostatnie miejsce. Wybór świadczeniodawcy, dostęp do rzetelnej informacji medycznej, zachęty finansowe, wybór ubezpieczenia to oceniane w raporcie aspekty uprawnień pacjentów. W ogólnej ocenie na pierwszym miejscu znalazła się Dania.
  Poland
  European Patient Empowerment Index 2009