Na zmiany trzeba bedzie jeszcze poczekaa

 

z przewodniczšcym Ogólnopolskiego Zwišzku Zawodowego Lekarzy dr. Krzysztofem Bukielem rozmawia Andrzej Troszynski

 

- Minister Kuszewski okreœlił sytuacje w łomżynskim Pogotowiu Ratunkowym jako konflikt lokalny, czy tak jest rzeczywiœcie?

- Ministerstwo zdrowia jest bardzo sprawne w narzucaniu opinii publicznej pewnego oglšdu rzeczywistoœci, który najczeœciej nie ma z niš nic wspólnego. Owszem, wszystko zaczeło sie w Łomży, ale o tym, że nie jest to konflikt tylko lokalny œwiadczy rozwój sytuacji. Œladem kolegów z Łomżynskiego idš lekarze z innych miejscowoœci i wypowiadajš lub, jak wiem, majš taki zamiar, umowy o prace w pogotowiu ratunkowym. Nadto, pan minister zdaje sie tego nie pamietaa, ale użycie takiej formy nacisku na rzšd zapowiadaliœmy już kilka miesiecy temu.

- Czy mamy wiec do czynienia z poczštkiem oddolnej reformy œwiadczenia usług medycznych?

- Chcielibyœmy, żeby tak było, ale nie wiem, czy to sie nam uda. W przypadku takiej formy protestu, jak składanie wypowiedzen umowy o prace, sytuacja jest nieco inna niż ma to miejsce w strajku przewidzianym w ustawie o rozwišzywaniu sporów zbiorowych. To jest suwerenna decyzja każdego lekarza i nie jest tutaj łatwo o ogólnopolskie porozumienie. Jeœliby jednak doszło do masowej w skali kraju akcji składania przez lekarzy wypowiedzen umów o prace, to dobrze by było, gdyby przystšpili oni do negocjacji kontraktów zjednoczeni np. przez utworzenie zrzeszen lekarskich lub spółek. Chodzi o to, aby lekarze ci mieli monopol na œwiadczenie okreœlonego zakresu usług lekarskich na danym terenie, tak by w ten sposób zrównoważya monopol, jaki ma zatrudniajšcy ich przedstawiciel panstwa, minister, wojewoda lub przedstawiciel samorzšdu terytorialnego. W ten sposób negocjujšce strony bedš zrównoważone.

- Właœnie, według ministra Kuszewskiego kontrakty dla lekarzy rodzinnych sš niezwykle dla nich korzystne. Podobno ci, którzy je zawarli już zarabiajš około 100 milionów starych złotych. Czemu wiec pan przewodniczšcy nie podpisał jeszcze takiego kontraktu?

- Pan minister bardzo czesto przedstawiał nam te kontrakty jako niezwykle atrakcyjne. Zawsze mu odpowiadałem, że skoro jest to tak dobra dla lekarzy rzecz, to my sie na to zgadzamy, chcemy tylko jednego, żebyœmy warunki zawierania kontraktów negocjowali centralnie. Tak jak już mówiłem, skoro z jednej strony jest monopolista - zatrudniajšcy, to i z drugiej strony powinien bya monopolista - zatrudniany. Chodzi o to, żeby wyrównaa możliwoœci negocjacyjne. Na takie dictum pan minister zwykł sie denerwowaa i mówia, że jesteœmy postkomunš, która nie chce reform. Dzisiaj przy zawieraniu kontraktów stosowane sš różnego rodzaju, nazwałbym to, promocje, zresztš doœa prymitywne, na wzór promocji stosowanych przy sprzedaży proszków do prania i tym podobnych artykułów. Na przykład nie liczy sie lekarzom za wynajem pomieszczen albo nie liczy sie opłaty za pršd itp.

Znam takš miejscowoœa, w której lekarze zarabiajš na kontraktach wiecej, nie płacš bowiem z tego tytułu na ZUS. Obowišzkowa składka jest odprowadzana w ten sposób, że ci lekarze majš fikcyjne kontrakty z jakimœ popegeerowskim gospodarstwem, gdzie sš zatrudnieni jako lekarze zakładowi, robiš niby jakieœ prace i tam od tej minimalnej stawki płacš ZUS. Tak wiec te kontrakty sš po prostu próbš oszukania rzeczywistoœci. Na jak długš mete?

- Zauważyłem, że OZZL jest chetnie promowany przez parlamentarzystów SLD. Jak pan sšdzi, dlaczego?

- Z tym promowaniem to gruba przesada. Z pewnoœciš SLD próbuje nas wykorzystywaa do różnego rodzaju gier politycznych. Przecież znana jest odpowiedŸ pana senatora Wygledowskiego na pismo warszawskiej izby lekarskiej, gdy dopiero zaczynała sie nasza akcja protestacyjna... Nie mamy wiec żadnych złudzen, że próbuje sie nas wykorzystaa, tym bardziej, iż rzeczywiœcie, na pewnym odcinku jesteœmy z „Solidarnoœciš" w konflikcie. Ale - podkreœlam: na pewnym tylko odcinku. SLD zaœ rozcišga to na całoœa, co jest absolutnš bzdurš. Przecież popieramy, jak żadna inna organizacja, solidarnoœciowy projekt reform ochrony zdrowia i wszyscy o tym dobrze wiedzš. Ostatnio również samorzšd lekarski był „promowany" przez przedstawicieli SLD. Miało to miejsce np. w liœcie pani Milewskiej, przewodniczšcej Federacji ZZ Pracowników Ochrony Zdrowia, do Prezesa TVP, w którym oburzała sie, że telewizja publiczna nie doceniła wkładu samorzšdu lekarskiego w porozumienie (?!), z rzšdem, a pokazuje jedynie strajkujšcy OZZL.

- A jak oceniłby pan przewodniczšcy generalnie współprace OZZL z izbami lekarskimi i „Solidarnoœciš"?

- Współpraca z izbami lekarskimi układa sie coraz lepiej. Chociaż w dalszym cišgu odnosimy wrażenie, że na przykład Naczelna Rada Lekarska jest troche na siłe wcišgana do protestów. Rzadko kiedy od niej właœnie pochodzi jakaœ inicjatywa, zwykle postepuje pół kroku z tyłu i raczej myœli o tym, by w czymœ przeszkodzia, by może czegoœ zaniechaa... Generalnie jednak jest teraz dużo lepiej niż cztery lata temu. W przypadku natomiast „Solidarnoœci", to wydaje sie, że zrobiła na poczštku błšd, nie chšc uznaa, że zwišzek zawodowy lekarzy już, z samej natury rzeczy jest bardziej reprezentatywny do negocjacji z rzšdem płac lekarzy niż jakikolwiek inny zwišzek zawodowy. OZZL w przeciwienstwie np. do „Solidarnoœci" skupia przecież tylko lekarzy. Niepotrzebnie wiec NSZZ „Solidarnoœa" uparł sie, by zawrzea wspólny układ zbiorowy wbrew oczekiwaniom i postulatom lekarzy. Zmusiło to nas do pewnej, naszym zdaniem niepotrzebnej, konfrontacji. Niemniej, gdy chodzi o reformy w ochronie zdrowia, to - jeszcze raz podkreœlam - jesteœmy bardzo blisko „Solidarnoœci".

- Z wydrukowanej w czwartym numerze „Gazety Lekarskiej" panskiej polemiki do wypowiedzi pana Piotra Żaka z AWS wynika, że jedyna droga do niezależnego i wolnego zawodu lekarza prowadzi właœnie przez negocjacje odrebnego układu. Może jednak lepiej byłoby poczekaa na wprowadzenie ubezpieczeniowej ustawy, co jest drogš poœredniš, ale przecież jednak prostszš i pewniejszš.

- Tak, to jest bya może prostsza droga, ale zastosowaliœmy tutaj pewnš próbe wiarygodnoœci w stosunku do NSZZ „Solidarnoœa", czy on rzeczywiœcie zgadza sie na emancypacje zawodu lekarza. Z ich projektu ustawy ubezpieczeniowej wcale nie wynika definitywnie, że zawód lekarza bedzie wolny. On bedzie tylko zawodem niezależnym. Lekarze sami już za poœrednictwem swojego zrzeszenia, a bez udziału zwišzków zawodowych bedš mogli w sposób równoprawny negocjowaa z kasami chorych swoje wynagrodzenia. Zachodzi pytanie, czy ta propozycja była wstawiona do projektu ustawy tylko po to, żeby pozyskaa poparcie œrodowiska lekarskiego? Jeœli jest to rzetelna, wypływajšca z przekonan propozycja, to co szkodzi już teraz zgodzia sie na negocjowanie odrebnego układu zbiorowego? Traktujemy wiec te sprawe jako test na wiarygodnoœa intencji „Solidarnoœci". W naszym pojeciu „Solidarnoœa" tego testu nie zaliczyła.

- Stwierdził pan również, że poparcie OZZL dla solidarnoœciowego projektu ubezpieczen zdrowotnych „trzyma sie na dwóch, trzech zdaniach". O które to zdania chodzi?

- Po pierwsze, że po kilku latach bedzie możliwoœa zawišzania innych niż kasy chorych instytucji ubezpieczenia zdrowotnego. Tak naprawde dopiero to zdemonopolizuje funkcje płatnika i spowoduje, że lekarz bedzie, bya może, zawodem wolnym. To jest najważniejsze. Po drugie, to jest kwestia powstania zrzeszenia lekarzy kas chorych, które bedzie miało prawo negocjowania płac lekarzy - do czasu istnienia monopolu kas chorych. I po trzecie, chodzi o suwerennoœa kas chorych w ustalaniu wysokoœci składki i ewentualnych dopłat pacjentów do œwiadczen medycznych.

- Po przejeciu głównego cieżaru prowadzenia protestu przez OZZL w badaniach opinii publicznej znacznie spadło poparcie stołeczne nie tyle dla lekarzy, ile dla przyjetych form protestu. Jaka jest panska opinia w tej sprawie?

- Sšdze, że jest to pewna nadinterpretacja. Tak naprawde OZZL przejšł ten cieżar po 10 grudnia ubiegłego roku i poparcie wtedy nie spadło. Wydaje sie, że potem powodem spadku poparcia w notowaniach było zmeczenie trwajšcymi już wiele miesiecy protestami. Ludzie czujš sie już rozdrażnieni, choabyœmy nie wiadomo o jak słuszne rzeczy walczyli. Każdy chciałby miea jakšœ, jeœli już nie stabilizacje, to przynajmniej jej iluzje. Nie twierdziłbym wiec, że przejecie przez OZZL głównego cieżaru protestu, a zwłaszcza zradykalizowanie pewnych form protestu, zdecydowało o spadku poparcia, odnotowanego przez badania opinii publicznej. Tu chodzi raczej o zmeczenie społeczenstwa protestami, na co zresztš liczyła w przyjetej taktyce postepowania obecna władza.

- Jak pan widzi najbliższš przyszłoœa reform ochrony zdrowia w Polsce. Jakie ma plany działan OZZL?

- Jesteœmy wcišż na etapie zaznaczania naszej niezgody na to, co sie dzieje. Nie zrezygnujemy z tego aż do wyborów i jeszcze troche po nich. Wštpie natomiast, czy ten rzšd zdoła coœ zmienia, poprawia. On jest już zajety innymi sprawami. Zresztš miał na to doœa czasu. Na zmiany zatem trzeba bedzie poczekaa do jesiennych wyborów do parlamentu. Wszystko wskazuje na to, że w nowym układzie politycznym dojdzie do podjecia rzeczywistych reform w ochronie zdrowia, dotyczya to bedzie także sposobu negocjowania płac dla lekarzy.

 

rozmawiał Andrzej Troszynski