Apel nr 1-02-IV NRL z 7 czerwca 2002 r.

w sprawie obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej zmieniającej ustawę o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym

Mając na względzie potrzebę dokonania zmian w obowiązującym w Polsce systemie opieki zdrowotnej Naczelna Rada Lekarska występuje z apelem do wszystkich pracowników ochrony zdrowia, a także do pacjentów o poparcie obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej podjętej wspólnie przez Naczelną Radę Lekarską oraz Ogólnopolski Związek Zawodowy Lekarzy w celu zmiany ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.
Trzy lata funkcjonowania nowego systemu opieki zdrowotnej dało bowiem możliwość zebrania doświadczenia, dokonania oceny wprowadzonych z dniem 1 stycznia 1999 r. zmian oraz wskazanie ich wad i zalet.
Aby skutecznie naprawić opiekę zdrowotną, należy usunąć wady i upowszechnić rozwiązania korzystne.
Pierwszą rzeczą, którą należy zrobić jest likwidacja - lub przynajmniej istotne zmniejszenie - dysproporcji między ilością pieniędzy przeznaczonych na leczenie a liczbą i rzeczywistą wartością niezbędnych świadczeń zdrowotnych oraz uelastycznienie finansowania lecznictwa - czyli wprowadzenie mechanizmu dostosowania ilości środków w zależności od zmieniającego się zapotrzebowania na świadczenia.
Obok finansowania, drugim podstawowym elementem systemu opieki zdrowotnej jest organizacja świadczeń zdrowotnych.
Skuteczna organizacja, to taka, która zapewni efektywne wykorzystanie środków przez zakłady opieki zdrowotnej (możliwie tanie świadczenia zdrowotne jednak bez obniżania ich jakości), dobrą dostępność do świadczeń (niewielka odległość, brak kolejek) oraz takie "wrażliwe" elementy, jak uprzejmość i życzliwość personelu wobec chorych, dbałość o estetykę pomieszczeń i wygodę pacjentów. Dotychczasowa praktyka udowodniła, że powyższe cele zostały osiągnięte najlepiej tam, gdzie świadczeniodawcy konkurują między sobą swobodnie.
Niezbędnym warunkiem normalnego funkcjonowania i rozwoju podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych jest realna wycena poszczególnych świadczeń przez płatnika. Dotychczas monopolistyczna pozycja kas chorych oraz skrajnie zaniżona wysokość składki powodowały, że ceny za świadczenia nie pokrywały często nawet niezbędnych kosztów. Było to przyczyną nie tylko niskich wynagrodzeń personelu medycznego, ale również trwałego i postępującego zadłużania się szpitali.
Niezwykle bolesnym problemem obecnego systemu ochrony zdrowia w Polsce jest znaczący niedobór świadczeń zdrowotnych w stosunku do rzeczywistych potrzeb. Widocznym objawem tego niedoboru jest konieczność oczekiwania przez pacjentów na potrzebną pomoc medyczną niekiedy w wielomiesięcznych lub wieloletnich kolejkach. Skutkiem tego niedoboru jest też tzw. szara strefa i korupcja. Pacjenci dotychczas nie mieli jednak żadnych możliwości dochodzenia swojego prawa do uzyskania świadczenia zdrowotnego w odpowiednim czasie. Nie było więc również skutecznych mechanizmów, które skłoniłyby osoby odpowiedzialne za poziom finansowania lecznictwa do jego wzrostu.
System, który powstanie po wejściu w życie proponowanej ustawy będzie przede wszystkim systemem bezpiecznym dla pacjenta. Będzie również systemem stabilnym, bo opartym na realnych, ekonomicznych podstawach i uwzględniającym uzasadnione interesy wszystkich "uczestników" systemu: pacjenta, ubezpieczonego, państwa, płatników i świadczeniodawców.

Konstanty Radziwiłł - prezes

Krzysztof Makuch - sekretarz