Partnerami serwisu są:



 

 Gazeta Lekarska  Przegląd numerów Gazety Lekarskiej  Rocznik 2004 Gazety Lekarskiej  Numer 2004-09  Odpowiedzialnie czy solidarnie? 

Tworzenie koszyka świadczeń stomatologicznych znacznie przekraczającego możliwości finansowe płatnika dla najbardziej nawet wzniosłego celu politycznego jest po prostu oszustwem.

Koszyk świadczeń stomatologicznych musi być tworzony w oparciu o potrzeby zdrowotne oraz o możliwości finansowe ich zabezpieczenia.

Nie można więc go tworzyć bez uwzględnienia realiów ekonomicznych. W lecznictwie stomatologicznym zdecydowanie łatwiej jest tworzyć pozytywny koszyk świadczeń niż negatywny, który byłby zdecydowanie większy.
W projekcie nowelizacji ustawy o Narodowym Funduszu Zdrowia minister zdrowia dostał uprawnienia do ustalenia w drodze rozporządzenia wykazu gwarantowanych świadczeń lekarza dentysty, po zasięgnięciu opinii prezesa Funduszu oraz Naczelnej Rady Lekarskiej.
Dotychczasowe doświadczenia i z czasów kas chorych, i Narodowego Funduszu Zdrowia wskazują, że rodzaj i zakres świadczeń stomatologicznych zabezpiecza potrzeby głównie społeczeństwa dorosłego (wyborców). Największe problemy zdrowotne dotyczą dzieci i młodzieży, które w ogromnej części pozbawiono dostępu do świadczeń zdrowotnych i profilaktycznych.
Na podstawie badań epidemiologicznych przeprowadzonych w latach 2002 - 2003 u 8 mln 421 tys. dzieci w wieku między 5 a 18 rokiem życia stwierdzono średnio 4 zęby do leczenia u dziecka, czyli 33 mln 684 tys. zębów w tej grupie wiekowej wymaga leczenia. Według cen płaconych przez NFZ należy na to przeznaczyć 842 mln 100 tys. zł.
W tej grupie wiekowej do ekstrakcji zakwalifikowano 4,5 mln zębów. Koszt usunięcia tych zębów to 180 mln zł.
Na wyleczenie stomatologiczne dzieci należy przeznaczyć 1,022 mld zł. Są to środki tylko na leczenie próchnicy i jej skutków, bez profilaktyki stomatologicznej i leczenia ortodontycznego.
Na całość leczenia stomatologicznego NFZ przeznaczył tylko 930 mln zł. Wynika z tego jasno, że środki przeznaczone na lecznictwo stomatologiczne nie pokrywają leczenia podstawowych potrzeb zdrowotnych dzieci.
Obowiązkowe ubezpieczenia dla dorosłych powinny finansować jedynie te świadczenia, które są absolutnie konieczne dla przywrócenia zdrowia ubezpieczonemu. Wszelkiego rodzaju korzyści wykraczające poza ten zakres pokrywane będą przez ubezpieczenie prywatne (dodatkowe) lub płacone prywatnie przez ubezpieczonego, zgodnie z jego osobistymi życzeniami i zasobami finansowymi.
Współzależność między wysokością składki ubezpieczonego a zakresem świadczeń stomatologicznych jest oczywista w całej UE. W Polsce zakres świadczeń jest sprawą propagandową polityków opcji rządzącej.
Znaczne rozszerzenie świadczeń stomatologicznych w 2000 r. nie skutkowało zwiększeniem budżetu przeznaczonego na kontrakty stomatologiczne. Obecnie liczba świadczeń stomatologicznych przysługujących bezpłatnie ubezpieczonemu zwiększyła się, zmniejszył się zaś budżet przeznaczony przez NFZ na lecznictwo stomatologiczne. Aktualnie wynosi 3,03% budżetu NFZ, czyli 930 mln zł.
Według naszych wyliczeń przy 50% zgłaszalności pacjentów do gabinetów stomatologicznych, by zapewnić świadczenia opisane przez Ministerstwo Zdrowia jako bezpłatne podstawowe świadczenia zdrowotne lekarza stomatologa przysługujące ubezpieczonemu, należy na to - według stawek aktualnie płaconych przez NFZ - przeznaczyć rocznie 3 600 mln do 4 500 mln zł. Tworzenie koszyka świadczeń stomatologicznych znacznie przekraczającego możliwości finansowe płatnika nawet dla najwznioślejszego celu politycznego jest po prostu oszustwem.
Współdziałanie, wspólne uzgodnienia w konstruowaniu koszyka świadczeń pomiędzy państwem, płatnikiem i świadczeniodawcą (ich ustawowa reprezentacja) mogą przynieść pozytywny efekt w postaci wpływu wszystkich trzech podmiotów na stan zdrowia obywateli RP. Stosunki między płatnikiem a świadczeniodawcami można obecnie określić łagodnie jako antagonistyczne.

Zadania państwa:
  • określenie celów zdrowotnych,
  • ocena sytuacji zdrowotnej na podstawie badań epidemiologicznych,
  • określenie potrzeb zdrowotnych - ustalanie priorytetów opieki stomatologicznej,
  • ustalenie zasad promocji zdrowia i zapobiegania - profesjonalna profilaktyka.


Płatnik NFZ:
  • zabezpieczenie dostępności do świadczeń stomatologicznych,
  • ustalenie zasad kontraktowania świadczeń zdrowotnych,
  • ustalenie rzeczywistej wartości świadczeń w oparciu o rachunek ekonomiczny,
  • zaplanowanie czystych i zrozumiałych reguł gry (sprawozdawczość, rozliczenia, kontrola realizacji umów itp.).


Świadczeniodawcy (w przypadku świadczeń stomatologicznych - samorząd lekarski):
  • ustalenie i przestrzeganie standardów leczniczych,
  • współpraca z administracją państwową i samorządową w zakresie oceny potrzeb zdrowotnych,
  • ocena ich realizacji w stosunku do środków przeznaczonych na lecznictwo stomatologiczne,
  • ustalenie zakresu świadczeń podstawowych i specjalistycznych,
  • dokształcanie zawodowe,
  • wprowadzanie nowoczesnych metod diagnostycznych i terapeutycznych,
  • przestrzeganie zasad etyki lekarskiej.
W ramach standardów świadczeń stomatologicznych opracowano:
  1. Kwalifikacje minimalne lekarza stomatologa i lekarza specjalisty stomatologa.
  2. Jednostki chorobowe objęte świadczeniami wszystkich poradni stomatologicznych:
    • podstawowe świadczenia stomatologiczne,
    • specjalistyczne świadczenia stomatologiczne,
    • świadczenia stomatologiczne dla stomatologii szkolnej,
    • procedury uzupełniające.
  3. Warunki lokalowe, w których prowadzona jest działalność.
  4. Aparatura, do której lekarz stomatolog musi mieć dostęp.

Opracowano szczegółowy opis procedur i materiałów używanych do ich wykonania.

Na zlecenie Komisji Stomatologicznej NRL niezależni eksperci, w oparciu o standardy świadczeń, opracowali kalkulacje kosztów jednostkowych procedur stomatologicznych.

Polscy lekarze stomatolodzy przygotowani są do pełnej i całościowej opieki lekarsko-stomatologicznej, zgodnie z najnowszymi osiągnięciami wiedzy i możliwościami stworzonymi przez obecnie dostępną wiedzę, aparaturę i materiały. Jedyną niezależną od nich przeszkodą są ograniczenia finansowe w systemie powszechnego ubezpieczenia.
W krajach Unii Europejskiej, a także w Polsce istnieje konieczność zdefiniowania jasnych kryteriów dla stomatologicznego katalogu świadczeń, w ramach solidarnie finansowanej opieki podstawowej. Szczególne znaczenie ma ograniczenie zasobów finansowych przeznaczonych na opiekę stomatologiczną. Opieka stomatologiczna kosztuje coraz drożej na całym świecie. Nie ma praktycznie państwa, które mogłoby sobie pozwolić na całkowite finansowanie jej w pełnym zakresie. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest konieczność ustalenia priorytetów dla opieki stomatologicznej, realizowanej w ramach solidarnie finansowanych ubezpieczeń zdrowotnych.
Poczucie własnej odpowiedzialności ubezpieczonego musi mieć pierwszeństwo przed solidarnością. Oznacza to, że w zakresie świadczeń podstawowym, wg definicji Światowej Organizacji Zdrowia nie powinny znaleźć się świadczenia, na których ryzyko zachorowania można przewidzieć i uniknąć przez właściwe korzystanie z systemu (zapobieganie chorobie i jej następstwom).
Dla ustalenia zakresu świadczeń podstawowych, finansowanych w pełni ze środków obowiązkowej składki ubezpieczonych (tzw. koszyka) należy wziąć pod uwagę: rzeczywiste potrzeby zdrowotne - sytuacja epidemiologiczna, możliwości finansowania, określone cele zdrowotne - strategia zdrowotna państwa.

W leczeniu stomatologicznym proponujemy następujące priorytety:
  • Zapobieganie (programy profilaktyczne) dla dzieci i młodzieży, w tym diagnostyka ryzyka z konsultacją lekarza stomatologa, jako wkład w wychowanie i kształtowanie odpowiedzialności za własne zdrowie, z założeniem, że dzięki tym programom leczenie choroby próchnicowej zębów u dzieci będzie w przyszłości zbyteczne lub w dużym stopniu ograniczone, co spowoduje znaczne oszczędności w opiece stomatologicznej.
  • Leczenie dzieci i młodzieży do ukończenia 18 roku życia.
  • Leczenie kobiet w ciąży i w okresie połogu.
  • Podstawowe świadczenia dla dorosłych: leczenie bólu, pomoc doraźna oraz leczenie protetyczne protezami akrylowymi z ograniczeniem wiekowym, np. powyżej 60 roku życia.
  • Specjalistyczne leczenie schorzeń narządu żucia (układu stomatognatycznego), które są skutkiem nowotworów, urazów, wad wrodzonych i nabytych oraz ciężkiej choroby systemowej.


Reasumując, do konstrukcji koszyka świadczeń stomatologicznych jest potrzebne:
  • rozeznanie potrzeb zdrowotnych,
  • ustalenie priorytetów opieki stomatologicznej,
  • określenie wielkości środków finansowych na podstawowe i specjalistyczne leczenie stomatologiczne,
  • ustalenie standardów procedur stomatologicznych,
  • wycena świadczeń.

W oparciu o te elementy można konstruować koszyk świadczeń, który zabezpiecza najbardziej racjonalnie określone potrzeby zdrowotne w zgodzie z realiami ekonomicznymi.

Zbigniew Żak


Przykładowy opis procedury:

I. Przygotowanie ubytku na dwóch powierzchniach do ostatecznego wypełnienia.
Po wykonaniu procedury pkt 1a (badanie stomatologiczne): 1) Opracowanie z przestrzeganiem zasad zależnych od planowanego materiału wypełniającego. 2) Przemycie i osuszenie ubytku. 3) Założenie podkładu i podkładów w przypadku próchnicy głębokiej pokrycie pośrednie lub bezpośrednie. 4) Przygotowanie i umocowanie kształtek i klinów uszczelniających.
II. Odbudowa zęba z ubytkiem na dwóch powierzchniach
1) Wypełnienie ostateczne: a) materiałem złożonym chemoutwardzalnym (światłoutwardzalnym - zęby przednie po urazach): * przygotowanie zębiny i szkliwa, * wytrawienie, * wypłukanie i osuszenie ubytku, * aplikacja systemów łączących, * wypełnienie ubytku, b) amalgamatem srebra: * aplikacja systemu łączącego do amalgamatu, * wypełnienie ubytku, c) cementem szklano-jonomerowym: * użycie conditionera, * wypełnienie ubytku, 2) Wykończenie wypełnienia: a) materiał złożony: * usunięcie nadmiaru materiału, * dostosowanie w zwarciu i artykulacji, * modelowanie powierzchni żującej, * polerowanie wypełnienia, * aplikacja lakierów fluorowych-rebonding i demineralizacja, b) amalgamat: * usunięcie nadmiaru materiału, * dostosowanie w zwarciu i artykulacji, * modelowanie powierzchni żującej, * polerowanie amalgamatu po 24 godz. od założenia, c) cement szklano-jonomerowy: * wstępne usunięcie nadmiaru materiału, * dostosowanie w zwarciu i artykulacji, * ostateczne wykończenie wypełnienia po co najmniej 24 godz., 3) Udokumentowanie świadczenia w historii choroby.

Wykaz materiałów i sprzętu do wykonania zabiegu:
* wiertła diamentowe na wiertarkę turbinową - różne kształty, * wiertła na kątnicę mikrosilnikową z węglików spiekanych lub/i ze stali, * aplikatury, * frezy i gładziki, * strzykawka i igła, * krążki ścierne, * paski ścierne, * gumki silikonowe lub/i szczoteczki, * kształtki, * kliny, * paski metalowe, * paski celuloidowe, * wałeczki higieniczne, * jałowe kulki z waty, * nić refrakcyjna, * sól fizjologiczna do przemycia ubytku, * materiał podkładowy - cement fosforanowy, szklano-jonomerowy, karboksylowy, * amalgamat non-gamma2 kapsułkowany, * system łączący do amalgamatu, * materiał złożony chemio- lub światłoutwardzalny, * system wiążący, * wytrawiacz, * pasta polerująca, * lakier fluorowy do rebondingu i demineralizacji, * kalka artykulacyjna, * cement szklano-jonomerowy, * conditioner, * lakier do pokrywania.

Czas wykonania zabiegu 30-40 minut.


fot. Marek Stankiewicz

Gazeta Lekarska 2004-09 - pismo izb lekarskich. Wydawca: Naczelna Rada Lekarska.
Dla członków izb lekarskich bezpłatnie.

Wstecz  
W górę ekranu  
Copyright (c) 2005  
Korespondencja: redakcja@gazetalekarska.pl  
Uwagi techniczne: serwis@gazetalekarska.pl  
Data utworzenia: 2007-04-04