"O Radości, iskro bogów, kwiecie elizejskich pól, święta, na twym świętym progu staje nasz natchniony chór. Jasność twoja wszystko zaćmi, złączy, co rozdzielił los, wszyscy ludzie będą braćmi tam, gdzie twój przemówi głos.

Patrz, patrz: wielkie słońce światem biegnie sypiąc złote skry, jak zwycięzca, jak bohater - biegnij, bracie, tak i ty Radość tryska z piersi ziemi, Radość pije cały świat. Dziś wchodzimy, wstępujemy na Radości złoty ślad. "

Nadziei tej i radości nie możemy zniszczyć.

Długo zapowiadany projekt ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych został skierowany do konsultacji "w możliwie najkrótszym terminie", jak napisał 6 kwietnia minister Leszek Sikorski. To jest chyba termin przyjmowania uwag już przez nowy rząd. Naczelna Rada Lekarska zajmie stanowisko w sprawie projektu, ale już dziś można powiedzieć, że cały szereg przyjętych w projekcie rozwiązań rozczarowuje. Wszystko wskazuje na to, że nie wykorzystano okazji do przygotowania jakże potrzebnych naprawdę nowych i odważnych rozwiązań, a sprowadzono projekt do minimalistycznej realizacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia. Jest to, moim zdaniem, kolejny przykład na nieodpowiedzialność polityków, którzy nawet w obliczu totalnego braku poparcia (które nie może już spaść) nie są w stanie zapomnieć o sondażach i zaproponować rozwiązań, które są po prostu konieczne, choć niekoniecznie popularne. Szczególnie rozczarowuje kompletny brak pomysłu na poprawienie bilansu ochrony zdrowia. Z jednej strony, bardzo niekonkretne i niezrozumiałe propozycje konstruowania "koszyka świadczeń" (które skończą się prawdopodobnie utrzymaniem praktycznie nieograniczonego zakresu bezpłatnych świadczeń zdrowotnych kosztem świadczeniodawców), z drugiej brak konkretnych zapowiedzi współpłacenia i doubezpieczeń oraz zupełny brak woli przeniesienia finansowania niektórych obszarów służby zdrowia (ratownictwo, świadczenia w innych krajach Unii Europejskiej) do budżetu państwa. Wobec powszechnej krytyki centralistycznego zarządzania środkami powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, utrzymanie istnienia Narodowego Funduszu Zdrowia także musi budzić poważne wątpliwości co do woli dokonania jakichkolwiek istotnych zmian w kompletnie rozregulowanym systemie.

Zgodnie z nowelizacją ustawy o zawodzie lekarza lekarski egzamin państwowy przeprowadzi Centrum Egzaminów Medycznych (CEM). Lekarze, którzy rozpoczęli staż 1 października 2003 r., będą zdawać LEP 4 grudnia 2004 r., a lekarze stomatolodzy - 2 kwietnia 2005 r. Nowelizacja ustawy wymusiła więc zmianę dotychczas obowiązującego rozporządzenia ministra zdrowia i opieki społecznej z 24 maja 1999 r. w sprawie stażu podyplomowego. Projekt roboczy tego rozporządzenia, dotyczący przede wszystkim trybu i zasad organizacji oraz sposobu przeprowadzenia LEP-u, był przedmiotem wielu spotkań i dyskusji i wzbudzał duże emocje zwłaszcza w środowisku młodych lekarzy. Od kilku lat trwa chocholi taniec wokół egzaminu. Celem LEP-u jest zapewnienie właściwego poziomu przygotowania do samodzielnego wykonywania zawodu lekarza i lekarza dentysty, niezależnie od uczelni, którą lekarz ukończył w kraju lub za granicą. Z ustawy o zawodzie lekarza wynika, że wprowadzenie egzaminu jest kwestią nieodwracalną. Egzamin państwowy kończący staż podyplomowy został wpisany do aneksu Traktatu Akcesyjnego jako Lekarski Egzamin Państwowy.

Z dyrektorem Instytutu Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej PAN, naczelnym rzecznikiem odpowiedzialności zawodowej, profesorem dr. hab. med. Zbigniewem Czernickim rozmawia Jerzy Wunderlich.
- W środowisku lekarskim jest pan profesor powszechnie znany jako naczelny rzecznik odpowiedzialności zawodowej, mniej jako dyrektor Instytutu Medycyny Doświadczalnej PAN. A tej właśnie zawodowej działalności chcemy poświęcić dziś więcej uwagi. Mam zamiar zaskoczyć pana pierwszym pytaniem: Czy chce pan profesor przejść do historii medycyny jako badacz, eksperymentator, a zwłaszcza pionier, odkrywca?
- Chyba każdy naukowiec - choćby skrycie - marzy o tym, by zapisać się w historii nauki. I mnie pociągała praca badawcza, chciałem być odkrywcą, szczególnie kiedy byłem jeszcze studentem. Mam też za sobą okres prac badawczych, laboratoryjnych w dziedzinie biochemii. Ale przyznam się panu, że obecnie najwięcej satysfakcji sprawia mi medycyna praktyczna. Leczenie, a zwłaszcza efekty leczenia.

Znalezienie miejsca na specjalizację ze stomatologii i jej otwarcie należy do grona zjawisk nadprzyrodzonych, a rezydentura to istny cud. Ministerstwo Zdrowia niejednokrotnie nie przyznało ani jednej rezydentury dla stomatologii na postępowanie kwalifikacyjne. Powoduje to ogromne frustracje, zwłaszcza wśród licznych absolwentów stomatologii, niezadowolenie i pretensje do samorządu lekarskiego o niewystarczające działania mające na celu zwiększenie liczby miejsc specjalizacyjnych. W Polsce na liście uprawnionych do prowadzenia specjalizacji stomatologicznych jest 106 jednostek organizacyjnych. Są tam wszystkie uczelnie medyczne, posiadające wydziały (oddziały) stomatologiczne, jeszcze działające wojewódzkie przychodnie stomatologiczne, publiczne i niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej i niewielka liczba specjalistycznych praktyk indywidualnych.

Czy pacjent uczestniczący w badaniu klinicznym jest chroniony ubezpieczeniem? Rozporządzenie ministra zdrowia z 10 grudnia 2002 r. "w sprawie określenia szczegółowych wymagań Dobrej Praktyki Klinicznej" mówi, że "sponsor zapewnia odszkodowanie za szkody poniesione przez uczestnika badania klinicznego w wyniku prowadzonego badania". Co to oznacza w praktyce? Sponsor badania musi posiadać polisę ubezpeczeniową odpowiedzialności cywilnej (OC), którą przedstawia zarówno w Centralnej Ewidencji Badań Klinicznych, jak i komisji etycznej zatwierdzającej badanie. Polisa taka obejmuje szkody powstałe w wyniku stosowania leków w badaniach klinicznych oraz wykonywania procedur medycznych związanych z badaniem, pod warunkiem zatwierdzenia protokołu badawczego przez komisję etyczną. W polisie podana jest m. in. suma ubezpieczenia oraz czas, w jakim od zastosowania leku w badaniu klinicznym pacjent ma prawo zgłaszać roszczenia (np. w okresie do trzech lat od zakończenia terapii). Określony jest również sposób zgłaszania roszczeń przez pacjenta.

Artykuł 11 Kodeksu Etyki Lekarskiej: "Lekarz winien zabiegać o wykonywanie swego zawodu w warunkach, które zapewniają odpowiednią jakość opieki nad pacjentem." ... W sposób mniej lub bardziej świadomy wielu lekarzy codziennie zadaje sobie pytanie, czy lepiej jest udzielać chorym pomocy mimo wszystkich niedostatków, bo warunki są takie jakie są i nieprędko będą lepsze, czy raczej odmówić wykonania czynności i nie narażać chorych na zbyt duże ryzyko, a siebie na odpowiedzialność. ... Sąd stwierdził, że do oceny postępowania lekarzy pracujących w niewłaściwych warunkach można i należy zastosować zasady podobne do oceny innych bardzo rozpowszechnionych, lecz niezgodnych z przepisami lub zasadami zachowań. To, że są one rozpowszechnione, nie stanowi samo w sobie usprawiedliwienia. Od lekarzy oczekuje się, że wykonując zawód będą nie tylko przestrzegać przepisów techniczno-administracyjnych, ale również wykażą szczególną, wykraczającą poza rutynę, dbałość o obdarzających ich zaufaniem chorych. Sąd również zwrócił uwagę, że w KEL-u nie mówi się o obowiązku "zapewnienia" właściwych warunków, lecz o "zabieganiu" o nie. Liczni lekarze o tym zapominają, ale kiedy doszło do nieszczęścia, pytanie czy lekarze, którzy uczestniczyli w leczeniu chorej, zabiegali o poprawę rażąco nieodpowiednich warunków, powinno być zadane.

• Profilaktyka po ekspozycji HIV
  Data ukazania: 2010-05-18
  
  Ministerstwo Zdrowia wyjaśnia zasady organizacji i finansowania profilaktycznego leczenia przeciwwirusowego po ekspozycji na HIV pracowników ochrony zdrowia. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, niezależnie od formy zatrudnienia czy współpracy pracownika z zakładem opieki zdrowotnej, koszty leczenia ponosi pracodawca lub zlecający wykonywanie świadczeń w ramach umowy. Pracownicy i osoby na kontraktach, którzy sami ponieśli koszty tego leczenia mogą dochodzić od pracodawcy/zlecającego zwrotu kosztów. Więcej - Informacja
  
• Odliczenie kosztów doskonalenia zawodowego
  Data ukazania: 2010-05-18
  
  Minister Finansów w odpowiedzi na wniosek Senatora Norberta Krajczego w sprawie umożliwienia lekarzom i lekarzom dentystom wliczenia do kosztów uzyskania przychodu wydatków poniesionych na realizację obowiązku doskonalenia zawodowego wyjaśnia, że lekarze prowadzący działalność gospodarczą mogą te koszty odliczać na podstawie obecnie obowiązujących przepisów, natomiast w przypadku lekarzy zatrudnionych koszty uzyskania przychodu są określone kwotowo i wprowadzanie wyjątku dla jednej grupy zawodowej nie jest uzasadnione. Więcej
  
• Lekarz jako funkcjonariusz publiczny
  Data ukazania: 2010-05-11
  
  W odpowiedzi na uchwałę X Krajowego Zjazdu Lekarzy Ministerstwo Sprawiedliwości wyjaśnia, że już obecnie lekarze objęci są taką ochroną podczas udzielania świadczeń pomocy doraźnej oraz w przypadkach bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia. Rozszerzenie ochrony na wszystkie inne formy praktyki lekarskiej w opinii Ministerstwa Sprawiedliwości nie znajduje uzasadnienia. Więcej
  
• Koszty doskonalenia zawodowego
  Data ukazania: 2010-03-30
  
  Senator RP Norbert Krajczy wystąpił do Ministra Finansów z wnioskiem o wprowadzenie zmian w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, umożliwiających zaliczenie wydatków przeznaczonych na realizację obowiązku doskonalenia zawodowego do kosztów uzyskania przychodu. Ten postulat od lat zgłasza również samorząd lekarski. Więcej
  
• Nakłady na świadczenia stomatologiczne
  Data ukazania: 2010-02-22
  
  W odpowiedzi na pismo Komisji Stomatologicznej NRL w sprawie zmniejszonych nakładów na finansowanie leczenia stomatologicznego w 2010 roku Prezes NFZ wyjaśnia, że po wzroście budżetu na te świadczenia w 2007 i 2008 roku oraz w związku ze wzrostem wydatków w innych rodzajach świadczeń oraz "dostosowaniem wielkości etatu przeliczeniowego do możliwości OW NFZ" nakłady musiały zostać zredukowane. Więcej
  
• Zaświadczenia w ramach ubezpieczenia
  Data ukazania: 2009-08-21
  
  W odpowiedzi na pismo Prezesa NRL ZUS wyjaśnia, że zaświadczenia o stanie zdrowia wydawane osobom ubiegającym się o rentę i inne świadczenia z ubezpieczeń społecznych muszą być wystawiane ubezpieczonym bezpłatnie. ZUS opracował formularz zaświadczenia jedynie dla wygody pacjentów, lekarzy i własnej. Formularz nie jest skierowaniem wystawionym przez ZUS i tym bardziej nie może być tytułem do zapłaty za wystawienie zaświadczenia. Więcej
  
• Podwyżki wynagrodzeń
  Data ukazania: 2009-08-20
  
  W odpowiedzi na stanowisko Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia 19 czerwca 2009, w którym NRL zwracała uwagę na rażące dysproporcje między wynagrodzeniami rezydentów i lekarzy specjalistów, Ministerstwo Zdrowia wyjaśnia, że w dobie kryzysu i zmniejszonych środków budżetowych oraz wpływów do NFZ podwyżki wynagrodzeń nie będą możliwe, a do dyskusji na ten temat będzie można powrócić po stabilizacji gospodarki. Więcej
  
• Wadliwy algorytm podziału środków NFZ
  Data ukazania: 2009-08-13
  
  Okręgowa Rada Lekarska w Lublinie zwraca uwagę na wadliwy algorytm podziału środków NFZ, powodujący szczególnie trudną sytuację w trzech oddziałach Funduszu oraz apeluje o szybką zmianę zasad, aby nie utrudniać dostępu pacjentów do świadczeń zdrowotnych.
  Więcej
  
• Stanowiska i apele młodych lekarzy
  Data ukazania: 2009-06-23
  
  Młodzi lekarze zgromadzeni na ogólnopolskiej konferencji w Olsztynie określili swoje oczekiwania dotyczące stażu podyplomowego i szkolenia specjalizacyjnego. Zwracają też uwagę na niejednolitą realizację podwyżek dla lekarzy rezydentów oraz problemy związane z dyżurami.
  APEL lek. rezydenci
  APEL lek. stażyści
  APEL specjalizacje czerwiec 2009
  STANOWISKO specjalizacje_stomatologia
  STANOWISKO staż
• Uchwała NRPiP
  Data ukazania: 2009-06-10
  
  Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych sprzeciwia się zmianom proponowanym przez Ministerstwo Zdrowia w ustawie o samorządzie pielęgniarek i położnych wskazując na wady merytoryczne przedstawionego projektu oraz jego sprzeczność z celem istnienia i zasadami działania samorządów zawodowych. Więcej
• Ustawa o izbach lekarskich
  Data ukazania: 2009-06-04
  
  W piśmie do Prezesa NRL Ministerstwo Zdrowia wyjaśnia obecny stan prac nad projektem ustawy o izbach lekarskich. Po konsultacjach społecznych uwzględniono niektóre uwagi zgłaszane przez samorząd lekarski i postanowiono pozostawić samorządowi decyzje o obszarze działania okręgowych izb lekarskich. Więcej
• Szpital w Ciechanowie
  Data ukazania: 2009-05-29
  
  W odpowiedzi na pismo Prezesa NRL Dyrektor Specjalistycznego Szpitala Wojewódzkiego w Ciechanowie informuje, że był zmuszony wypowiedzieć warunki płacowe lekarzy i pielęgniarek z powodu trudnej sytuacji finansowej szpitala. Informuje również o podjętych działaniach mających zapewnić ciągłość pracy szpitala.
  Więcej
  
• Kasy fiskalne
  Data ukazania: 2009-05-21
  
  Minister Finansów w odpowiedzi na pismo Prezesa NRL wyjaśnia, że używanie kas fiskalnych w dziedzinie usług medycznych jest uzasadnione i potrzebne. Wskazuje też, że obecnie trwają prace nad rozporządzeniem w tej sprawie i projekt zostanie skierowany do konsultacji społecznych.
  Więcej
  
• Protesty izb pielęgniarskich
  Data ukazania: 2009-05-14
  
  Okręgowe Rady Pielęgniarek i Położnych, podobnie do Okręgowych Rad Lekarskich, sprzeciwiają się proponowanym w projekcie ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych zmian obszarów działania izb pielęgniarskich i zwracają uwagę na brak merytorycznych podstaw do takich zmian oraz podkreślają potrzebę pozostawienia decyzji o obszarze działania izb samorządom. Apel, Pismo
  
• Gorzów Wlkp - małe izby są lepsze
  Data ukazania: 2009-04-21
  
  Prezydent Gorzowa Wlkp w liście do Minister Zdrowia popiera stanowisko samorządu lekarskiego sprzeciwiające się likwidacji małych izb lekarskich. Małe izby są sprawniejsze, lepiej konsolidują środowisko i lepiej rozwiązują lokalne problemy. Dlatego ich likwidacja byłaby niepotrzebną ingerencją w sprawy należące do samorządu lekarskiego. Więcej
  
• Małe izby powinny pozostać
  Data ukazania: 2009-04-07
  
  W piśmie skierowanym do Pani Minister Zdrowia Prezydent Tarnowa zwraca uwagę na liczne argumenty przemawiające za pozostawieniem bez zasięgu terytorialnego obecnych izb lekarskich. Obecny podział jest przejawem woli samorządu lekarskiego i nie zakłóca wykonywania powierzonych samorządowi zadań, a wobec tego dokonywanie zmian nie jest celowe. Podobne stanowisko wyraził Okręgowy Zjazd Lekarzy w Łodzi. Więcej
  XXV Okręgowy Zjazd Lekarzy
  
• Badania kapitału intelektualnego jednostek ochrony zdrowia
  Data ukazania: 2009-04-07
  
  Osoby i zakłady opieki zdrowotnej zainteresowane badaniami wykorzystania kapitału intelektualnego w ich organizacjach lub firmach mogą skorzystać ze współpracy w badaniu organizowanym przez SHG w Warszawie. Więcej
• Uprawnienia pacjentów
  Data ukazania: 2009-04-01
  
  W opublikowanym przez Health Consumer Powerhouse raporcie zatytułowanym "Patient Empowerment Ranking" analizującym uprawnienia i możliwości wyboru pacjentów w krajach Europy Polska zajęła ostatnie miejsce. Wybór świadczeniodawcy, dostęp do rzetelnej informacji medycznej, zachęty finansowe, wybór ubezpieczenia to oceniane w raporcie aspekty uprawnień pacjentów. W ogólnej ocenie na pierwszym miejscu znalazła się Dania.
  Poland
  European Patient Empowerment Index 2009