
|

Gazeta Lekarska Przegląd numerów Gazety Lekarskiej Rocznik 2001 Gazety Lekarskiej Numer 2001-11 Prof. Zygmunt Albert wspomnienie pośmiertne
Prof. dr hab. n. med. Zygmunt Albert urodził się 30 października 1908
r. w Turce. Studia lekarskie ukończył na Uniwersytecie Jana Kazimierza
we Lwowie, a po ich ukończeniu 2 marca 1934 r. podjął pracę naukową
jako doktorant i asystent - wolontariusz w Zakładzie Anatomii
Patologicznej tego uniwersytetu kierowanym przez prof. Witolda Nowickiego.
W początkach pracy naukowej prof. Albert interesował się głównie
chorobami układu krążenia. Zainteresowania te zaowocowały dysertacją
doktorską pt. "Zmiany kiłowe tętnicy głównej w porażeniu postępującym
i w innych przypadkach"; na jej podstawie 5 lipca 1935 r. uzyskał
stopień naukowy doktora medycyny.
Rozwijając swoje zainteresowania chorobami układu krążenia już wtedy,
we wczesnym okresie lwowskim, prof. Albert interesuje się onkologią i te
dwa nurty badawcze towarzyszyć mu będą przez całe życie naukowe.
W październiku 1939 r. uzyskał veniam legendi z anatomii patologicznej
na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie.
W tragicznych latach wojny i okupacji najpierw radzieckiej, a później
niemieckiej doc. Albert znajduje ucieczkę w pracy naukowej; nie załamuje
go tragiczny los kierownika zakładu prof. Witolda Nowickiego, który wraz
z grupą profesorów lwowskich wyższych uczelni został rozstrzelany
przez hitlerowców. Natychmiast po tym tragicznym wydarzeniu przystępuje
do zbierania wszelkich informacji, materiałów, dokumentów i osobiście
przeprowadza dochodzenie na terenie kaźni. Zebrane fakty publikuje po
wojnie w artykule pt. "Zamordowanie 25 profesorów wyższych uczelni
we Lwowie przez hitlerowców w lipcu 1941 r.". Opracowanie to ukazało
się w 1964 r. w oświęcimskim zeszycie "Przeglądu
Lekarskiego".
Lata wojny nie oszczędziły Profesorowi wielu ciężkich przeżyć, w tym
pobytu w gestapowskim więzieniu. Lwów prof. Albert opuszcza 18 grudnia
1945 r. Przyjeżdża do Wrocławia na wezwanie prof. Ludwika Hirszfelda,
ówczesnego dziekana Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu i Politechniki we
Wrocławiu i tutaj obejmuje kierownictwo Katedry i Zakładu Anatomii
Patologicznej.
W 1947 r. otrzymuje zatwierdzenie na stanowisku profesora nadzwyczajnego,
a następnie zostaje mianowany profesorem zwyczajnym. W tamtych latach,
kierując Zakładem Anatomii Patologicznej jest jednocześnie kierownikiem
Zakładu Onkologii Eksperymentalnej w Instytucie Immunologii i Terapii Doświadczalnej
PAN we Wrocławiu.
Prof. Albert był polskim pionierem badań z zakresu onkologii
eksperymentalnej. Dzięki jego pracom zaprzestano podawania
nitrogranulogenu w schorzeniach nienowotworowych, później także w
onkologii. W związku z zainteresowaniami związkami dwuazowymi z przemysłu
spożywczego i farmaceutycznego wycofano takie karcinogeny jak prontozyl
czerwony i chryzoidynę. To tylko przez skromność Profesora wyindukowany
przez niego chryzoidyną u myszy wątrobiak nie nosi jego imienia.
Pod jego kierownictwem wyspecjalizowało się kilkunastu patologów.
Promował około 20 doktorów nauk medycznych, był patronem 3 przewodów
habilitacyjnych.
Bogata działalność naukowa i dydaktyczno-wychowawcza Profesora szła
zawsze w parze z pełnieniem innych rozlicznych funkcji. Oprócz
kierowania Zakładem w latach 1950-1954 był pierwszym rektorem Akademii
Medycznej we Wrocławiu. W latach 1953-1957 członkiem Centralnej Komisji
Kwalifikacyjnej ds. Stopni i Tytułów Naukowych. Od 1954 r. pełnił
funkcję kierownika Zakładu Immunologii Nowotworów w Instytucie
Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN. Był też członkiem Rady
Naukowej tego instytutu, przewodniczącym Komisji Biologii Nowotworów
przy Wydziale VI PAN. Przez wiele lat członek prezydium Komitetu
Cytopatofizjologii PAN, członek Rady Naukowej Instytutu Onkologii w
Warszawie oraz Centrum Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej PAN w
Warszawie, członek Państwowej Komisji Nagród Wydziału VI PAN.
Od 1963 r. profesor Albert był członkiem korespondentem, a od 1969 członkiem
rzeczywistym PAN, członkiem rzeczywistym Wrocławskiego Towarzystwa
Naukowego, członkiem The Royal Society of Medicine w Londynie, Societa
Italiana di Cancerologia, European Society of Patology i European
Association for Cancer Research. Był członkiem wielu towarzystw
naukowych w kraju, a przez wiele lat pełnił funkcję przewodniczącego
Wrocławskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Patologów oraz członka
Komitetu Redakcyjnego "Patologii Polskiej", "Archivum
Immunologiae et Therapiae Experimentalis", "Postępów Higieny i
Medycyny Doświadczalnej" i "Folla Histochemica et Cytochemica".
Był członkiem Komisji ds. Wydawniczych Wydziału VI PAN.
Po odejściu 30 września 1979 r. na emeryturę Profesor nadal uczestniczył
w pracach naukowych i pomagał w działalności diagnostycznej zakładu.
Wiosną 1981 r. wyjechał do Niemiec, gdzie mieszkał pod Bremen do śmierci
wraz z synem, synową i wnukami przez parę lat współpracując z
patologami z Wielkiej Brytanii i prowadząc prace badawcze z zakresu
historii medycyny. Zmarł w Niemczech 7 października 2001 r.
Za swoją pracę prof. dr hab. Zygmunt Albert został odznaczony Krzyżem
Komandorskim Polonia Restituta, dwukrotnie Krzyżem Oficerskim Polonia
Restituta, Złotym Krzyżem Zasługi, odznakami: Za Wzorową Pracę w Służbie
Zdrowia, XV-lecia Odzyskania Dolnego Śląska, 1000-lecia Państwa
Polskiego, Budowniczego Wrocławia, brązowym medalem Za Zasługi dla
Obronności Kraju i z okazji obchodów XXV-lecia Akademii Medycznej we
Wrocławiu - medalem Akademii Medycznej.
Michał Jeleń
Gazeta Lekarska - pismo izb lekarskich. Wydawca: Naczelna Rada Lekarska.
Dla członków izb lekarskich bezpłatnie.
|