W kwietniu br. Nadzwyczajny V Krajowy Zjazd Lekarzy zaapelował do kas chorych, by w umowach zawieranych od 2001 r., zapewniły lekarzom prawo do przeznaczania kilku godzin w tygodniu na szkolenie zawodowe.
Zawód lekarza jest zawodem szczególnym - ustawiczne kształcenie jest z jednej strony nakazem moralnym lekarza wywodzącym się chociażby z Kodeksu Etyki Lekarskiej, z drugiej strony obowiązek doskonalenia zawodowego - w szczególności w różnych formach kształcenia podyplomowego - nakładają na lekarzy przepisy ustawy o zawodzie lekarza z 1996 r. - jednak niedookreślone do tej pory żadnym aktem wykonawczym, który wskazywałby sposoby i warunki dopełnienia przez lekarzy tego obowiązku.
Po 3,5 roku czekania na wypełnienie przez Ministra Zdrowia obowiązku wydania rozporządzenia Naczelna Rada Lekarska, wypełniając tę lukę, w kwietniu br., podjęła uchwałę w sprawie określenia sposobu dopełnienia obowiązku doskonalenia zawodowego przez lekarzy (uchwała Nr 13/97/00/III Biuletyn NRL, "GL" Nr 5/2000).Uchwała daje możliwość formalnego potwierdzania przez lekarzy wypełniania zapisu o ustawicznym kształceniu.
Dyktat kas chorych, które nie kalkulują kosztów szkolenia, jako wartości świadczenia zdrowotnego i nie przewidują ułatwień organizacyjnych dla szkolących się lekarzy, pod znakiem zapytania stawia jednak możliwość wypełnienia przez lekarzy obowiązku uczestniczenia w różnych formach szkolenia zawodowego. Stąd apel Zjazdu Lekarzy.
Przewodniczący Rady Krajowego Związku Kas Chorych Adam Struzik nadesłał niedawno na ręce Prezesa NRL odpowiedź na ten apel. Ale cóż począć z takim glejtem w ręce?

Ewa Gwiazdowicz

Warszawa, dn. 5.10.2000 r.
Krajowy Związek Kas Chorych
Al. Jerozolimskie 155, 02-326 Warszawa

KZK/DOP/1240/00
Pan Krzysztof T. Madej
Prezes Naczelnej Rady Lekarskiej

Szanowny Panie Prezesie,

W związku z "Apelem nr 9/00/III Nadzwyczajnego V Krajowego Zjazdu Lekarzy do kas chorych w sprawie szkolenia lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej i specjalistów pracujących ambulatoryjnie oraz lekarzy stomatologów" otrzymanym przy piśmie z dnia 4 lipca 2000 r., znak: NRL/ZRP/WP/1004/3803/00 uprzejmie informuję, że Rada Krajowego Związku Kas Chorych nie jest władna podejmować decyzje w zakresie szkoleń lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej, specjalistów pracujących ambulatoryjnie oraz lekarzy stomatologów.
Należy wyróżnić tu dwie sytuacje; gdy lekarz odbywający szkolenie zawodowe jest zatrudniony w zakładzie opieki    zdrowotnej, będącym świadczeniodawcą oraz, gdy lekarz odbywający szkolenie zawodowe wykonuje zawód poza zakładem opieki zdrowotnej (w ramach indywidualnej praktyki lekarskiej) i zawarł jako świadczeniodawca indywidualną umowę z Kasą Chorych.
W przypadku lekarza zatrudnionego w zakładzie opieki zdrowotnej wchodzą w grę przepisy prawa pracy. Zgodnie z art. 94 Kodeksu pracy ułatwianie pracownikom podnoszenia kwalifikacji zawodowych należy do podstawowych obowiązków pracodawcy. Zakres i warunki na jakich to się odbywa, w tym zasady udzielania urlopów szkoleniowych w związku z uczestnictwem w różnych formach kształcenia zawodowego, szczegółowo reguluje rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych (Dz. U. Nr 103, poz.472, z późn. zm.)
W tym przypadku podmiotem decyzyjnym jest zakład opieki zdrowotnej jako zakład pracy. Zakład pracy może zawrzeć z pracownikiem podnoszącym kwalifikacje na podstawie skierowania umowę określającą wzajemne prawa i obowiązki stron, w której określa się wymiar przyznanego płatnego urlopu szkoleniowego na udział w obowiązkowych zajęciach oraz wymiar i termin zwolnienia z części dnia pracy. Bądź też, jeżeli pracownik podnosi kwalifikacje zawodowe bez skierowania. może mu być udzielony bezpłatny urlop i zwolnienia z części dnia pracy bez zachowania prawa do wynagrodzenia na zasadzie porozumienia zakładu pracy z pracownikiem.
W ww. sytuacjach zakład opieki zdrowotnej, udzielając urlopu szkoleniowego lekarzowi, we własnym zakresie ustala sposób zapewnienia ciągłości opieki medycznej w trakcie nieobecności tego lekarza.
Natomiast w przypadku lekarzy wykonujących zawód poza zakładem opieki zdrowotnej - którzy w ramach indywidualnych praktyk zawarli z Kasą Chorych umowy na udzielanie świadczeń zdrowotnych, kwestia odbywania szkoleń zawodowych powinna być uregulowana przez zainteresowane podmioty w umowie o udzielanie świadczeń zdrowotnych. Strony określają w takiej umowie zasady zabezpieczenia ciągłości udzielania świadczeń i zastępstwa w czasie nieobecności.
Ponadto pragnę zauważyć, że w umowach zawieranych przez Kasy Chorych na rok 2000 - zarówno ze świadczeniodawcami indywidualnymi jak i świadczeniodawcami będącymi zakładami opieki zdrowotnej - znajdują się zapisy regulujące sprawy zabezpieczenia ciągłości opieki medycznej oraz zastępstwa w czasie nieobecności w pracy świadczeniodawców lub ich pracowników, bez względu na przyczynę nieobecności; urlop wypoczynkowy, choroba, urlop szkoleniowy czy też inny powód.

Z poważaniem