* Prezydium NRL przyjęło stanowisko w sprawie projektu ustawy o dopłatach do oprocentowania kredytów udzielanych lekarzom, lekarzom stomatologom, pielęgniarkom i położnym oraz umarzaniu tych kredytów (omówienie wewnątrz numeru) oraz stanowisko wobec projektu rozporządzenia MZ w sprawie szczegółowych warunków sanitarnych przy produkcji w opakowaniach jednostkowych naturalnych wód mineralnych, naturalnych wód źródlanych oraz wód stołowych.
Przedstawiono ustalenia ze spotkania w sprawie specjalizacji lekarzy stomatologów w rektoracie AM w Warszawie z udziałem krajowych specjalistów w dziedzinach stomatologii, przewodniczących sekcji PTS, wiceprezesa NRL Andrzeja Fortuny, Małgorzaty Kaczmarskiej-Banasiak, z-cy sekretarza NRL, Zbigniewa Żaka, przedstawiciela NRL w Krajowej Radzie Specjalizacji Lekarskich.
Prof. Piotr Zaborowski omówił projekt rozporządzenia MZ w sprawie specjalizacji lekarzy i lekarzy stomatologów wskazując m.in. niespójności projektu z innymi regulacjami prawnymi. Projekt stanowiska zostanie przedstawiony na najbliższym posiedzeniu NRL, w listopadzie. Wyznaczono kolejne terminy egzaminów dla lekarzy cudzoziemców z języka polskiego (7.11.2000 r., 9.01, 6.02, 6.03. 2001 r.). Przygotowano projekt porządku obrad listopadowej NRL.
Prezydium delegowało do Rady programowej projektu "Standard świadczeń nabywanych w ramach powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego" w imieniu NRL Andrzeja Fortunę, wiceprezesa NRL i Konstantego Radziwiłła, sekretarza NRL. Na posiedzenie Niemieckiej Federalnej Izby Lekarzy Dentystów (3-4 listopada) delegowało Kazimierza Bryndala, członka NRL i Andrzeja Fortunę; na konferencję European Forum for Dentistry as a Liberal Profession w Brukseli 21 listopada br. - Kazimierza Bryndala i Marka Stankiewicza, redaktora naczelnego "Gazety Lekarskiej"; na posiedzenie Standing Committee of European Doctors w Brukseli (10-11 listopada br.) - Konstantego Radziwiłła i Jana Adamusa, członka NRL.
Upoważniło Mirosława Przastka głównego specjalistę ds. informatyki NIL do reprezentowania NIL podczas realizacji projektu wykonania i wdrożenia okręgowych i centralnego rejestru lekarzy RP.

* Bogdan Badowski, przewodniczący ORL w Krakowie został upoważniony przez prezesa NRL do reprezentowania go i Naczelnej Rady Lekarskiej na Zjeździe Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy w Zakopanem.

* W związku z procesem akcesyjnym do Unii Europejskiej przedstawiciele NIL biorą udział w pracach przygotowawczych na forum Stałego Komitetu Lekarzy Europejskich. Jest to ciało doradcze Parlamentu Europejskiego, na arenie którego opracowywane są stanowiska lekarzy wobec prawa europejskiego dotyczącego ochrony zdrowia. W związku z przygotowaniami do pełnego członkostwa w Stałym Komitecie Lekarzy Europejskich, NIL jest zobowiązana do podania podstawowych danych na temat środowiska lekarskiego w Polsce. W związku z tym sekretarz NRL Konstanty Radziwiłł zwrócił się do przewodniczących orl o podanie danych dotyczących sytuacji lekarzy w okręgowych izbach lekarskich: liczbę lekarzy i lekarzy stomatologów, -lekarzy w poz , - lekarzy pracujących w szpitalach i praktykujących prywatnie, w tym specjalistów, - lekarzy bezrobotnych i poszukujących pracy, w tym kobiet i mężczyzn.

* Z korespondencji prezesa NRL:

* Prezes NRL zwrócił się do podsekretarza stanu w MZ Andrzeja Rysia w sprawie rozporządzenia o specjalizacjach lekarskich.
W nawiązaniu do pisma z dnia 19.09.2000 r. Nr NRL/ZRP/EJ/Rap-059-00/1438/4842/00, przy którym przekazałem stanowisko Nr 23/23/00/III Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia 15 września 2000 r. wobec projektu rozporządzenia w sprawie specjalizacji lekarzy i lekarzy stomatologów, uprzejmie informuję, że Naczelna Rada Lekarska oczekuje, iż dalsze prace nad projektem rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie specjalizacji lekarzy i lekarzy stomatologów, będą prowadzone w ścisłej współpracy z samorządem lekarskim.
Regulacje dot. specjalizacji lekarzy mają kluczowe znaczenie dla wykonywania zawodu lekarza, zasadne jest zatem, by powstały przy akceptacji poszczególnych zapisów przez przedstawicieli samorządu zawodowego lekarzy.
W przekazanym stanowisku Naczelna Rada Lekarska zgłosiła szereg uwag, niektóre o charakterze szczególnym, niektóre sygnalizowały tylko nieprawidłowość proponowanych zapisów i powstały one na podstawie szerokich konsultacji w środowisku. Brak reakcji ze strony Ministerstwa Zdrowia przez okres miesiąca od ich zgłoszenia, budzi zaniepokojenie, co do ich uwzględnienia przez projektodawców.
Przedstawiając powyższe zwracam się do Pana Ministra z propozycją dwustronnych uzgodnień przed konferencją międzyresortową, omawianego projektu, w dogodnym dla obu stron terminie.

* Do Ministra Zdrowia Franciszki Cegielskiej w sprawie wyłączenia lekarzy wykonujących indywidualną praktykę lekarską, indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską i grupową praktykę lekarską spod rządów ustawy z dnia 12 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej.
Szanowna Pani Minister,
od ponad dwóch miesięcy zwracam się do Pani Urzędu o pilne podjęcie prac nad rządowym projektem zmiany ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza (Dz.U. z 1997 r. Nr 28, poz. 152, zm. Nr 88, poz. 554, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 162, poz. 1115, Nr 106, poz. 668, z 1999 r. Nr 60, poz. 636, Nr 64, poz. 729, z 2000 r. Nr 12, poz. 136 oraz Nr 60, poz. 698) . Celem tej nowelizacji jest wyłączenie lekarzy wykonujących indywidualną praktykę lekarską, indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską i grupową praktykę lekarską spod rządów ustawy z dnia 12 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178). Konkretne pozycje nowelizacji wraz z obszernym uzasadnieniem przedstawiłem Pani Minister w piśmie z dnia 8 sierpnia br. NRL/KTM/351/2000/4427. Z przykrością muszę stwierdzić, że zamiast konkretnych ustaleń wskazujących na rzeczywiste rozpoczęcie prac legislacyjnych otrzymałem 21 września br. w piśmie Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Zdrowia Elżbiety Hibner informację, że propozycje Naczelnej Rady Lekarskiej zostaną (!) z uwagą przeanalizowane. W związku z tym, że ustawa Prawo działalności gospodarczej wchodzi w życie już 1 stycznia 2001 r. zwróciłem się w dniu 26 września br. pismem NRL/KTM/421/4960/2000 o współudział w opracowaniu projektu, poprzedzony spotkaniem z Panią Podsekretarz Stanu Elżbietą Hibner, którą prosiłem o wyznaczenie terminu spotkania. Niestety po raz kolejny kierowany przez Panią Urząd wykazał się arogancją i lekceważeniem środowiska lekarskiego. Do dnia dzisiejszego nie uzyskałem aprobaty mojej propozycji, ani nawet odpowiedzi na moje pismo.
Wielokrotnie deklarowałem i deklaruję chęć współpracy w rozwiązywaniu trudnych problemów środowiska lekarskiego. Wyrażam nadzieję, że osobista interwencja Pani Minister spowoduje, że współpraca ta w interesie zarówno lekarzy jak i Rządu, którego jest Pani członkiem, deklarującego przy różnych okazjach wolę współdziałania z samorządami zawodowymi przyniesie wreszcie oczekiwane rezultaty

* Do przewodniczącego Sejmowej Komisji Zdrowia, Stanisława Grzonkowskiego w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej wyłączenia lekarzy i lekarzy stomatologów wykonujących indywidualną i indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską spod działania ustawy Prawo działalności gospodarczej.
Szanowny Panie Przewodniczący,
W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2000 r. ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178) w środowisku lekarskim powstały wątpliwości, czy przepisy tej ustawy będą miały zastosowanie do indywidualnej praktyki lekarza, lekarza stomatologa, indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarza, lekarza stomatologa i grupowej praktyki lekarskiej.
Pozwolę sobie przypomnieć, że zasady wykonywania zawodu lekarza w formie prowadzenia indywidualnej praktyki lekarskiej, indywidualnej specjalistycznej praktyki oraz grupowej praktyki lekarskiej określa ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza (Dz.U. z 1997 r. Nr 28, poz. 152, zm. Nr 88, poz. 554, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 162, poz. 1115, Nr 106, poz. 668, z 1999 r. Nr 60, poz. 636, Nr 64, poz. 729, z 2000 r. Nr 12, poz. 136 oraz Nr 60, poz. 698). Ustawa ta w art. 50-57 sprecyzowała wymogi stawiane lekarzom, by mogli uzyskać stosowne zezwolenie oraz zasady wydawania przez okręgowe rady lekarskie tych zezwoleń.
Prowadzony od wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 1999 r. proces porządkujący te zagadnienia doprowadził do uzyskania przez lekarzy, posiadających odpowiednie kwalifikacje i dysponujących należytym sprzętem i pomieszczeniami, zezwoleń oraz do zarejestrowania przez okręgowe rady lekarskie tych praktyk.
Uzyskanie przez organy samorządu zawodowego lekarzy uprawnień organu zezwalającego, a tym samym kontrolującego i nadzorującego, było wielokrotnie podnoszonym postulatem środowiska lekarskiego, które nie mogło zaakceptować faktu, że działalność polegająca na udzielaniu świadczeń zdrowotnych, jest traktowana analogicznie jak inne usługi i podlega jedynie wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej.
Należy podkreślić, iż przepisy ustawy o działalności gospodarczej, liberalizując wymogi jakie stawiano podmiotom gospodarczym, faktycznie prowadziły do możliwości udzielania świadczeń zdrowotnych przez każdego i w każdych warunkach.
A zatem przepisy ustawy o zawodzie lekarza likwidując taką możliwość oraz nakładając na lekarza obowiązek uzyskania zezwolenia okręgowej rady lekarskiej, miały przede wszystkim na celu zapewnienie bezpieczeństwa pacjentom. 

Wątpliwości co do obowiązywania powyższych przepisów ustawy o zawodzie lekarza pod rządami ustawy Prawo działalności gospodarczej wynika z brzmienia art. 27 ust. 1 tej ustawy, stosownie do którego "Uzyskania zezwolenia wymaga wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie określonym w przepisach odrębnych ustaw". Niewątpliwie zgodnie z ustawą o zawodzie lekarza jako ustawą odrębną, udzielanie przez lekarza świadczeń 

zdrowotnych w ramach indywidualnej praktyki lekarskiej czy indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej wymaga uzyskania zezwolenia. Zezwolenie wydawane na podstawie ustawy o zawodzie lekarza może być traktowane jako "zezwolenie" w rozumieniu ustawy Prawo działalności gospodarczej, co wynika również z art. 88 ustawy. Uprawnienie do wydawania zezwoleń w myśl ustawy Prawo działalności gospodarczej posiadają "organy zezwalające", którymi według art. 2 ust. 2 ustawy są organy samorządu terytorialnego lub organy administracji rządowej, w zakresie w jakim określają to przepisy ustaw odrębnych (art. 27 ust. 2 ustawy). Organy samorządu zawodowego lekarzy dotychczas wydające zezwolenia na wykonywanie indywidualnej praktyki lekarskiej na podstawie ustaw o zawodzie lekarza nie mogą stać się "organami zezwalającymi", ponieważ nie są objęte art. 2 ust. 2.
Jednocześnie ani ustawa Prawo działalności gospodarczej, ani inne ustawy odrębne nie wskazują, kto przejmie uprawnienia organów samorządu zawodowego lekarzy w zakresie wydawania zezwoleń na wykonywanie indywidualnych praktyk lekarskich. Brak jest wyraźnego, literalnego określenia na gruncie ustawy Prawo działalności gospodarczej statusu wykonywania przez lekarza świadczeń medycznych w ramach indywidualnej i specjalistycznej praktyki lekarskiej, w strukturze działalności gospodarczej może powodować naruszenie podstawowego elementu jaki winien charakteryzować funkcjonowanie samorządu zawodów zaufania publicznego, tj. pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów (art. 17 ust. 1 Konstytucji RP) oraz ograniczeniem bądź utratą praw, nabytych przez lekarzy, którzy zarejestrowali swoją działalność na podstawie przepisów dotychczasowych.
Biorąc powyższe pod uwagę proponuję wniesienie w drodze poselskiej inicjatywy ustawodawczej następujących zmian ustawowych:
1) W ustawie z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178) po art. 87 dodaje się art. 87a w brzmieniu:
"87a. Lekarz, lekarz stomatolog udzielający indywidualnych świadczeń zdrowotnych, indywidualnych specjalistycznych świadczeń zdrowotnych i w ramach grupowej praktyki lekarskiej nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów niniejszej ustawy. Działalność polegającą na udzielaniu indywidualnych świadczeń zdrowotnych, indywidualnych specjalistycznych świadczeń zdrowotnych i w ramach grupowej praktyki lekarskiej określają przepisy ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza (Dz.U. z 1997 r. Nr 28, poz. 152, zm. Nr 88, poz. 554, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 162, poz. 1115, Nr 106, poz. 668, z 1999 r. Nr 60, poz. 636, Nr 64, poz. 729, z 2000 r. Nr 12, poz. 136 oraz Nr 60, poz. 698)"
lub
2) W ustawie z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza (Dz.U. z 1997 r. Nr 28, poz. 152, zm. Nr 88, poz. 554, z 1998 r. Nr 106, poz. 668 i Nr 162, poz. 1115, Nr 106, poz. 668, z 1999 r. Nr 60, poz. 636, Nr 64, poz. 729, z 2000 r. Nr 12, poz. 136 oraz Nr 60, poz. 698) po art. 52a dodaje się art. 52b w brzmieniu:
"52b. Lekarz wykonujący indywidualną praktykę lekarską lub indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską albo udzielający świadczeń zdrowotnych w ramach grupowej praktyki lekarskiej nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. (Dz.U. Nr 101, poz. 1178).

* Do podsekretarza stanu w MZ Aleksandra Grada skierowane zostało pismo w sprawie porozumienia dotyczącego refundacji dla samorządu lekarskiego za zadanie przejęte od administracji państwowej. Samorząd lekarski powołując się na zapisy ustawy o izbach lekarskich (Art. 60, rozdz. 8) Izby lekarskie otrzymują z budżetu państwa środki finansowe na pokrycie tych czynności określonych w ustawie, które dotychczas były wykonywane przez organy administracji państwowej stwierdza, że nie może zgodzić się z faktem, (wynikającym z propozycji MZ nierefundowania w całości poniesionych kosztów), że jest obciążany skutkami niezabezpieczenia w budżecie państwa odpowiednich środków na ten cel.

* Z korespondencji dotyczącej prób wyjaśnienia wiadomości, jakie podała 6 października "Rzeczpospolita" w rozmowie z wiceminister zdrowia Elżbietą Hibner na temat zmiany koncepcji MZ - przedstawienia rządowi zamiast opracowywanego od pół roku i konsultowanego pakietu 4 ustaw ustrojowych - (zresztą bardzo negatywnie w trakcie tych konsultacji ocenianego), projektu nowych dwóch ustaw - o polityce zdrowia publicznego i Narodowym Programie Zdrowia i ustawy o bezpieczeństwie zdrowotnym.
Pani
Franciszka Cegielska,
Minister Zdrowia,
Szanowna Pani Minister,
Jeszcze do niedawna media obszernie informowały (cytując przedstawicieli resortu zdrowia) o nieuchronności postępu procesu legislacyjnego dotyczącego czterech ustaw: ustawy o ustroju ochrony zdrowia, ustawy - przepisy wprowadzające ustawę o ustroju ochrony zdrowia, ustawy o szpitalach i ustawy o Inspekcji Usług Medycznych. W ostatnich dniach natomiast media doniosły, że tamte projekty są nieaktualne i w resorcie przygotowywane są nowe ustawy: ustawa o polityce zdrowia publicznego i Narodowym Programie Zdrowia oraz o bezpieczeństwie zdrowotnym i prawdopodobnie Sejm je uchwali w trybie ekspresowym.
Nawiązując do dosyć powszechnie wyrażanej w środowisku lekarskim opinii pozwolę sobie zaapelować do Pani Minister i Ministerstwa Zdrowia o powstrzymanie się od zaskakującego proklamowania kolejnych wielkich reform w systemie ochrony zdrowia i od gwałtownego odwoływania tych wielkich projektów legislacyjno - administracyjnych.
Osobiście chciałbym zaapelować do Pani Minister o zdyscyplinowanie podległych sobie wysokich urzędników Ministerstwa Zdrowia, aby zaniechali tej gry z opinią publiczną i środowiskiem lekarskim. Przykładem tej trudnej do zaakceptowania i niczym nieuzasadnionej "nerwicy politycznej" niech będzie wywiad w "Rzeczpospolitej" z 6 października 2000 r. z Panią Elżbietą Hibner, Podsekretarzem Stanu w Ministerstwie Zdrowia
W obecnym stanie świadomości społecznej - mam na myśli poparcie dla reformy, jak to się mówi powszechnie: "służby zdrowia"- takie zapowiadanie poprzez media kolejnych wielkich reform w ochronie zdrowia, następnie odwoływanie ich i zapowiadanie następnych nie jest ani racjonalne, ani politycznie bezpieczne, a poza tym dodatkowo podważa i tak już mocno nadwątlony autorytet Ministerstwa Zdrowia.
Nie ma powodu, aby samorząd lekarski, który został reaktywowany, żeby ponosił część odpowiedzialności za funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia w kraju, i który do tej odpowiedzialności się poczuwa, miał z gazet i histerycznych wywiadów dowiadywać się o jakichś tajemniczych pracach nad nowymi, dużymi projektami regulacji rangi ustawowej. W ten sposób nie zreformuje się reformy ochrony zdrowia, tak, aby społeczeństwo przestało odrzucać tę reformę. Pomijając już, że są to kpiny z państwa.
Z poważaniem,
Prezes NRL Krzysztof Madej

* Do Biura Prasowego MZ rzecznik prasowy NRL, zwrócił się dwukrotnie - 10 .10. i 12.10 br. z pytaniami:
1. Komu można przypisać autorstwo projektów ustaw: o ustroju ochrony zdrowia, ustawy - przepisy wprowadzające ustawę o ustroju ochrony zdrowia, ustawy o szpitalach i ustawy o Inspekcji Usług Medycznych, jacy eksperci zostali przywołani do prac nad tymi projektami i jakie wydatki z budżetu MZ zostały poniesione na opracowanie tych projektów;
2. Kto obecnie zajmuje się opracowywaniem projektów ustaw: o polityce zdrowia publicznego i Narodowym Programie Zdrowia, jakie są założenia do tych projektów, jacy eksperci zostali zatrudnieni do prac nad nimi, na jakim etapie są obecnie projekty tych ustaw i kiedy można spodziewać się przedstawienia projektów do konsultacji?
Z biura prasowego nadeszła odpowiedź, że w związku z nieobecnością min. Elżbiety Hibner niemożliwe jest wyjaśnienie tych kwestii i natychmiast, kiedy będzie to możliwe przesłana zostanie odpowiedź.
Ponieważ minął ponad tydzień i wiadomości nie było, pytania zostały skierowane wyżej, do szefa gabinetu politycznego Ministra Zdrowia, Piotra Krachulca.
Szanowny Panie,
W związku z tym, że w środowisku lekarskim nie maleje zainteresowanie informacją przekazaną przez min. Elżbietę Hibner "Rzeczpospolitej" ("Rzp" z 6.10.2000), a za tym pośrednictwem - nam wszystkim, o zaniechaniu przez resort zdrowia prac nad pakietem ustaw i rozpoczęciu prac nad następnymi, zwracam się do Pana jako osoby kształtującej, jak rozumiem, politykę resortu, z pytaniami, które wcześniej (10 i 12 października br.) zadałam Biuru Prasowemu MZ (załącznik).
Z Biura Prasowego nie otrzymałam do tej pory merytorycznej odpowiedzi, ponieważ, jest to niemożliwe ze względu na nieobecność min. Elżbiety Hibner, jak czytam w piśmie Rzecznika Prasowego Ministra Zdrowia z 12 października br.
Rozumiejąc Państwa kłopoty wynikające z tak długiej nieobecności min. Hibner, zmuszona jestem jednak domagać się odpowiedzi na przedstawione pytania - w imieniu Naczelnej Izby Lekarskiej i "Gazety Lekarskiej" organu prasowego samorządu lekarskiego. Trudno bowiem zakładać, że Ministerstwo Zdrowia - organ administracji rządowej został właśnie sparaliżowany i nie może wykonywać swoich funkcji, a do tych także należy informacja o pracach urzędu i ich celu oraz o ponoszonych z kasy Państwa kosztach.
Z poważaniem Ewa Gwiazdowicz, rzecznik prasowy NRL
Niestety odpowiedzi na te dość zasadnicze pytania w dalszym ciągu nie otrzymaliśmy. W zamian jednak min. Elżbieta Hibner zaproponowała w najbliższym czasie rozmowę merytoryczną na temat reformy ochrony zdrowia. Jednak będzie to już po zamknięciu tego numeru "GL".
Na razie więc nie wiadomo - kto, za ile i jak pracuje nad kolejnymi wersjami ustaw ustrojowych w dziedzinie ochrony zdrowia.

Ewa Gwiazdowicz
rzecznikpras@nil.org.pl