
Gazeta Lekarska Przegląd numerów Gazety Lekarskiej Rocznik 2001 Gazety Lekarskiej Numer 2001-07/08 Informacja o praktykach stomatologicznych - Dania
Podstawowe dane
Członek Unii Europejskiej / Europejskiego Terytorium Ekonomicznego
od roku 1973
Populacja: 5,3 mln
Język urzędowy: duński
Liczba stomatologów, wg miejsca zatrudnienia:
praktyki prywatne 3 574
szpitale 68
uniwersytety 211
publiczna służba zdrowia 1 117
pozostałe 69
ŁĄCZNIE: 5 039
Główna organizacja zawodowa stomatologów: Duńskie Towarzystwo
Stomatologiczne
Rząd i opieka zdrowotna w Danii
Dania jest krajem małym, tak jeżeli chodzi o populację, jak i
obszar. Obowiązującym ustrojem politycznym jest monarchia konstytucyjna
z wybieralnym parlamentem. Produkt krajowy brutto na głowę mieszkańca (PKB)
jest czwarty co do wielkości w Europie; tylko Luksemburg, Norwegia i
Belgia osiągają wyższe dochody. Podział administracyjny kraju to 14
powiatów i 275 gmin miejskich. Kopenhaga, stolica, oraz Frederiksberg
posiadają zarówno status powiatu, jak i gminy miejskiej. Grenlandia i
Wyspy Faroe są terytoriami zależnymi Danii.
Począwszy od roku 1973, kiedy wprowadzona reforma zastąpiła system
wzajemnych funduszy chorobowych, Dania zapewnia społeczne świadczenia
medyczne finansowane z podatków państwowych. Świadczenia te nie są
dodatkowo opłacane z podatków specjalnych ani indywidualnych składek na
ubezpieczenie społeczne.
Organem odpowiedzialnym za niemalże wszystkie świadczenia w ramach
opieki zdrowotnej jest National Board of Health (Krajowa Rada Zdrowia), z
siedzibą w Kopenhadze. Zarządzanie opieką medyczną jest
zdecentralizowane, przy czym powiaty prowadzą większość świadczeń, a
gminy są odpowiedzialne za niektóre publiczne zobowiązania w zakresie
opieki zdrowotnej.
Opieka stomatologiczna w Danii
Opieka stomatologiczna w Danii jest prowadzona dwutorowo. Dzieci
poniżej osiemnastego roku życia korzystają bezpłatnie ze wszystkich świadczeń
opieki stomatologicznej, które są zazwyczaj zapewniane przez szkołę.
Osoby dorosłe mogą korzystać z systemu dotacji rządowych, które są
dostępne poprzez sieć prywatnych gabinetów stomatologicznych świadczących
większość typowych usług leczniczych.
Świadczenia stomatologiczne dla dzieci
Świadczenia stomatologiczne dla dzieci do 18 roku życia
zapewniane są przez władze samorządowe (kommuner). W Danii istnieje około
275 kommuner i ponad 200 z nich zatrudnia swoich własnych stomatologów i
posiada swe własne przychodnie stomatologiczne wykonujące przeglądy i
leczenie dzieci szkolnych. Około 60 z nich, w większości tych
zlokalizowanych na terenach wiejskich, gdzie prowadzenie swoich własnych
przychodni nie jest uzasadnione z ekonomicznego punktu widzenia, zawiera
kontrakty na świadczenie tego typu usług medycznych przez lekarzy
stomatologów praktykujących prywatnie.
W ramach tego rodzaju świadczeń wszystkie zabiegi są bezpłatne, włączając
opiekę ortodonty.
W wieku 16 lat dzieci mogą przenieść się do prywatnego gabinetu, przy
czym pełny koszt leczenia jest im w dalszym ciągu refundowany, aż do
momentu ukończenia przez nie 18 roku życia.
Świadczenia stomatologiczne dla dorosłych
System dotowania przez państwo świadczeń opieki stomatologicznej
dla dorosłych jest prowadzony przez władze regionalne (Amter) we współpracy
z Duńskim Towarzystwem Stomatologicznym (Tandlageforening). W ramach tego
systemu pacjent płaci jedynie część honorarium lekarza stomatologa, który
o pozostałą część ubiega się od władz regionalnych.
Średnio pacjent płaci około 77% kosztów leczenia, natomiast władze
regionalne dopłacają około 32 %. W odniesieniu do opieki prewencyjnej
oraz pewnego podstawowego zakresu świadczeń dotacja jest wyższa, zaś w
przypadku leczenia drogiego, takiego jak na przykład chirurgia
stomatologiczna, niższa.
Podstawowy zakres leczenia objętego dotacjami zawiera: przeglądy i
diagnostykę, wypełnianie ubytków, chirurgię stomatologiczną,
periodoncję oraz endodoncję.
Koszt większości świadczeń z zakresu ortodoncji dla dorosłych, korony
i mosty oraz ruchome protezy jest w całości pokrywany przez pacjenta.
Dotacje są wyższe dla pacjentów pomiędzy 18 a 25 rokiem życia.
Bezpłatna opieka stomatologiczna przysługuje w pewnych przypadkach również
osobom dorosłym; wtedy, gdy leczenie musi zostać przeprowadzone w
szpitalu lub jeżeli pacjent należy do jednej z dwóch uprzywilejowanych
grup społecznych - są to osoby niepełnosprawne oraz osoby o niskim
statusie ekonomicznym i/lub emeryci.
Otrzymujący pomoc socjalną mogą uzyskać zwrot swoich wydatków na
opiekę stomatologiczną od gminy, a ci, którzy nie otrzymują świadczenia
dla bezrobotnych (Bistandsklient), tacy jak bezdomni oraz uzależnieni od
narkotyków lub alkoholu, zazwyczaj otrzymują bezpłatną opiekę
stomatologiczną.
Stomatologiczne ubezpieczenia prywatne
Duży odsetek dorosłych obywateli duńskich (około 25%) wykupuje
prywatne ubezpieczenia zdrowotne. Istnieje jeden program "Health
Insurance Denmark" (Sygeforsikringen Danmark), który jest systemem
ubezpieczeń osobistych ze składkami opłacanymi przez samych
zainteresowanych. Zakres ubezpieczenia jest różny w zależności od
wybranej opcji ubezpieczeniowej, do wyboru są trzy.
Grenlandia i Wyspy Faroe
W Grenlandii całość opieki stomatologicznej jest zapewniana jako
bezpłatne świadczenie publiczne, tak dla dzieci, jak i dla dorosłych.
Wszyscy lekarze stomatolodzy, za wyjątkiem jednego, są zatrudniani przez
rząd Grenlandii i ciągle istnieje zapotrzebowanie na personel
stomatologiczny.
Przewiduje się, że nastąpi dalsze zwiększenie zapotrzebowania na
lekarzy stomatologów w Grenlandii z uwagi na fakt, iż zawieszone zostały
darmowe przeloty do Danii dla obywateli duńskich. Jednakże nowy program
oferujący możliwość krótkich kontraktów, 3 - 6 miesięcy, bezpłatne
zakwaterowanie oraz bilet lotniczy w obydwie strony powinien uczynić
ofertę pracy na Grenlandii bardziej atrakcyjną dla stomatologów spoza
Danii. Prawie wszyscy stomatolodzy pracują z tłumaczami Inuit.
Wyspy Faroe zarządzane są jako gmina duńska. Do niedawna, podobnie
jak w Grenlandii, całość świadczeń stomatologicznych była bezpłatna
w ramach opieki publicznej. Jednakże obecnie w coraz większej ilości
regionów opieka stomatologiczna dla dzieci jest oddzielana od świadczeń
dla dorosłych, za które to trzeba płacić. Przewiduje się, że w
przeciągu krótkiego okresu czasu system świadczeń stomatologicznych na
Wyspach Faroe będzie taki sam jak w pozostałej części Danii.
Wszelkie szczegółowe zapytania co do możliwości podjęcia pracy
jako lekarz stomatolog na Grenlandii oraz Wyspach Faroa należy kierować
na adres Duńskiego Towarzystwa Stomatologicznego.
Stomatologia w Danii
Organizacje zawodowe
Istnieje jedna główna organizacja ogólnokrajowa o nazwie Dansk
Tandlageforening (Duńskie Towarzystwo Stomatologiczne).
Kodeks etyczny
Podstawowym dokumentem regulującym zasady prowadzenia praktyki
stomatologicznej w Danii jest kodeks etyki zawodowej. Obejmuje on
wszystkich lekarzy stomatologów, ale występują pewne drobne różnice w
odniesieniu do poszczególnych świadczeń. Szczegółowe przepisy dotyczące
dotacji państwowych, monitorowania pacjentów, wysokości opłat za świadczenia
oraz skarg pacjentów określone zostały w oddzielnych aktach prawnych.
Zostały one opisane poniżej w odpowiednich rozdziałach.
Kodeks Etyki Zawodowej Duńskiego Towarzystwa Stomatologicznego
(aktualna wersja) zawiera informacje pogrupowane w następujących rozdziałach:
1. Cel kodeksu,
2. Pozycja lekarza stomatologa w społeczeństwie,
3. Stosunki pomiędzy lekarzem a pacjentem,
4. Stosunki pomiędzy lekarzem stomatologiem a władzami,
5. Stosunki wewnątrz środowiska lekarskiego,
6. Stosunki pomiędzy lekarzem stomatologiem a personelem
stomatologicznym,
7. Stosunki pomiędzy lekarzem stomatologiem a organizacjami i środowiskiem
zawodowym,
8. Postanowienia dodatkowe.
Oprócz podstawowego wymogu etyki zawodowej mówiącego o tym, że
opieka ma na celu "ochronę i poprawę stanu zdrowia pacjentów"
istnieje jedynie kilka ograniczeń co do świadczeń, które lekarz
stomatolog może wykonywać. Stomatolog nie może prowadzić leczenia, na
które pacjent nie wyraził zgody oraz takiego, do prowadzenia którego
dany stomatolog nie posiada niezbędnej wiedzy specjalistycznej.
W odniesieniu do dorosłych pacjentów, których świadczenia
stomatologiczne są opłacane przez rząd (Bistandsklient) istnieje obowiązek
wcześniejszego uzyskania zgody na zakres świadczeń od odpowiednich
organów państwowych.
Reklama
Wszelka reklama musi opierać się na faktach, być uczciwa i
rzetelna, a niezgodne z prawem jest reklamowanie siebie lub swojej
praktyki na koszt osób trzecich.
Standardy i kontrole
Monitorowaniem standardów opieki stomatologicznej zajmują się
Komitety Powiatowe przy lokalnych władzach. Odbywa się to głównie
poprzez kontrolowanie danych na temat wykonanych świadczeń, które każdy
lekarz stomatolog jest zobowiązany dostarczyć w celu otrzymania rządowych
dotacji. Każdy ze stomatologów, którego cennik odbiega od średniej
danego regionu o 40% w dowolnym kierunku jest zobowiązany do
przedstawienia wyjaśnienia.
Z wyjątkiem bieżącego monitorowania, jakość świadczeń
stomatologicznych może być sprawdzana tylko i wyłącznie na wniosek
pacjenta składającego skargę. Istnieją dwa sposoby na złożenie
skargi. Większość zażaleń składanych jest poprzez system skarg
administrowany przez Duńskie Towarzystwo Stomatologiczne we współpracy
z Komitetami Powiatowymi (Amtsradsforeningen). Dotyczy to wszystkich świadczeń
stomatologicznych bez względu na to czy są one objęte systemem dotacji
rządowych, czy też nie. Jest to najbardziej popularna procedura, ale jej
wynikiem może być jedynie zalecenie ponownego wykonania pracy przez
danego lekarza.
Nie istnieje możliwość przyznawania odszkodowań, chociaż mogą być
one zalecane. Od wyroków ustalanych na tej drodze stomatologom przysługuje
prawo odwołania.
Drugim systemem skarg pacjentów jest ten nadzorowany przez Ministerstwo
Zdrowia i obejmujący całość opieki medycznej. Jednakże z tej
procedury korzysta jedynie niewielki procent pacjentów. Podobnie jak w
przypadku procedury nadzorowanej przez Duńskie Towarzystwo
Stomatologiczne, główną karą jest uznanie pracy lekarza stomatologa za
"bezwartościową" i na tej podstawie pacjentowi przysługuje
prawo ponownego uzyskania danego świadczenia nieodpłatnie lub zwrot
poniesionych kosztów.
Ubezpieczenie
i odpowiedzialność cywilna
Ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej jest zapewniane poprzez Duńskie
Towarzystwo Stomatologiczne i jest obowiązkowe dla członków prowadzących
prywatne praktyki stomatologiczne. Obejmuje ubezpieczenie od następstw
nieszczęśliwych wypadków dla właściciela praktyki i personelu,
ubezpieczenie od kosztów postępowania sądowego, ubezpieczenie od
roszczeń pacjentów z tytułu szkód poniesionych przez pacjentów lub
uszkodzenia ich własności oraz zakażenia wirusem HIV.
Praktykujący prywatnie lekarz stomatolog płaci rocznie około DK 720 na
ubezpieczenie kosztów postępowania sądowego; pozostałe elementy są
przez firmy ubezpieczeniowe potrącane jako procent od dochodu.
Wykształcenie i licencja
Mimo iż Krajowa Rada Zdrowia prowadzi podstawowy rejestr krajowy
stomatologów, jest on jedynie spisem osób, które otrzymały tytuły w
uczelniach duńskich lub posiadają inne uznawane kwalifikacje. Aby
posiadać prawo prowadzenia praktyki prywatnej i otrzymywania dotacji rządowych,
lekarze stomatolodzy muszą być również zarejestrowani w regionalnej
komórce Duńskiego Towarzystwa Stomatologicznego oraz Krajowej Rady
Zdrowia, która potwierdzi, iż dany lekarz był zatrudniony na stanowisku
stomatologa przez wymagany okres czasu - w chwili obecnej jego długość
wynosi jeden rok. Stomatolodzy, którzy pracują w publicznej służbie
zdrowia nie muszą się rejestrować w DTS, ale mimo to około 50% z nich
rejestruje się.
Ordynatorzy klinik publicznych są zatwierdzani przez Krajową Radę
Zdrowia.
W celu uzyskania członkostwa w DTS lekarz stomatolog musi uzyskać
dyplom z zakresu stomatologii. W odniesieniu do wszystkich stomatologów,
którzy zdobyli kwalifikacje poza krajami Unii Europejskiej Krajowa Rada
Zdrowia ma prawo wymagać odbycia dalszych kursów oraz może przeprowadzić
ustny sprawdzian znajomości języka duńskiego.
Podstawowe kwalifikacje
lekarza stomatologa
Podstawowym stopniem dającym możliwość zamieszczenia lekarza w
rejestrze jest Bevis for Tandlaegeeksamen (kandidateksamen) oraz zaświadczenie
wystawione przez Sundhedsstyrelsen (Krajowa Rada Zdrowia) potwierdzające,
że kandydat przepracował na stanowisku lekarza stomatologa wymagany
okres czasu.
Liczba lekarzy
stomatologów
W chwili obecnej na terenie Danii jest 3 574 stomatologów pracujących
w prywatnych praktykach oraz 1 117 zatrudnionych w publicznej służbie
zdrowia. Dalszych 211 zatrudnionych jest przez wyższe uczelnie, 98 w
szpitalach, a 69 w innych instytucjach, np. siły zbrojne. Z 4 200 członków
DTS 2 276 (54%) stanowią mężczyźni, a 1 924 (46%) kobiety. Przeciętnie
każdego roku 91 studentów kończy naukę, ale ogólna liczba stomatologów
jest stała.
Dochód netto przed
opodatkowaniem (1995)
W roku 1995 średni dochód lekarza stomatologa pracującego
prywatnie wynosił DKK 570 000. W publicznej służbie zdrowia zarobki są
następujące: lekarz stomatolog DKK 328 700, a szef kliniki DKK 411 000.
Specjaliści
W Danii uznawane są dwie specjalizacje stomatologiczne:
o chirurgia stomatologiczna (oral surgery),
o ortodoncja.
W obydwu przypadkach wymagane są studia specjalistyczne, odbywane w
oparciu o kliniki i wydziały medyczne uniwersytetów.
Specjaliści z zakresu chirurgii szczękowej zdobywają wiedzę i doświadczenie
na wydziałach Chirurgii Szczękowej, Patologii Szczękowej i Lekarskim,
Ucha Środkowego i Gardła oraz Anestezjologii.
Specjaliści z zakresu ortodoncji odbywają studia na wydziale Ortodoncji.
Oficjalnie wprowadzona została także trzecia specjalizacja,
diagnozowanie histopatologiczne, która wymaga co najmniej pięcioletnich
studiów podyplomowych. W chwili obecnej jedynie pięć osób posiada
odpowiednie szkolenie w tej specjalizacji i nie są one uprawnione do używania
tytułu "lekarz stomatolog specjalista".
W Danii większość lekarzy specjalistów z zakresu stomatologii
pracuje w szpitalach. Jednakże zarówno chirurdzy szczękowi, jak i
ortodonci mogą prowadzić swe prywatne praktyki.
Skierowania na leczenie specjalistyczne są zazwyczaj wydawane przez
lekarzy stomatologii ogólnej. Po zakończeniu leczenia specjalistycznego
pacjent wraca do swego lekarza stomatologa w celu odbycia reszty kuracji.
Pacjenci mogą również samodzielnie odbywać konsultacje z lekarzem
specjalistą oraz mają swobodę wyboru tak lekarza stomatologa ogólnie
praktykującego, jak i specjalisty.
Istnieje wiele organizacji i stowarzyszeń skupiających specjalistów
i grupy określonych zainteresowań, szczególnie na szczeblu regionalnym.
Wszelkie informacje na ich temat oraz kontakt z nimi można najprościej
nawiązać poprzez Duńskie Towarzystwo Stomatologiczne.
Personel pomocniczy
W Danii, oprócz pomocy dentystycznej, istnieją trzy grupy
stomatologicznego personelu pomocniczego:
o higienista stomatologiczny,
o technik dentystyczny oraz
o protetyk dentystyczny (technicy dentystyczni zatrudnieni w szpitalach).
Higieniści stomatologiczni
Higieniści stomatologiczni pracują w ramach lekarskich praktyk
stomatologicznych, zawsze pod nadzorem lekarza stomatologa. Wprowadzone
ostatnio regulacje prawne dają im prawo wykonywania pewnego ściśle określonego
zakresu leczenia bez skierowania lub konsultacji z lekarzem. Podjęcie
pracy w zawodzie higienisty stomatologicznego jest możliwe jedynie po
uzyskaniu i zarejestrowaniu posiadania wymaganych kwalifikacji. Rejestr
higienistów stomatologicznych uprawnionych do wykonywania swego zawodu
jest prowadzony przez Krajową Radę Zdrowia.
Technicy dentystyczni
Technicy dentystyczni pracują głównie w laboratoriach, szpitalach oraz
przychodniach stomatologicznych, niektórzy z nich są również
zatrudniani przez lekarzy stomatologów w praktykach prywatnych. Wykonują
swój zakres pracy bez nadzoru lekarza. Nie istnieje również wymóg
rejestrowania posiadanych kwalifikacji i co za tym idzie nie ma
centralnego rejestru techników dentystycznych.
Inna jeszcze grupa zawodowa szpitalnych techników protetycznych
zajmuje się wykonywaniem całych ruchomych protez dentystycznych bez
konieczności konsultacji z lekarzami stomatologami. Jednak w przypadku
protez częściowych konieczne jest ustalenie planu leczenia przez lekarza
stomatologa, podobnie pacjenci ze zmianami patologicznymi muszą być
kierowani do lekarza stomatologa.
Prowadzenie samodzielnej praktyki przez szpitalnego technika protetyka
wymaga licencji wydawanej przez Krajową Radę Zdrowia.
Praca w ramach praktyki prywatnej
Terminem prywatna praktyka określa się w Danii stomatologów, którzy
pracują samodzielnie, w małych grupach lub są zatrudniani przez innych
lekarzy stomatologów poza szpitalami i szkołami i świadczą szeroki
zakres usług o charakterze leczenia ogólnego, w odróżnieniu od opieki
specjalistycznej. W ramach praktyk prywatnych pracuje w Danii około 3500
stomatologów. Stanowi to około 70% wszystkich stomatologów
zarejestrowanych i praktykujących w Danii.
Większość stomatologów w prywatnych praktykach są to osoby
samozatrudniające się lub zatrudniane przez właściciela praktyki, które
uzyskują dochód częściowo z opłat pobieranych za poszczególne świadczenia
lecznicze, a częściowo z rządowych dotacji na leczenie osób dorosłych.
Państwo płaci za wszystkie świadczenia stomatologiczne dla dzieci do 18
roku życia. Jednakże bardzo niewielki procent stomatologów (około 1%)
pracujących w praktykach prywatnych przyjmuje jedynie pacjentów odpłatnych.
W większości obszarów wiejskich, gdzie tworzenie osobnego punktu
stomatologicznego dla dzieci byłoby nieopłacalne z ekonomicznego punktu
widzenia, kommune/minicipality zawierają umowę na świadczenie tego typu
usług stomatologicznych przez gabinety prywatne.
Po zarejestrowaniu w regionie stomatolog rozbija swe rachunki na dwie
kolumny. Jedna część jest płacona bezpośrednio przez pacjenta,
podczas gdy o zapłacenie drugiej stomatolog ubiega się od państwa.
Stomatolog może wystawiać rachunek po każdej wizycie pacjenta lub po
zakończeniu leczenia, w zależności od ustaleń poczynionych z
pacjentem.
Tabela opłat obejmująca najpopularniejsze i nieskomplikowane zabiegi
uzgodniona została na drodze umowy pomiędzy Duńskim Towarzystwem
Stomatologicznym a reprezentatywnym przedstawicielstwem 11 samorządów
lokalnych. Umowa ta zawiera również postanowienia dotyczące
podstawowych zasad obowiązujących w opiece stomatologicznej, takich jak
swobodny wybór lekarza, roczna sugerowana wysokość dotacji (ostateczna
decyzja podejmowana jest przez rząd) oraz priorytety dla poszczególnych
zabiegów.
W odniesieniu do świadczeń drogich i opieki specjalistycznej, która
zazwyczaj nie jest objęta dotacjami państwowymi, lekarz ma prawo stosować
swe własne stawki w zależności od faktycznie wykonanej pracy.
Przed założeniem praktyki prywatnej lekarz stomatolog musi uzyskać
autoryzację od Krajowej Rady Zdrowia. Nie istnieją zasady ograniczające
wielkość praktyki oraz liczbę zatrudnianych stomatologów i personelu.
Gabinety mogą być wynajmowane lub stanowić własność stomatologów,
nie istnieje tutaj żaden rodzaj pomocy państwowej na założenie nowej
praktyki. Finansowanie tego typu przedsięwzięć odbywa się zazwyczaj z
komercyjnych kredytów bankowych.
Stomatolodzy pracujący w ramach praktyk prywatnych nie są zobowiązani
do dokonywania jakichkolwiek innych rejestracji, za wyjątkiem tej przy
ubieganiu się o refundację kosztów leczenia od państwa. Nie istnieją
standardowe zobowiązania umowne, niemniej jednak kodeks etyki zawodowej
Duńskiego Towarzystwa Stomatologicznego zawiera pewne wytyczne w tym względzie.
Lekarze stomatolodzy, którzy zatrudniają personel muszą przestrzegać
przepisów prawnych dotyczących płacy minimalnej oraz muszą spełniać
wymagania w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
Świadczenie macierzyńskie przysługuje na cztery tygodnie przed i 24
tygodnie po urodzeniu dziecka.
W sytuacji, gdy dany lekarz zatrudnia ponad czterech pracowników obowiązują
ściśle określone przepisy dotyczące bezpieczeństwa pracy.
Za nadzorowanie standardu praktyk prywatnych odpowiedzialne jest
Towarzystwo oraz 11 organów regionalnych w ramach Duńskiego Towarzystwa
Stomatologicznego. Odbywa się to poprzez badania statystyczne oraz w
ramach oficjalnych procedur ustalonych dla rozpatrywania skarg pacjentów,
jak to zostało opisane powyżej.
Praca w ramach publicznej opieki stomatologicznej
Z 275 kommuner / municipalities w Danii ponad 200 zatrudnia na
etatach lekarzy stomatologów. Lekarze ci pracują bądź to w szkołach,
bądź też w państwowych ośrodkach zdrowia. Publiczną opieką
stomatologiczną objęte są również osoby, które nie są w stanie
samodzielnie zapewnić sobie takiej opieki. Zakres świadczeń w zakresie
publicznej opieki stomatologicznej jest jednakowy.
Lekarze pracujący w ramach publicznej opieki stomatologicznej mogą
sprawować funkcje kierownicze (na przykład główny chirurg [Surgeon
Commander] lub kierownik przychodni [Chief of the Practice]), lub
stanowiska lekarskie (lekarz stomatolog, specjalista ortodoncji, lub stażysta
[Candidatus]). Do pracy w charakterze lekarza stomatologa w publicznej
opiece stomatologicznej nie jest wymagane spełnienie żadnych dodatkowych
warunków, za wyjątkiem ortodontów, którzy muszą posiadać stopień
specjalizacji, jak to już zostało opisane, oraz kierowników przychodni,
którzy powinni być zarejestrowani w Krajowej Radzie Zdrowia.
Odpowiednia jakość usług stomatologicznych jest gwarantowana poprzez
system pracy w zespołach kierowanych przez doświadczonych stomatologów
z długoletnim stażem. Procedury składania skarg przez pacjentów są
takie same jak w każdej innej formie zatrudnienia (vide "Opieka
Stomatologiczna w Danii").
Stomatolog pracujący w ramach publicznej opieki stomatologicznej może
być zatrudniony w niepełnym wymiarze godzin, a godziny pracy są
ruchome, w zależności od organizacji pracy w szkole.
Praca w szpitalach
W Danii około 60 stomatologów pracuje w szpitalach, przy czym są
to w większości specjaliści z zakresu chirurgii szczękowej. Wszyscy
stomatolodzy są pracownikami szpitali, które są w posiadaniu i
prowadzone są przez władze regionalne. Lekarze stomatolodzy mogą
zajmować się leczeniem pacjentów, jako chirurdzy szczękowi (lekarz
stomatolog szpitalny) lub łączyć tę pracę z obowiązkami
kierowniczymi (jako główny chirurg lub ordynator).
Wszyscy stomatolodzy pracujący w szpitalach muszą odbyć pięcioletnie
studia podyplomowe umożliwiające im zdobycie specjalizacji w ortodoncji
lub chirurgii szczękowej. Odpowiednia jakość usług stomatologicznych
jest gwarantowana poprzez system pracy w zespołach kierowanych przez doświadczonych
stomatologów z długoletnim stażem. W szpitalach wszelkie skargi pacjentów
rozpatrywane są przez komitety podlegające Ministerstwu Zdrowia.
Praca na uniwersytetach i wydziałach stomatologicznych
W Danii około 160 lekarzy stomatologów pracuje na uniwersytetach lub
wydziałach medycznych, wszyscy są pracownikami uniwersyteckimi. Mają
prawo do pracy w niepełnym wymiarze godzin i zazwyczaj spędzają pozostały
czas praktykując.
Stomatolodzy pracujący na uniwersytetach mają obowiązki dydaktyczne,
ale mogą również mieć obowiązki dodatkowe: leczenie pacjentów na
uczelni (nauczyciel kliniczny), prowadzenie badań naukowych (wykładowca)
lub ich zakres obowiązków może łączyć zarządzanie, badania oraz
nadzorowanie studentów (profesor lub asystent profesora / starszy wykładowca).
Funkcjonują również nauczyciele Zewnętrzni nauczający specjalności,
które nie są dostępne na uczelni.
Mimo iż nie istnieją oficjalne wymagania posiadania studiów
podyplomowych, lekarze stomatolodzy w stopniu asystent profesora / starszy
wykładowca lub jak powyżej zazwyczaj posiadają doktorat albo
podyplomowe kwalifikacje naukowe.
Odpowiednia jakość opieki klinicznej oraz nauczania i badań w ramach
wydziałów stomatologicznych jest gwarantowana poprzez system pracy w
zespołach kierowanych przez doświadczoną kadrę dydaktyczną i
akademicką. Dodatkowo uczelnie stomatologiczne oraz inne instytucje
nauczające są kontrolowane przez Państwowe Centrum Ewaluacyjne, które
przedstawia swe sprawozdania parlamentowi. Procedury składania skarg
przez pacjentów są takie same jak w każdej innej formie zatrudnienia,
jak to opisano powyżej.
Inne użyteczne informacje
Główna krajowa organizacja
zawodowa oraz centrum
informacyjne:
The Danish Dental Association
Dansk Tandlageforening
Amaliegade 17, Postboks 143
DK 1004 Copenhagen K,
DENMARK
Tel. (45) 70 25 77 11
Fax: (45) 70 25 16 37
E-mail: birgit.kenrad@dtf-dk.dk
Wydawnictwa
"The Danish Dental Journal
Tandlagebladet"
"The Danish Dental Association"
"Dansk Tandlageforening"
Amaliegade 17, Postboks 143
DK 1004 Copenhagen K,
DENMARK
Porównawcze koszty utrzymania:
Kopenhaga 92
94,7 bez zamieszkania
(100 = Zurych)
Podatki
Obowiązuje powszechny podatek dochodowy (w zależności od wynagrodzenia
i dochodów kapitałowych). Istnieją również podatki powiatowe, lokalne
oraz kościelne.
Podatek dochodowy
Dane podane poniżej są za rok 1994 i dotyczą osoby niezamężnej powyżej
17 roku życia. Niewielkie różnice mogą dotyczyć małżeństw, szczególnie
dotyczy to stawek średniej i wyższej. Stawki podatkowe są obecnie
zmieniane.
Podatki powiatowe, lokalne i kościelne są obliczane od dochodu
podlegającego opodatkowaniu po odjęciu ulgi osobistej. Istnieje górna
granica opodatkowania, która gwarantuje, iż łączna kwota podatków państwowych,
powiatowych, lokalnych i kościelnych nie przekracza 65% każdego elementu
dochodu.
Począwszy od roku 1992 i po spełnieniu pewnych warunków dodatkowych
(Ustawa nr 489) obcokrajowcy o wysokich zarobkach lub naukowcy posiadający
umowy na od 6 do 36 miesięcy, mogą zdecydować się na opodatkowanie
swego dochodu stawką 25%.
VAT
25%, ale nie dotyczy on kosztów leczenia stomatologicznego.
Świadczenia emerytalne i opieka
zdrowotna
Składki na społeczne ubezpieczenie emerytalne wynoszą 10% dochodów.
Średnio państwo pokrywa około 85% kosztów leczenia, a 15% pokrywane
jest przez pacjentów prywatnie. W odniesieniu do opieki stomatologicznej
proporcje te są odwrotne, gdyż państwo pokrywa jedynie około 23%, a
pacjenci płacą pozostałe 77% kosztów leczenia stomatologicznego.
Przepisy dotyczące higieny i bezpieczeństwa pracy
Dotyczy Wydane przez
Radiacja jonizacyjna Instytut Radiacji (w ramach Krajowej Rady Zdrowia)
Instalacje elektryczne samorządy lokalne
Usuwanie odpadków samorządy lokalne
Organizacja miejsca pracy duńskie Ministerstwo Pracy i bezpieczeństwo
personelu
Podatek dochodowy
Stawka/ Ulga osobista, Podatek od dochodu przekra-
/rodzaj podatku podstawowa czającego dolny próg (%)
Podstawowa 29 300 14,5% (8% w 1998)
Średnia 130 000 4,5% (6% w 1997)
Wyższa 234 900 12,5% (15% w 1996)
Gazeta Lekarska - pismo izb lekarskich. Wydawca: Naczelna Rada Lekarska.
Dla członków izb lekarskich bezpłatnie.
|