Główna Biblioteka Lekarska im. Stanisława Konopki została założona 8 czerwca 1945 r., natomiast formalną podstawę swojej działalności uzyskała 5 listopada 1949 r. Tymczasowy statut nadany GBL 12 sierpnia 1953 r. wyznaczył jej funkcje biblioteki wiodącej w krajowej sieci bibliotek medycznych. W następnych latach zadania koordynacyjne GBL zostały rozszerzone na procesy naukowej informacji medycznej.

Pierwszym dyrektorem GBL, który stworzył ją od podstaw i na wiele lat wytyczył kierunki jej działalności był prof. dr hab. Stanisław Konopka (1896-1982). Jego następca prof. dr hab. Feliks Widy-Wirski (1907-1982), kierujący biblioteką od 1971 r., wprowadził do procesów informacyjnych nowoczesną technologię, a przede wszystkim techniki informatyczne i reprograficzne.

Główny nurt działalności
Do podstawowych zadań GBL należy m.in. gromadzenie i udostępnianie medycznego piśmiennictwa polskiego i obcego oraz prowadzenie informacji naukowej dla potrzeb nauki, praktyki medycznej, kształcenia i doskonalenia pracowników ochrony zdrowia z całego kraju.
Zbiory GBL zawierają ponad pół miliona woluminów wydawnictw zwartych, ok. 160 tys. wol. czasopism, ponad 65 000 jedn. zbiorów specjalnych, w tym stare druki, rękopisy, obrazy, rzeźby, fotografie, rzemiosło artystyczne oraz inne eksponaty.
Rocznie udostępnia się w GBL ponad 100 000 wol. książek i czasopism oraz ponad 60 000 fragmentów książek i artykułów w postaci kserokopii lub plików (ok. 660 000 kopii A4).
Wykorzystując bogate zbiory Główna Biblioteki Lekarska prowadzi kompleksową informację o polskiej i obcej literaturze medycznej. Tym celom służy rozbudowany aparat informacyjny, na który obok tradycyjnych katalogów i kartotek składają się własne bazy danych (katalogi OPAC - systemu Prolib, Polska Bibliografia Lekarska, Centralny Katalog Czasopism Zagranicznych), a także znajdujące się w GBL światowe bazy biomedyczne na CD ROM. Rocznie wykonuje się dla użytkowników ok. 1200 komputerowych zestawień tematycznych z literatury zagranicznej oraz ok. 1300 z piśmiennictwa polskiego.
Baza Polskiej Bibliografii Lekarskiej prowadzona w GBL zawiera ponad 260 000 opisów bibliograficznych wraz z deskryptorową charakterystyką treści. Udostępniana jest wielu bibliotekom medycznym w Polsce na nośnikach elektronicznych i służy do sporządzania zestawień tematycznych dla szerokiego kręgu odbiorców. Tematowanie i wyszukiwanie informacji w PBL ułatwia Tezaurus Medyczny przygotowany w GBL na podstawie amerykańskiego tezaurusa (Medical Subject Headings - MeSH) prowadzonego w Narodowej Bibliotece Medycyny Bethesda,USA. MeSH jest słownikiem języka informacyjnego-wyszukiwawczego systemu MEDLARS (Medical Literature Analysis and Retrieval System), największego światowego systemu naukowej informacji w dziedzinie medycyny.
Polska wersja MeSH 1978 powstała w GBL w latach 1978-79, przy współpracy wielu tłumaczy - lekarzy i farmaceutów. Hasła polskie tworzono na podstawie bogatej literatury medycznej: słowników mianownictwa, encyklopedii specjalistycznych, podręczników, bieżących czasopism. Wykorzystano ponad 350 źródeł. Od 1979 r. Tezaurus stosowany jest do opracowywania charakterystyk treściowych dokumentów polskiego piśmiennictwa medycznego, rejestrowanych w bazie Polskiej Bibliografii Lekarskiej oraz do sporządzania wyszukiwawczych zapytań informacyjnych.
Tezaurus Medyczny polsko-angielski jest aktualizowany co kilka lat, z opóźnieniem w stosunku do corocznych aktualizacji amerykańskiego MeSH. Komputerowa baza tezaurusa wykorzystywana jest w sieci bibliotek medycznych.

Usługi świadczone w formie elektronicznej
Dzięki wykorzystaniu nowoczesnego zaplecza informatycznego Główna Biblioteka Lekarska w Warszawie udostępnia zasoby z dziedziny medycyny, organizacji ochrony zdrowia, farmacji oraz nauk pokrewnych. W tym celu wykorzystuje własne serwery baz danych, statyczne i dynamiczne strony www, nośniki optyczne i magnetyczne, pocztę elektroniczną oraz aplikacje do obróbki tekstowej i graficznej. Użytkownicy mogą korzystać ze stanowisk komputerowych z dostępem do sieci Internet.
Wszystkie usługi świadczone przez GBL są realizowane zarówno w sposób tradycyjny, jak i za pomocą narzędzi informatycznych, w tym informacja biblioteczna, zestawienia tematyczne, zamówienia kserokopii zbiorów i ich odbiór.

BAZY WŁASNE
UDOSTĘPNIANE PRZEZ GBL:
o Centralny Katalog Czasopism Zagranicznych (CKCZ) - baza danych o zasięgu ogólnokrajowym. CKCZ obejmuje zasoby 57 bibliotek posiadających w swoich zbiorach czasopisma biomedyczne
o Polska Bibliografia Lekarska (PBL) - zawiera informacje o polskim piśmiennictwie medycznym od 1979 r. Obejmuje ok. 260 000 opisów dokumentów: artykułów z nie publikowanych prac doktorskich. Aktualizowano co 3 miesiące.
o Katalog książek PROLIB - zawiera medyczne wydawnictwa zwarte w zbiorach GBL publikowane od 1997 r.
o Katalog czasopism PROLIB - zawiera czasopisma medyczne w zbiorach GBL publikowane od 1996 r.
o BIOGRAM - zawiera ponad 4 800 biogramów osób notowanych w bieżącym piśmiennictwie medycznym oraz dane biograficzne lekarzy i farmaceutów opublikowane w literaturze pozamedycznej.

BAZY IMPORTOWANE
UDOSTĘPNIANE
PRZEZ GBL:
o MEDLINE - informacje o światowej literaturze medycznej opracowane przez Narodową Bibliotekę Medycyny USA. Zawiera cytacje bibliograficzne z ponad 3 600 czasopism z dziedziny medycyny i nauk pokrewnych. Baza obejmuje lata od 1966 do chwili obecnej.
o MICROMEDEX (CCIS) - zestaw baz faktograficznych obejmujących informacje dotyczące leków i substancji leczniczych.
o INTERNATIONAL PHARMACEUTICAL ABSTRACTS (IPA) - baza bibliograficzna tworzona przez American Society of Health System Pharmacists. Zawiera informacje z ponad 750 światowych czasopism farmaceutycznych, medycznych i paramedycznych od 1970 r.
o HEALTHSTAR (HEALTHPLAN) - zawiera ponad 350 tys. cytacji z zakresu organizacji opieki zdrowotnej.
o EMBASE - obszerna bibliograficzna baza farmakologiczna i medyczna. Obejmuje informacje z 3500 czasopism wydawanych w 110 krajach.

o ULRICH`S INTERNATIONAL PERIODICALS DIRECTORY - baza zawiera szczegółowe informacje o ponad 210.000 tytułów czasopism roczników, wydawnictw nieregularnych z całego świata a także o ponad 7000 tytułów dzienników i tygodników z USA oraz 3000 gazet wydawanych poza USA.

CZASOPISMA I PODRĘCZNIKI ZAGRANICZNE UDOSTĘPNIANE PRZEZ GBL:
- Biblioteka umożliwia elektroniczny dostęp do ponad 200 prenumerowanych zagranicznych czasopism medycznych w wersji pełnotekstowej.
- W ramach międzynarodowych umów zawartych z konsorcjami naukowymi GBL zapewnia dostęp do ponad 3000 pełnotekstowych czasopism naukowych oraz do ponad 1300 pełnotekstowych podręczników z różnych dziedzin nauki.

Zapraszamy wszystkich pracowników ochrony zdrowia do odwiedzania naszej witryny internetowej - www.gbl.waw.pl

Aleksander Tulczyński