Najważniejsze zmiany

8 czerwca odbyło się spotkanie ministra zdrowia prof. Grzegorza Opali z przedstawicielami Komisji Stomatologicznej NRL w składzie kol. kol. A. Fortuna, W. Grabe, M. Kaczmarska-Banasiak, Z. Żak - przedstawiciel NRL w Krajowej Radzie Specjalizacji Lekarskich. W spotkaniu uczestniczył prezes Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego prof. Janusz Piekarczyk.

Omawiano problemy:
1. Powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, w tym konieczności zwiększenia środków finansowych na opiekę stomatologiczną w systemie puz w związku z uchwaloną przez Sejm RP i przesłaną do Senatu nowelizacją dotyczący ust. 31e przyznającą nieograniczony zakres świadczeń stomatologicznych dzieciom i młodzieży do ukończenia 18 roku życia oraz kobietom w ciąży i połogu. Nierównej dostępności do świadczeń stomatologicznych na obszarze kraju.
Dowolności interpretacyjnych zapisów ustawy przez kasy chorych. Braku możliwości porównań. Konieczności przejęcia przez ministra zdrowia niektórych dotychczasowych uprawnień Krajowego Związku Kas Chorych.
Konieczności uczestniczenia kas chorych jako dysponentów środków publicznych w przygotowaniu absolwentów studiów stomatologicznych do pracy w systemie powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego przez uznanie, że zakłady opieki zdrowotnej i praktyki lekarzy stomatologów, które uzyskały prawo do prowadzenia stażu podyplomowego i specjalizacyjnego powinny uzyskiwać dodatkowe kontrakty dla stażystów i specjalizujących się w tych zakładach i praktykach lekarzy stomatologów. (Tabelę przedstawiającą propozycje funkcjonowania systemu przedstawiłem w "GL" nr 6/2000.)
2. Realizacji polityki zdrowia publicznego w dziedzinie stomatologii, w tym programów promocji i profilaktyki stomatologicznej oraz koordynacji tych działań na różnych szczeblach administracji rządowej i samorządowej.
Obecny system opieki zdrowotnej nie przewiduje takich zadań dla byłych wojewódzkich przychodni stomatologicznych (w rozumieniu ich dawnej roli i zadań), które stały się zakładami opieki zdrowotnej bez działalności metodyczno - organizacyjnej. Ktoś powinien te zadania koordynować. Funkcjonowanie i główne zadania przyjęte przez Komisję Stomatologiczną NRL jako propozycje dla ministra zdrowia przedstawiam na schemacie (tabela obok).
3. Kształcenia podyplomowego, w tym specjalizacyjnego. Konieczności stworzenia warunków dla odbudowy systemu w nowych warunkach funkcjonowania lekarzy stomatologów.
Konieczne są pilne rozstrzygnięcia w tej sprawie i wsparcie ze strony ministra zdrowia.
Ad.1 Minister stwierdził, że jego możliwości określi nowelizowana ustawa o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym i w miarę czasu jaki pozostanie mu do zakończenia sprawowania stanowiska ministra postara się podjąć najważniejsze sprawy. Trwają obecnie prace w Senackiej Komisji Zdrowia nad uchwaloną przez Sejm nowelizacją. Trudno przewidzieć ostateczną treść zapisów. Minister podejmie również sprawę kontraktów dla zakładów i praktyk, które będą posiadały uprawnienia do prowadzenia staży podyplomowych i specjalizacyjnych.
Minister poinformował, że w najbliższym czasie podpisze nowe rozporządzenie o specjalizacji lekarzy i lekarzy stomatologów, które w większości spełnią postulaty Komisji Stomatologicznej NRL. Nie zgodzi się jednak na specjalizacje w stomatologii ogólnej (rodzinnej) kierując się brakiem merytorycznego uzasadnienia dla takiej specjalizacji oraz brakiem możliwości kształcenia w tym trybie wszystkich lekarzy stomatologów.
Problem powinien być rozwiązany przez poprawę jakości i programów kształcenia przeddyplomowego i poprzez kształcenie ustawiczne. Zapewni to znowelizowana ustawa o zawodzie lekarza.
Równocześnie pozostałe specjalizacje w dziedzinach stomatologii będą zgodnie ze wspólną propozycją NRL,PTS i konsultantów krajowych w specjalnościach stomatologicznych specjalizacjami podstawowymi; zmienione także zostają wymogi dotyczące zakładów opieki zdrowotnej i specjalistycznych praktyk lekarzy stomatologów niezbędne dla uzyskania wpisu na listę uprawnionych do prowadzenia kształcenia specjalizacyjnego w taki sposób, aby możliwe było zwiększenie liczby miejsc dla specjalizujących się lekarzy stomatologów i odblokowanie powstałych zatorów.
Obowiązek kształcenia ustawicznego wprowadzi znowelizowana ustawa o zawodzie lekarza. Projekt nowelizacji został przyjęty przez Rząd. Uwzględnia on prawo do kształcenia specjalizacyjnego i uzyskiwania umiejętności oraz obowiązek kształcenia ustawicznego. (W "Gazecie Lekarskiej" nr 6/2001 proszę przeczytać rozmowę Ewy Gwiazdowicz z ministrem prof. Grzegorzem Opalą.)

Podstawowe zmiany w projekcie rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie specjalizacji dotyczące lekarzy stomatologów:

Ustala się wykaz specjalności
lekarsko-stomatologicznych
o w podstawowych dziedzinach medycyny:

1. chirurgia stomatologiczna,
2. chirurgia szczękowo-twarzowa,
3. ortodoncja,
4. periodontologia,
5. protetyka stomatologiczna,
6. stomatologia dziecięca,
7. stomatologia zachowawcza z endodoncją,
8. zdrowie publiczne,

o w szczegółowych dziedzinach medycyny - epidemiologia.

Okres trwania specjalizacji
- w zakresie periodontologii, stomatologii dziecięcej i stomatologii zachowawczej z endodoncją nie krótszy niż trzy lata, a w przypadku lekarzy stomatologów posiadających specjalizację w dziedzinie stomatologii ogólnej nie krótszy niż dwa lata,
- w zakresie medycyny rodzinnej i zdrowia publicznego oraz ortodoncji, chirurgii stomatologicznej, protetyki stomatologicznej nie krótszy niż cztery lata, a w przypadku lekarzy albo lekarzy stomatologów posiadających odpowiednią specjalizację I stopnia nie krótszy niż trzy lata,
- w zakresie chirurgii szczękowo-twarzowej nie krótszy niż sześć lat, a w przypadku kiedy lekarz lub lekarz stomatolog posiada odpowiednią specjalizację nie krótszy niż cztery lata.

Lekarz stomatolog, który na podstawie dotychczasowych przepisów rozpoczął specjalizację w dziedzinie stomatologii ogólnej może po okresie 12 miesięcy jej odbywania i złożeniu kolokwium przejściowego u dotychczasowego kierownika specjalizacji złożyć wniosek o odbywanie specjalizacji w dziedzinie: protetyki stomatologicznej, periodontologii, stomatologii dziecięcej i stomatologii zachowawczej z endodoncją w ramach wolnych miejsc szkoleniowych na obszarze danego województwa - bez postępowania kwalifikacyjnego.
Kształcenie specjalizacyjne w specjalnościach stomatologicznych będzie mogło być prowadzone przez jednostki organizacyjne, które zatrudniają co najmniej jednego lekarza z tytułem specjalisty we właściwej dziedzinie stomatologii, z wyjątkiem chirurgii szczękowo-twarzowej, gdzie jednostka powinna zatrudniać co najmniej dwóch specjalistów.
Rozporządzenie wg znanego mi projektu jest bardzo obszerne. Przekazałem w tym miejscu najważniejsze dla nas zmiany.
Rozporządzenie powinno być opublikowane na stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia po jego podpisaniu. Proszę obserwować tę stronę. Po opublikowaniu w Dzienniku Ustaw Komisje Stomatologiczne (Komisje Kształcenia?) Okręgowych Rad Lekarskich powinny informować o zmianach.

Andrzej Fortuna

Minister zdrowia

Departament Zdrowia Publicznego
(Departament Polityki Zdrowotnej?)
Wydział Stomatologii
Stanowisko lekarza stomatologa
Naczelny lekarz stomatolog?
Odpowiednio: Chief Dental Officer
w krajach UE.
Doradca (radca) ministra zdrowia
(Koordynator działań w zakresie stomatologii)
Polityka w zakresie zdrowia publicznego (Oral Health Public).
Monitoring i analiza sytuacji epidemiologicznej. Programy zdrowotne
podporządkowane celom zdrowotnym WHO. Koordynacja pracy konsultantów
krajowych. Ustalanie relacji środki publiczne - cele zdrowotne - ubezpieczenie
zdrowotne w ramach puz. Standardy - jakość świadczeń.
Współpraca międzynarodowa. Współpraca z WHO.

Wojewoda

Wydział Zdrowia

Stanowisko lekarza stomatologa
Odpowiednio: Regional Chief Dental Officer
Regionalna polityka zdrowotna
(polityka zdrowotna państwa w regionie - województwie)
koordynacja pracy konsultantów wojewódzkich - wojewódzkie programy
zdrowotne i profilaktyczne, nadzór wojewody - kształcenie podyplomowe,
potrzeby kadrowe, realizacja polityki zdrowotnej przez kasy puz itd.
Inne zadania związane z polityką zdrowotną państwa w zakresie stomatologii.

Starosta

Wydział Promocji Zdrowia
Stanowisko lekarza stomatologa jako
doradcy starosty ds. stomatologii
(District Chief Officer)
(Powiatowe programy zdrowotne i profilaktyczne,
monitorowanie sytuacji zdrowotnej w powiecie,
polityka regionalna i jej realizacja w powiecie).

opr. Andrzej Fortuna

Zestawienie uzyskanych specjalizacji II stopnia lekarzy stomatologów
za lata 1997-2000 wg CMKP

Specjalizacja                         1997              1998             1999             2000

Stomatologia dziecięca            23                   23                 25                  26
Ortodoncja                                 52                   59                 70                  66
Chirurgia stomatologiczna       19                   21                 33                  26
Chirurgia szczękowo-twarzowa  8                     7                 10                    9
Stomatologia zachowawcza       32                  39                 41                  39
Protetyka stomatologiczna        37                  37                58                  39
Paradontologia                            11                 28                 30                  39
Razem                                       182                214               267               244