Czytelnik (lekarz) pyta, czy lekarzowi rzeczywiście przysługuje ochrona prawna należna funkcjonariuszowi publicznemu.
Prokuratura bowiem przyjmując, że lekarz nie jest funkcjonariuszem publicznym w rozumieniu art. 120 § 11 Kodeksu karnego odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie, w której zdaniem czytelnika doszło do popełnienia przestępstwa, przedmiotem, którego był lekarz, podlegający wówczas szczególnej ochronie przewidzianej w Kodeksie karnym.
Ponadto ma wątpliwości, czy do świadczeń zdrowotnych udzielonych w ambulatorium chirurgicznym izby przyjęć odnoszą się art. 30 i 44 ustawy o zawodzie lekarza.
Należy przypomieć treść obydwu artykułów oraz przywołany artykuł Kodeksu karnego.
Art. 30 brzmi: "Lekarz ma obowiązek udzielać pomocy lekarskiej w każdym przypadku, gdy zwłoka w jej udzieleniu mogłaby spowodować niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia oraz w innych przypadkach niecierpiących zwłoki".
Wg art. 44 "Lekarzowi, który wykonuje czynności w ramach świadczeń pomocy doraźnej lub w przypadku, o którym mowa w art. 30, przysługuje ochrona prawna należna funkcjonariuszowi publicznemu".
Natomiast stosownie do art. 120 § 11 Kodeksu karnego funkcjonariuszem publicznym jest poza wymienionymi w pozostałych paragrafach tego artykułu "inna osoba korzystająca z mocy przepisu szczególnego z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych".
Do przepisów szczególnych, o których mowa w art. 120 § 11 Kodeksu karnego należy zaliczyć artykuły 30 i 44 ustawy o zawodzie lekarza, które zapewniają lekarzowi ochronę prawną należną funkcjonariuszowi publicznemu. Jednakże ochrona ta ma miejsce w razie udzielania pomocy lekarskiej w każdym przypadku, kiedy zwłoka w jej udzieleniu może spowodować niebezpieczeństwo uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju oraz w innych przypadkach nie cierpiących zwłoki, bądź w przypadkach wykonywania czynności w ramach świadczeń pomocy doraźnej. Z treści art. 30 ustawy o zawodzie lekarza wynika zatem, że dla oceny zasadności objęcia lekarza szczególną ochroną prawną nie tyle jest istotne miejsce, a rodzaj udzielanej pomocy lekarskiej lub czynności. Art. 30 ustawy obliguje bowiem lekarza do udzielania pomocy wszędzie, gdzie wystąpią wymienione w tym przepisie okoliczności uzasadniające jej udzielenie.
Z kolei art. 44 mówi o takiej ochronie w przypadkach wykonywania przez lekarza w ramach świadczeń pomocy doraźnej.
Używając zwrotu w ramach świadczeń pomocy doraźnej ustawodawca wskazuje, że chodzi tutaj o świadczenia pomocy doraźnej udzielane w sposób zorganizowany.
Dla oceny, czy w zakresie udzielania świadczeń w ramach pomocy doraźnej lekarz jest w szczególny sposób chroniony nie jest zatem istotna nazwa miejsca, w którym udziela się takiego świadczenia, o co pyta m.in. czytelnik.
Istotne jest natomiast, aby odbywało się to w zakładzie opieki zdrowotnej lub jego jednostce organizacyjnej przeznaczonej do udzielania świadczeń pomocy doraźnej, co powinno wynikać m.in. z jej statutu.
Zasada, w myśl której lekarz jest objęty ochroną prawną przewidzianą w Kodeksie karnym dla funkcjonariusza publicznego nie może być ze względu na treść przepisów art. 30 i 44 ustawy o zawodzie lekarza skutecznie kwestionowana, jeżeli zostały spełnione wymienione w tych przepisach warunki.
Jeśli mimo to mają miejsce przypadki odmowy wszczęcia ścigania w sprawach o popełnienie przestępstwa przeciwko lekarzowi, który udzielał pomocy albo wykonywał czynności spełniając wymogi określone we wskazanych przepisach ustawy o zawodzie lekarza, na postanowienie prokuratora wydane w tej sprawie lekarzowi służy zażalenie do prokuratora nadrzędnego wobec prokuratora, który wydał kwestionowane postanowienia.
Jeśli prokurator nadrzędny nie przychyli się do wniesionego zażalenia, kieruje je do rozpoznania przez sąd, który ostatecznie rozstrzyga o sprawie.

Wojciech Rudnicki 
Autor jest radcą prawnym NIL.